ଏହି ଘଟଣାରେ, ମହାପୁରୁଷ ନଳକୁବର ଦେଖିଲେ ଯେ, ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ଏକ ମହିଳା ତାଙ୍କର ପାଦପଦ୍ମରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି । ସେ ଅଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଏହି କଣ ଘଟିଲା, ମୂଲ୍ୟବତୀ ନାରୀ? କାହିଁକି ତୁମେ ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ମୋର ପାଖରେ ପଡ଼ିଛ?” ତାହାପରେ, ସେ ମହିଳା ଦୁଃଖରେ ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ୁଥିବା, ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହେଉଥିବା ଏବଂ ହାତ ଜୋଡି ସମସ୍ତ ଘଟଣା ସଠିକ୍ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ସେ କହିଲେ, “ଏ ନାଥ, ଏହି ଦଶଗ୍ରୀବ ଏଠାକୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆସିଥିଲେ; ତାଙ୍କର ସେନାର ସହଯୋଗରେ ମୋତେ ଜବରଦସ୍ତି ଧରି ନେଇଯାଇଥିଲେ । ମୁଁ ଯିବା ସମୟରେ, ସେ ମୋତେ ଦେଖିଲେ, ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ଏବଂ ମୋତେ ଧରିଲେ; ସେ ରାକ୍ଷସ ମୋତେ ପଚାରିଲେ, ‘ତୁମେ କାହାର?’ ମୁଁ ସତ୍ୟ କଥା କହିଲି, କିନ୍ତୁ ଅତି ଅଭିଲାଷା ଓ ମୋହରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ, ସେ ମୋର କଥାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଲେ ନାହିଁ । ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲି, ‘ମୁଁ ତୁମର ବହୁ ହେଉଛି, ନାଥ’, କିନ୍ତୁ ସେ ସମସ୍ତ କଥାକୁ ଅବହେଳା କରି, ଜବରଦସ୍ତି ମୋର ଉପରେ ଅନ୍ୟାୟ କଲେ । ଏପରି ଅପରାଧ ହେଉଥିବାରୁ, ଦୟାଳୁ, ମୋତେ ଖ୍ମା କର; କାରଣ, ନାଥ, ନାରୀ ଓ ପୁରୁଷଙ୍କର ଶକ୍ତି ସମାନ ନୁହେଁ ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ନଳକୁବର ଦୁର୍ଦ୍ଦମ୍ୟ କ୍ରୋଧରେ ତିବ୍ର ହେଲେ; ସେ ଏହି ମହାଅନ୍ୟାୟ ଜାଣି, ଧ୍ୟାନରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ । ଏବଂ, ସେ ତାଙ୍କର କ୍ରିୟା ଚିହ୍ନଟ କରି, ଲାଲ ଆଖିରେ କ୍ରୋଧରେ ତୁରନ୍ତ ଜଳ ଧରିଲେ । ସମସ୍ତ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଜଳ ଧରି ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ସେ ରାକ୍ଷସ ରାଜା ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ଶାପ ଦେଲେ । ସେ କହିଲେ, “ଏ ଭାଗ୍ୟଶାଳି, ତୁମକୁ ଚାହିଁ ନଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ବଳପୂର୍ବକ ଅପମାନିତ କରାଯାଇଛି, ଏହି କାରଣରୁ ସେ କେବେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଅନିଚ୍ଛୁକ ନାରୀଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କରିପାରିବେ ନାହିଁ । ଯେତେବେଳେ ସେ ଅଭିଲାଷାବଶତଃ କୌଣସି ଅନିଚ୍ଛୁକ ନାରୀଙ୍କୁ ଜବରଦସ୍ତି କରିବେ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ସାତ ଟୁକୁଡ଼ାରେ ଭାଗିଯିବ ।” ଏହି ଅଗ୍ନିସମାନ ଶାପ ଦିଆଯିବା ସମୟରେ ଦେବମାନ୍ୟ ࢂ ଢୋଳ ବାଜିଲା, ଆକାଶରୁ ପୁଷ୍ପ ବର୍ଷା ହେଲା; ସମସ୍ତ ଦେବତା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ । ବିଶ୍ୱର ଘଟଣା ଓ ସେ ରାକ୍ଷସର ମୃତ୍ୟୁ ଜାଣି, ଋଷିମାନେ ଓ ପିତୃମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ । ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶାପ ଶୁଣି, ଦଶମୁଖ ରାବଣ ଅନିଚ୍ଛୁକ ନାରୀଙ୍କ ସହ ସଂଯୋଗରେ କେବେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ । ଏହି କାରଣରୁ, ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ସତୀ ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କଠାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ନଳକୁବରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଏହି ଶୁଭ ଶାପ ଶୁଣି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ । ଏପରେ, ଦଶମୁଖ ରାବଣ କୈଳାଶ ପର୍ବତ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏହି ରାତ୍ରିଚର ଇନ୍ଦ୍ର ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ । ତାଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ସେନା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦେବଲୋକ ଅଭିମୁଖେ ଆଗ୍ରସର ହେବାରେ, ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ ସମ ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା । ରାବଣ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ସିଂହାସନରୁ ଉଠିଯାଇ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ବିଶ୍ୱେଦେବ, ସାଧ୍ୟ, ଏବଂ ମାରୁତ ଗଣ— ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ହୃଦୟ ରାବଣଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉ!” ଶକ୍ରଙ୍କ ଏହି ଉଦ୍ଧୋଷ ପରେ, ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ସମାନ, ସେମାନେ ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହରେ ବର୍ଦ୍ଧିତ ହୋଇ, ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କଲେ । କିନ୍ତୁ ମହେନ୍ଦ୍ର, ରାବଣଙ୍କୁ ନେଇ ଭୟ ଓ ଚିନ୍ତାରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଓ କହିଲେ, “ଏ ବିଷ୍ଣୁ, ମୁଁ କଣ କରିବି? ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରବଳ ରାକ୍ଷସ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆସୁଛି । ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରାପ୍ତ ଵର ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣ ନୁହେଁ । କମଳ-ଜନ୍ମାଙ୍କ କଥା ଯଥାର୍ଥ ହେବା ଦରକାର । ନମୁଚି, ବୃତ୍ର, ବଳି, ନରକ ଓ ଶମ୍ଭରଙ୍କୁ ମୁଁ ତୁମର ବଳରେ ବିନାଶ କରିଥିଲି, ସେପରି ଏବେ ମଧ୍ୟ କର । ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ, ମଧୁ-ନିଘ୍ନ, ତୁମକୁ ଛାଡ଼ି ଏହି ତିନି ଲୋକରେ କୌଣସି ଶରଣ ନାହିଁ । ତୁମେ ନାରାୟଣ, ପଦ୍ମନାଭ, ଶାଶ୍ୱତ; ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ, ଶକ୍ର ଓ ମୋତେ ସୃଷ୍ଟି କରିଛ । ତିନି ଲୋକର ଚରାଚର ସମସ୍ତ ତୁମେ ସୃଷ୍ଟି କରିଛ; ଯୁଗ ଶେଷରେ ସମସ୍ତେ ତୁମେ ମଧ୍ୟେ ଲୟ ହୁଅନ୍ତି । ଏହି କାରଣରୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦେବ, ତୁମେ ନିଜେ ସତ୍ୟ କଥା କହ; ତୁମେ ଚକ୍ର ଧାରଣ କରି ରାବଣଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବେ କି?” ଏପରି ଶକ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନ ପରେ, ଭଗବାନ୍ ନାରାୟଣ କହିଲେ, “ଭୟ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ, ମୋ କଥା ଶୁଣ । ଏହି ପାପୀ ଆତ୍ମା କେବେ ଦେବତା କିମ୍ବା ଦାନବମାନେ ଜିତିପାରିବେ ନାହିଁ; ସେ ଵର ପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଥିବାରୁ, ତାଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ । ତଥାପି, ଏହି ପ୍ରବଳ ରାକ୍ଷସ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏକ ମହାକାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ; ଏହା ଆରମ୍ଭରୁ ଦେଖାଯାଇଛି । ତୁମେ ଯେଉଁଠାରେ ‘ଯୁଦ୍ଧ କର’ କହିଛ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ନାଥ, ମୁଁ ରାକ୍ଷସ ରାବଣ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବି ନାହିଁ । ବିଷ୍ଣୁ କେବେ ଶତ୍ରୁକୁ ବିନାଶ କରିବା ଛାଡ଼ି ପଛୁଆନ୍ତି ନାହିଁ; ଆଜି ରାବଣ ଵରରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଥିବାରୁ ଆଶା କରିଥିବା ଫଳ ମିଳିବା କଠିନ । ମୁଁ ତୁମ ସାମ୍ନାରେ ଶପଥ କରୁଛି, ଇନ୍ଦ୍ର, ଶତ-ଯଜ୍ଞୀ, ମୁଁ ଏହି ରାକ୍ଷସର ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ହେବି । ମୁଁ ନିଜେ ରାବଣ ଓ ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀମାନେ ସହିତ ବିନାଶ କରିବି; ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେବେ, କାରଣ ସମୟ ଆସିଛି । ଏହି ସତ୍ୟ କଥା ତୁମକୁ କହିଲି, ଦେବରାଜ ଶଚୀପତି । ଭୟ ଛାଡ଼ି, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କର । ମୁଁ ବିଦାୟ ନେଉଛି, କାରଣ ସମୟ ଆସିଛି ।” ତାପରେ ରୁଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ମାରୁତ ଓ ଅଶ୍ୱିନୀମାନେ, ସମସ୍ତେ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ରାକ୍ଷସମାନେ ଉପରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଶୀଘ୍ର ଅଗ୍ରସର ହେଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ରାତି ଶେଷ ହେଉଥିବାବେଳେ, ରାବଣଙ୍କ ସେନାର ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଯୁଦ୍ଧର ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଗଲା । ସେ ସମସ୍ତ ଶୂରବୀରମାନେ, ପରସ୍ପରକୁ ଦେଖି, ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରତି ଉତ୍ସାହ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ ।