ମିଥିଳାରେ ତୁମ ପୁଅମାନେ ବିବାହ ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କ ସହିତ ମୁଁ ମିଥିଳାରୁ ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଆସିଛି—ଏଭଳି ଭାବେ ଜନକ ରାଜାଙ୍କ ମନରେ ଅତି ଆନନ୍ଦ ଭରିଥିଲା। ସେ ନିଜ ଭଉଣୀଙ୍କର ପୁଅଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇ ଶୀଘ୍ର ଆସିଥିଲେ। ଏହା ପରେ ରାଜା ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଅତିଥି ଜନକଙ୍କୁ ଅତି ଆଦର ସହିତ ସ୍ୱାଗତ କରିଲେ। ଦୁଇ ରାଜା ଏବଂ ଦୁଇଁ ପରିବାର ଏକାଠି ହୋଇ, ଉଚିତ୍ ଆଦର ଭୋଗ କରି, ସେ ରାତିଟିଏ ସେଠାରେ କାଟିଲେ। ପ୍ରଭାତେ ଉଠି, ସମସ୍ତ ପୂଜା-କ୍ରିୟା ଶେଷ କରି, ଦଶରଥ ରାଜା ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ଅଗ୍ରଣୀ ହୋଇ, ଯଜ୍ଞଶାଳାକୁ ଯାଇଲେ। ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣ ଧାରଣ କରି, ରାମ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ଉତ୍ସବ ଓ ମଙ୍ଗଳ କ୍ରିୟା କଲେ। ଏହା ପରେ, ବସିଷ୍ଠ ଓ ଅନ୍ୟ ମହାମୁନିମାନେ ଅଗ୍ରେ ଥିବାବେଳେ, ବସିଷ୍ଠ ମୁନି ଜନକଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯାଇ କହିଲେ—‘ରାଜା ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ, ଯେଉଁମାନେ ଉତ୍ସବ ଓ ମଙ୍ଗଳ କ୍ରିୟା କରିଛନ୍ତି, ଦାନଦାତାଙ୍କୁ ଅଭିଲାଷ କରୁଛନ୍ତି। ଦାତା ଓ ଗ୍ରାହକ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହୁଏ—ତୁମେ ତୁମ ଧର୍ମ ପାଳନ କରି, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିବାହ କରାଅ।’ ଏପରି ଉଚ୍ଚ ଆତ୍ମା ଓ ଦାନଶୀଳ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଜନକ ଦୟାଳୁ ହୃଦୟରେ କହିଲେ—‘ମୋ ଦ୍ୱାରରେ କିଏ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛି? ମୋ ଘରେ କ’ଣ ବିଚାର ଅଛି? ଏ ରାଜ୍ୟ ତୁମ ନିଜ ଘର ଭଳି। ସମସ୍ତ ଉତ୍ସବ ତୟାରି ଶେଷ, ମୋ ଝିଅମାନେ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ପାଖକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ଆଗ୍ନିଶିଖା ପରି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ ଏଠି ଅପେକ୍ଷା କରୁଛି, ଆପଣମାନେ ଆସନ୍ତୁ, କିଛି ବିଳମ୍ବ କାହିଁକି?’ ଜନକଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅ ଓ ଋଷିମାନେ ସହିତ ଭିତରକୁ ଆସିଲେ। ତାପରେ, ଜନକ ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ—‘ଧର୍ମଜ୍ଞ ଋଷି, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ସହିତ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା କରନ୍ତୁ।’ ବସିଷ୍ଠ ମୁନି ଜନକଙ୍କୁ ‘ଏହିପରି ହେଉ’ ବୋଲି ଅନୁମତି ଦେଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଶତାନନ୍ଦଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି, ବସିଷ୍ଠ ମୁନି ଯଜ୍ଞଶାଳା ମଧ୍ୟରେ ଶୁଭ ଅଲ୍ତାର ତିଆରି କଲେ। ସେ ଅଲ୍ତାରକୁ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର, ଅଙ୍କୁର ଭରା ଘଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ସଜାଇଲେ। ଅଙ୍କୁର, ଧୂପ ଭରା ପାତ୍ର, ଶଂଖ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦାନ ପାତ୍ର, ମାଳା, ଛିତା ଚାଉଳ ଏବଂ ଦର୍ଭା ଘାସ ଦ୍ୱାରା ସମୁଚିତ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ ସହିତ ଅଲ୍ତାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଏହିପରେ, ଅଗ୍ନିସ୍ଥାପନ କରି, ବସିଷ୍ଠ ମୁନି ଶୁଭ କ୍ରମରେ ହୋମ କରିଲେ। ଏବେ, ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ସୀତାକୁ ଆଣି ଅଗ୍ନି ସମ୍ମୁଖରେ ରଖାଗଲା, ଏବେ ସେ ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ। ତାପରେ, ଜନକ ରାଜା କହିଲେ—‘ଏହି ହେଉଛି ମୋ ଝିଅ ସୀତା, କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇବା ତୁମ ସହଧର୍ମିଣୀ। ତୁମ ଭାଗ୍ୟ ହେଉ, ତୁମ ହାତେ ତାଙ୍କର ହାତ ଧର; ସେ ପତିନିଷ୍ଠା, ଶୁଭ ଓ ଚାୟାଭଳି ସବୁବେଳେ ତୁମ ସହ ରହିବେ।’ ଏହିପରି କହି, ମନ୍ତ୍ରସ୍ନାନ କରାଯାଇଥିବା ଜଳରେ ଜନକ ରାମଙ୍କ ହାତ ଉପରେ ପୋଡ଼ିଲେ। ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ‘ଶାବାଶ, ଶାବାଶ!’ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ତାକୁ ସହସା ଦେବଦୁନିଆ ଢୋଳ ଧ୍ୱନି ଓ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏହିପରି ସୀତାଙ୍କୁ ଦାନ କରି, ଜନକ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ହେଲେ। ତାପରେ ଜନକ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ—‘ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତୁମ ଭାଗ୍ୟ ହେଉ, ଉର୍ମିଳା ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ; ତାଙ୍କର ହାତ ଧର, ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଚାଲିଯାଉ ନାହିଁ।’ ଏପରି କହି, ଜନକ ଭରତଙ୍କୁ କହିଲେ—‘ରଘୁବଂଶର ଅଭିମାନ, ତୁମ ହାତରେ ମାଣ୍ଡବୀଙ୍କ ହାତ ଧର।’ ଏବଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କୁ କହିଲେ—‘ବଳବାନ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ଶ୍ରୁତକୀର୍ତ୍ତିଙ୍କ ହାତ ଧର।’ ‘ସମସ୍ତେ ଉତ୍ତମ ଓ ଧୃଢ଼ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ରୁହ, ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଚାଲିଯାଉ ନାହିଁ।’ ଏପରି ଜନକଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତେ ହାତରେ ହାତ ଧରିଲେ। ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ଚାରି ଭାଇ ଚାରି ଝିଅଙ୍କ ସହିତ ଅଗ୍ନି, ବେଦୀ ଓ ରାଜାଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କଲେ। ରଘୁବଂଶୀ ମହାନ୍ ଆତ୍ମାମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଓ ଋଷିମାନେ ପୂର୍ବପରି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବିବାହ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଆକାଶରୁ ଦୀପ୍ତିମାନ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ଓ ଦେବଦୁନିଆ ଢୋଳ, ଗୀତ, ନୃତ୍ୟ ହେଲା। ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରିଲେ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧୁର ଗୀତ ଗାଇଲେ; ରଘୁବଂଶୀଙ୍କ ବିବାହରେ ଏ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଗଲା। ଏପରି ଉତ୍ସବ ମଧ୍ୟରେ, ତିନିପରିକ୍ରମା କରି, ରଘୁବଂଶୀମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ବିଶ୍ରାମସ୍ଥଳକୁ ଗଲେ; ରାଜା ଓ ଋଷି, ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଅନୁସରଣ କଲେ। ପରେ ରାତି ଶେଷ ହେଲା, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମହାର୍ଷି ଦୁଇ ରାଜାଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଇ ଉତ୍ତର ପର୍ବତକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଯିବା ପରେ, ଦଶରଥ ରାଜା ଜନକଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଇ ଶୀଘ୍ର ଆପଣଙ୍କ ନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏହା ପରେ, ମିଥିଳାର ରାଜା ଜନକ ଅନେକ ବିବାହ ଉପହାର ଦେଲେ; ଶତାଧିକ ଗାଈ ଦାନ ଦେଇ, ଦାମାଦମାନେ ପ୍ରତି ଅତି ଉଦାର ହେଲେ।