ଏହି ଦିନଟିରେ, ଯେଉଁଦିନ ରାଜା ଦଶରଥ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୋଦାନ କରିଥିଲେ, ସେହି ସମୟରେ କେକୟ ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଶୂରବୀର ଯୁଧାଜିତ ଆସିପହଁଚିଲେ। ସେ, ଭରତଙ୍କ ମାମା ଓ କେକୟ ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ସେ ରାଜାଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରି, ନମ୍ର ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, “ମୋର ପିତା, କେକୟ ରାଜା, ତୁମ ସୁସ୍ଥତା ବିଷୟରେ ଅନେକ ସ୍ନେହ ଓ ଶୁଭେଚ୍ଛା ପଠାଇଛନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ତୁମେ ଭଲ ପାଉଛ, ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି। ହେ ରାଜନ୍, ମୋର ମାମା, ପୃଥିବୀର ଏହି ଅଧିପତି, ତାଙ୍କ ଭଉଣୀର ପୁଅ ଭରତଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ଆଯୋଧ୍ୟାକୁ ଆସିଛି, ହେ ରଘୁବଂଶୀ। ତୁମ ସନ୍ତାନମାନେ ବିବାହ ପାଇଁ ମିଥିଳାକୁ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ଶୁଣି, ମୁଁ ତୁମ ସହ ଆଯୋଧ୍ୟାକୁ ଆସିଛି। ମୁଁ ଆଶୁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି, ମୋର ଭଉଣୀର ପୁଅଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ, ଏହିପରେ ରାଜା ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଅତିଥିକୁ ଆଦର ସହିତ ସ୍ବାଗତ କଲେ। ଯୁଧାଜିତଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦଶରଥ ତାଙ୍କୁ ଉଚିତ ଆଦର ଓ ଅତିଥି ସତ୍କାର କଲେ। ତାପରେ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅମାନଙ୍କ ସହ ସେଉଁଠି ରାତି ଅତିବାହିତ କଲେ। ପ୍ରଭାତେ ଉଠି, ସମସ୍ତ ନିୟମ ପୂର୍ବକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ଦଶରଥ ରାଜା ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ପୂର୍ବରେ ରଖି ଯଜ୍ଞଶାଳାକୁ ଗଲେ। ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ରାମ ତାଙ୍କ ଭାଇମାନେ ସହିତ ଶୁଭ ଓ ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ଅନ୍ୟ ମହାମୁନିମାନେ ସହିତ, ବଶିଷ୍ଠ ମିଥିଳାର ରାଜା ଜନକଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ କହିଲେ— “ହେ ରାଜା, ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଦାତାଙ୍କୁ ଆଶା କରୁଛନ୍ତି। ଦାତା ଓ ଗ୍ରାହକ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କାମ ସିଦ୍ଧି ହୁଏ, ତେଣୁ ତୁମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ନୁଷ୍ଠାନ କରି, ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବିବାହ କର।" ଏପରି ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ମହାନ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଧର୍ମଜ୍ଞ ରାଜା ଜନକ କହିଲେ, “ମୋ ଦ୍ୱାରେ କିଏ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛି? ମୋ ଘରେ କ’ଣ ବିଚାର ଅଛି? ଏ ରାଜ୍ୟ ତୁମର ନିଜ ଘର ଭଳି। ସମସ୍ତ ଶୁଭ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମୋ ଝିଅମାନେ ଅଗ୍ନିକୁ ନମି, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିଶିଖା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। ମୁଁ ଏହି ବେଦିପାଖରେ ତୁମ ଅପେକ୍ଷା କରୁଛି, ସବୁ କାମ ନିର୍ବିଘ୍ନ ହେଉ, ବିଳମ୍ବ କାହିଁକି?" ଏପରି ଜନକଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅ ଓ ଋଷିମାନେ ସହିତ ଆସିଲେ। ତାପରେ ମିଥିଳାର ରାଜା ଜନକ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ଧର୍ମାତ୍ମା ମୁନି, ଅନ୍ୟ ମୁନିମାନେ ସହିତ ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ସମ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତୁ।” ପ୍ରଭୁ ରାମଙ୍କ ବିବାହ କାର୍ଯ୍ୟ ହେବାକୁ ଯାଉଛି, ଏହିପରେ ବଶିଷ୍ଠ ଜନକଙ୍କୁ “ଯଥାସ୍ଥିତି” କହି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ଶତାନନ୍ଦଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ବିବାହ ମଣ୍ଡପରେ ବେଦି ସଜାଇଲେ। ସେ ବେଦିକୁ ଚାରିପାଖ ଗନ୍ଧ ଫୁଲ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ର, ଅଙ୍କୁର ଭରା ଘଟ ସହିତ ସୁସଜ୍ଜିତ କଲେ। ଅଙ୍କୁର ଭରା ପାତ୍ର, ଧୂପ ଭରା ଧୂପପାତ୍ର, ଶଂଖପାତ୍ର, ଅଞ୍ଜଳି, ମାଳା, ଅର୍ଘ୍ୟ ପାତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ସହିତ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ କଲେ। ଭୁନା ଚିଡ଼ା, ପକା ଭାତ ଭରା ପାତ୍ର ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଦର୍ଭା ଛାଡ଼ି, ମନ୍ତ୍ରପାଠ ସହିତ ସଜାଇଲେ। ଅନ୍ତେ, ବେଦିରେ ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରି, ନିୟମ ଓ ମନ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ବଶିଷ୍ଠ ଅଗ୍ନିକୁ ହବନ କଲେ। ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତା ସୀତାଙ୍କୁ ଆଣି, ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି ସାମ୍ନାରେ ରଘୁନାଥଙ୍କ ପାଖରେ ବସାଇଲେ। ରାଜା ଜନକ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ କୌଶଲ୍ୟାନନ୍ଦନ, ଏହି ମୋ ଝିଅ ସୀତା, ଧର୍ମରେ ତୁମ ସହଧର୍ମିଣୀ। ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କର, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହେଉ। ତାଙ୍କ ହସ୍ତ ତୁମ ହସ୍ତରେ ଧର, ସେ ପତିବ୍ରତା, ମହାପୁଣ୍ୟବାନୀ, ଏବଂ ଛାୟା ଭଳି ସଦା ତୁମ ସହ ରହିବେ।” ଏପରି କହି, ରାଜା ଜନକ ମନ୍ତ୍ରସ୍ନାନ କରା ଜଳ ଦ୍ୱାରା ପାଣିଗ୍ରହଣ କରାଇଲେ, ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ “ଶାବାଶ, ଶାବାଶ” ବୋଲି ସ୍ୱର ଉଠାଇଲେ। ତାପରେ ଦେବଦୁନିଆ ଢୋଳ ଶବ୍ଦ ଓ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ହେଲା। ଏଭଳି ଭାବେ, ମନ୍ତ୍ରଜଳ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରି, ରାଜା ଜନକ ତାଙ୍କ ଝିଅ ସୀତାଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ। ଖୁସି ଭରା ହୃଦୟରେ ଜନକ କହିଲେ, “ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଏଠାକୁ ଆସ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ହେଉ। ମୁଁ ଯାହାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି, ସେ ଉର୍ମିଳା ତୁମର। ତାଙ୍କ ହସ୍ତ ଧର, ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଚାଲିଯାଉ ନାହିଁ।” ଏପରି କହି, ଜନକ ଭରତଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ରଘୁବଂଶ ଶିରୋମଣି, ମାଣ୍ଡବୀଙ୍କ ହସ୍ତ ତୁମ ହସ୍ତରେ ଧର।” ଏବଂ ମିଥିଳାର ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଜା ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ମହାବାହୁ, ଶ୍ରୁତକୀର୍ତ୍ତିଙ୍କ ହସ୍ତ ତୁମ ହସ୍ତରେ ଧର। ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଶାନ୍ତ ଓ ଉତ୍ତମ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ। କକୁତ୍ସ୍ଥମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ ରହନ୍ତୁ, ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଚାଲିଯାଉ ନାହିଁ।” ଜନକଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସମସ୍ତେ ହସ୍ତ ଧରିଲେ। ଚାରି ଭାଇ ଚାରି କନ୍ୟାଙ୍କ ସହ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ଅଗ୍ନି, ବେଦି ଓ ରାଜାଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କଲେ। ରଘୁବଂଶୀମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଓ ଋଷିମାନେ ସହିତ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ବିବାହ ସମ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଆକାଶରୁ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ହେଲା, ଦେବଦୁନିଆ ଢୋଳ, ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟ ଶବ୍ଦ ଗଞ୍ଜିଉଠିଲା। ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ମଧୁର ଗୀତ ଗାଇଲେ। ରଘୁବଂଶୀମାନଙ୍କ ବିବାହରେ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯିଲା। ଏହିପରି ଦିବ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଉତ୍ସବ ମାଧ୍ୟମରେ, ସେମାନେ ତିନିପରିକ୍ରମା କରି, ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ନେଇ ଶୟନଗୃହକୁ ଗଲେ। ତାଙ୍କ ପଛରେ ରାଜା, ଋଷିମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବ ଦେଖୁଥିଲେ।