ଏହି ସମୟରେ ଲୋକମାନେ ମାଆ, ବାପା, ପୁଅ, ଝିଅ, ଜୀବନ ସଙ୍ଗିନୀ, ଆତ୍ମୀୟ-ସ୍ୱଜନ ଏବଂ ମନର ଆନନ୍ଦରେ ଏତେ ମନୋବିମୋହିତ ହୋଇଯାନ୍ତି ଯେ, ସେମାନେ ନିଜ ଦୁଃଖକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ନିଜେ ନଶ୍ଟ ହେଉଛନ୍ତି। ଏପରି ଭ୍ରମରେ ଆବୃତ ଏହି ସଂସାରକୁ ଆଉ ଯଥେଷ୍ଟ ପୀଡ଼ା ଦେବା ଦରକାର ନାହିଁ, ମୃଦୁଭାବୀ, ତୁମେ ଏହି ମରଣଧର୍ମୀ ସଂସାରକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜୟ କରିଛ। ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅବଶ୍ୟ ଯମର ନିବାସକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ; ଏହିଠାରେ, ହେ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ, ତୁମେ ଯମକୁ ଜୟ କର, ହେ ଶତ୍ରୁନଗର ଜୟକର୍ତ୍ତା। ଯେତେବେଳେ ସେ ଜୟ କରାଯିବେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜୟ କରାଯିବ। ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଲଙ୍କାପତି ତାଙ୍କ ନିଜ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ ହସିଲେ, ନାରଦଙ୍କୁ ଶିରୋନମ୍ର କରି କହିଲେ— “ହେ ମହାମୁନି, ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଦେବ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କର ଭୋଗରେ ଆମରୁଚି, ଏବେ ମୁଁ ବିଜୟ ପାଇଁ ପାତାଳକୁ ଯିବାକୁ ଧୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ କରିଛି। ତାପରେ, ତିନି ଲୋକକୁ ଜୟ କରି, ନାଗ ଓ ଦେବତାମାନେ ମୋର ଅଧିନରେ ଆସିବେ, ମୁଁ ଅମୃତ ପାଇଁ ସମୁଦ୍ର ମଥିବି।" ଏହାପରେ, ପୂଜ୍ୟ ନାରଦ ଦଶମୁଖୀଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ— “କେଉଁ ପଥରେ ତୁମେ ଯାଉଛ?" ଏହି ପଥ, ଯାହା ଯମପତିଙ୍କର ନଗରକୁ ଯାଏ, ବହୁତ କଠିନ ଏବଂ ଜିତିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍କର। ତେବେ ଦଶାନନ ହସି, କହିଲେ, “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏବେ ମୁଁ ଭାଇବସ୍ୱତଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି; ମୁଁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାଉଛି, ଯେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ରାଜା ବସବାସ କରନ୍ତି। କ୍ରୋଧରେ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହୀ ହୋଇ, ଚାରି ଦିଗର ରକ୍ଷକମାନେକୁ ଜୟ କରିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରିଛି। ଏହିପାଇଁ, ମୁଁ ଯମପତିଙ୍କର ପୁରୀକୁ ଯାଉଛି, ସେଠି ଯେଉଁଠି ଜୀବମାନେକୁ ଦୁଃଖ ଦେଇଥିବା ଯମକୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦେବି।" ଏପରି କହି, ଦଶମୁଖୀ ମୁନିଙ୍କୁ ଶିରୋନମ୍ର କରି ତାଙ୍କ ପରିଷଦ ସହିତ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଦିନ୍ଦ୍ରୀ ତେଜସ୍ୱୀ ନାରଦ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଧ୍ୟାନରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ, ଧୂମ ନଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ତାଙ୍କର ତେଜ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ନାରଦ ଚିନ୍ତା କଲେ—ଯିଏ ତିନି ଲୋକକୁ, ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ, ଚଳାଅଚଳ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେଇଛି, ତାଙ୍କର ଆୟୁଷ୍ୟ ଶେଷ ହେଲେ, କିପରି ଧର୍ମ ଓ କାଳ ତାଙ୍କୁ ଜୟ କରିପାରିବେ? ଯିଏ ନିଜ ଦାନର ସାକ୍ଷୀ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଗ୍ନି ପରି, ଯାହାର ଆଜ୍ଞାରେ ଲୋକମାନେ ଅଧିନ ହୁଅନ୍ତି—ସେଉଁଠି ମହାପୁରୁଷ କିପରି ପରାଜିତ ହେବେ? ଯାହାଙ୍କୁ ଦେଖି ତିନି ଲୋକ ସଦା ଭୟରେ ପଳାଉଛନ୍ତି—ସେ ରାକ୍ଷସରାଜ କିପରି ଏକାକି ଆଗେ ବଢ଼ିବେ? ଯିଏ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପାଳକ, ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ କର୍ମର ଅଧିପତି, ତିନି ଲୋକକୁ ଜୟ କରିଛି—ସେ କିପରି ପରାଜିତ ହେବେ? ତଥାପି, ଅନ୍ୟ କିଛି ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି, ସେ ଏହି ଫଳ ଆଣିବ। ମୋର ମନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କୌତୁହଳ ଜନ୍ମିଛି, ଏହି ଘଟଣା ଦେଖିବାକୁ ମୁଁ ଯମପୁରୀକୁ ଯିବି। ମୁଁ ସ୍ୱୟଂ ଯମ ଓ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘଟିବା ମିଳନ ଦେଖିବି। ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରଦ ତୁରନ୍ତ ଯମପୁରୀକୁ ଯାଇ, ସମସ୍ତ ଘଟଣା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେଠି ସେ ଦେଖିଲେ ଯମଦେବତା, ଅଗ୍ନିଙ୍କ ସହିତ, ପ୍ରାଣୀମାନେ ତାଙ୍କର କର୍ମ ଅନୁସାରେ ଯେମିତି ଫଳ ପାଉଛନ୍ତି, ତାହା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛନ୍ତି। ମହାମୁନି ନାରଦଙ୍କୁ ଆସିବା ଦେଖି, ଯମ ଉଚିତ ଆଦର ଦେଇ, ତାଙ୍କୁ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ବସାଇ, ପଚାରିଲେ—“ସବୁ ଭଲ ତ? ଧର୍ମ କି କମିଯାଉନାହିଁ? ଦେବ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଯେଉଁଠି ଆଦର କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ତୁମେ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆସିଛ?" ତେବେ ପୂଜ୍ୟ ନାରଦ କହିଲେ—“ଶୁଣ, ମୁଁ କହିବି, ଏହା ଦୃଢ଼ ବ୍ୟବସ୍ଥା କର। ଏହି ଦଶମୁଖୀ ରାତିର ଭ୍ରମଣକାରୀ, ହେ ପିତୃପତି, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ନେଇ ତୁମକୁ ଜୟ କରିବାକୁ ଆସୁଛି, ଯଦିଓ ତୁମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍କର ଜୟ। ଏହି କାରଣରୁ, ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ଆସିଛି। ଆଜି ତୁମର ଦଣ୍ଡ କଣ ହେବ?" ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ଵିମାନ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିବା, ଯାହାକୁ ଦେଖିବା ଅସୁବିଧା, ଏହା ରାକ୍ଷସଙ୍କର। ପୁଷ୍ପକ ଵିମାନର ତେଜରେ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଶମୁଖୀ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଅନ୍ଧାର କରି ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ସେଠି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଶମୁଖୀ ଦେଖିଲେ—କିଏ ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗୁଛି, କିଏ ଅପକର୍ମର ଫଳ ଭୋଗୁଛି। ସେ ଯମର ସେନା ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ, ଭୟଙ୍କର ଆକୃତିର ଯମଦୂତମାନେ ଦେଖିଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ଦେହଧାରୀ ଜୀବମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଚିତ୍କାର କରୁଛନ୍ତି, ଅତି ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ କ୍ଷୁଦ୍ର ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି। କେହି କୀଟ ଓ ହିଁସ୍ର କୁକୁର ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ଷିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଭୟଙ୍କର କଥା ଶୁଣିଲେ, ରକ୍ତ ଭରା ବୈତରଣୀ ନଦୀ ପାରି ଜଣେ ଜଣେ ଟେଣ୍ଟାଯାଉଛନ୍ତି। କେହି ପୁଣିପୁଣି ଜଳନ୍ତ ଝାଡ଼ିରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛନ୍ତି, ଅଧର୍ମୀମାନେ କଟାରି ପତ୍ର ଜଙ୍ଗଲରେ ଛିଦ୍ର ହେଉଛନ୍ତି। କେହି ରୌରବ ନରକରେ, ଲବଣ ନଦୀରେ, ଧାର ତଳୱାର ଉପରେ ତିବ୍ର ତ୍ରୁଷ୍ଣା ଓ ଭୁକ୍ ଭୋଗୁଛନ୍ତି, ପାଣି ମାଗୁଛନ୍ତି। ସେ ଦେଖିଲେ ଶବମାନେ—କ୍ଷୀଣ, ଦୁଃଖିତ, ଅବର୍ଣ୍ଣ, ଖୁଲା କେଶ, ମଳ ମାଟିରେ ଲୁଟୁଛନ୍ତି, ଦୁଃଖରେ ଦୌଡ଼ୁଛନ୍ତି। ରାବଣ ଦେଖିଲେ ପଥରେ ଶତଶଃ, ସହସ୍ରଶଃ ଜନ, ଏବଂ କେହି କେହି ପ୍ରଧାନ ଗୃହରେ ଗୀତ-ସଙ୍ଗୀତ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗୁଛନ୍ତି। ସେ ଦେଖିଲେ କେଉଁମାନେ ଗାଁ ଓ ଜମି ଦେଇଛନ୍ତି, କେଉଁମାନେ ଅନ୍ନ ଦେଇଛନ୍ତି, କେଉଁମାନେ ଘର ଦେଇଛନ୍ତି—ସେମାନେ ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗୁଛନ୍ତି। ସେ ଦେଖିଲେ ସେମାନେ ସୁନା, ମଣି, ମୁକ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରେ ଘିରିଥିବା।