ଏକ ସମୟର କଥା, ବିଶ୍ରବାସଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦଶାନନ ରାବଣଙ୍କୁ, ଏକ ମୃଦୁ ଓ ଉଦାର ସ୍ୱରରେ, ଜଣେ ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବର୍ଷାଦେବ ନାରଦ କହିଲେ, "ହେ ରାକ୍ଷସମଣ୍ଡଳର ସ୍ୱାମୀ, ଏଠାରେ ରୁହ; ତୁମର ଉତ୍ତମ ବଂଶ ଓ ବିରାଟ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖି ମୁଁ ଖୁସି ହୋଇଛି। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ, ଦୈତ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ବଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ସର୍ପମାନେଙ୍କୁ ଅତିଷ୍ଠାନ, ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ତୁମର ସାହସ ଦେଖି, ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ।" ନାରଦ ପୁନି କହିଲେ, "ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ କିଛି କହିବି, ଯଦି ତୁମେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁଛ, ତେବେ ମନ ଏକାଗ୍ର କରି ଶୁଣ। ଏହା ପରେ ତୁମେ ଏହି ଅନୁସାରେ କାମ କରିବା ଉଚିତ। ମୋ ପୁତ୍ର, ଦେବତାମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଏହି ଜଗତକୁ କି ତୁମେ ବଧ କରିପାରିବ? ମୃତ୍ୟୁର ଅଧୀନ ହୋଇଥିବା ଏହି ସଂସାର ପୂର୍ବରୁ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯାଇଛି।" "ତୁମେ ଦେବ, ଅସୁର, ଦୈତ୍ୟ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେଙ୍କୁ ଅଜୟ କରିପାରିବ, କିନ୍ତୁ ମଣିଷମାନେ ପାଇଁ ତୁମର କୌଣସି ଅଜୟତା ନାହିଁ। ଏପରି ଜଗତକୁ, ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ସର୍ବଦା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳରେ ଭ୍ରମିତ, ବିପଦ, ରୋଗ ଓ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ, କିଏ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ଚାହିଁବ? ଏହି ମଣିଷ ଜଗତ ସଦା ବିପଦରେ ଘେରାଯାଇଛି, ଏଠି କିଏ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଯୁଦ୍ଧ ଚାହିଁବ?" "ଏହି ଭୂମିକୁ ଧ୍ୱଂସ କରନି, ଯାହା ଦୁର୍ଦ୍ରୁଷ୍ଟି, ଭୋକ, ତିର୍ଷ୍ଣା, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ଶୋକ ଓ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ଧା ହୋଇଛି। ଦେଖ, ହେ ବଳଶାଳୀ ରାକ୍ଷସନାୟକ, ଏହି ମଣିଷ ଜନଜାତି ଭ୍ରମରେ ଅନ୍ଧା ଓ ଏହାର ଗତି ଅଜ୍ଞାତ। କେବେ କେବେ କେହି ନୃତ୍ୟ-ସଙ୍ଗୀତରେ ଆନନ୍ଦ କରେ, ଆଉ କେହି ଦୁଃଖରେ ଅଶ୍ରୁ ବହାନ୍ତି। ମା, ବାପା, ସନ୍ତାନ, ପତ୍ନୀ, ବନ୍ଧୁ, ଓ ମନୋରଞ୍ଜନରେ ଆସକ୍ତ ଏହି ଲୋକମାନେ ନିଜ ଦୁଃଖ ଜାଣିପାରୁନାହାନ୍ତି।" "ଏହି ଭ୍ରମିତ ଜଗତକୁ ଅଧିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦିଅନି; ମଣିଷ ଜଗତ ତୁମେ ସ୍ୱତଃ ଜୟ କରିଛ। ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବାଧ୍ୟତାଭାବେ ଯମଲୋକକୁ ଯିବାକୁ ହେବ; ଏହିପରି, ହେ ପୌଲସ୍ତ୍ୟ, ଯମକୁ ଜୟ କର। ଯେତେବେଳେ ସେ ଜୟ ହେବ, ସମସ୍ତ ଜୟ ହେବ।" ନାରଦଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଲଙ୍କାପତି ଦଶାନନ ତାଙ୍କ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତେଜରେ ହସିଲେ, ନାରଦଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲେ, "ହେ ମହାମୁନି, ମୁଁ ଏବେ ଯମଲୋକକୁ ବିଜୟ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବି। ତାପରେ ତିନି ଲୋକକୁ ଜୟ କରି, ନାଗ ଓ ଦେବତାମାନେକୁ ବଶ କରି, ଅମୃତ ପାଇଁ ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ କରିବି।" ଏହିପରି କଥା ହେଉଥିବା ବେଳେ, ନାରଦ ମୁନି ପଚାରିଲେ, "କିପରି ପଥ ଦେଇ ତୁମେ ଏଠାକୁ ଯିବୁ? ଏହି ପଥ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ, ଯମଙ୍କର ନଗରକୁ ଯିବା ସହଜ ନୁହେଁ।" ଦଶାନନ ହସି କହିଲେ, "ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଏବେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ବୈବସ୍ୱତ ଯମକୁ ବଧ କରିବାକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାଉଛି, ଯେଉଁଠି ସୂର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ରାଜା ବସିଛନ୍ତି। ମୁଁ ଚାରି ଦିଗପାଳଙ୍କୁ ଜୟ କରିବାକୁ ପ୍ରତିଞ୍ଞା କରିଛି, ଏଉଁଥିରେ ଯମଙ୍କ ନଗରକୁ ଯାଇ, ସେଉଁଠି ବସୁଥିବା ଯମଙ୍କୁ ବଧ କରିବି।" ଏପରି କହି, ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ। ନାରଦ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ତେଜସ୍ୱୀ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମଣ୍ଡଳର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କିଛି ଖଣ୍ଡ ଧ୍ୟାନରେ ବସିଲେ, ଧୂମ ନଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ଶାନ୍ତ। ସେ ଚିନ୍ତା କଲେ—ଯିଏ ତିନି ଲୋକ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଚରାଚର ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି, ସେ ତାଙ୍କର ଆୟୁ ଶେଷ ହେଲେ କିପରି ଧର୍ମ ଓ କାଳ ଦ୍ୱାରା ଜୟ ହେବେ? ଯିଏ ନିଜ ଦାନର ସାକ୍ଷୀ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଗ୍ନି ପରି, ଯାହାର ଆଜ୍ଞାରେ ଲୋକମାନେ ବଶୀଭୂତ, ସେ ମହାପୁରୁଷ କିପରି ପରାସ୍ତ ହେବେ? ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ତିନି ଲୋକ ଭୟରେ ପଳାଯାନ୍ତି, ସେ ରାକ୍ଷସରାଜ କିପରି ଏକାକି ଯିବେ? ସେ ତିନି ଲୋକର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଓ ପାଳକ, ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଦୁହିଁର କର୍ତ୍ତା, ସେ କିପରି ପରାଜିତ ହେବେ?" ନାରଦ ଚିନ୍ତା କଲେ, "ଏଠି ଅନ୍ୟ କିଛି ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେବ, ତେଣୁ ମୁଁ ଯମଲୋକକୁ ଯିବି, ଯମ ଓ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ନିଜେ ଦେଖିବି।" ଏଭଳି ଭାବି, ସେ ତୁରନ୍ତ ଯମଙ୍କ ନଗରକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଘଟିଥିବା ସବୁ କଥା ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ। ସେଉଁଠାରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ସହିତ ବସିଥିବା ଯମଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଦୁଃଖ-ସୁଖ ତାଙ୍କର କର୍ମ ଅନୁସାରେ ଦେଉଥିଲେ। ନାରଦଙ୍କ ଆଗମନ ଦେଖି, ଯମ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ ଏବଂ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଅନୁରୋଧ କଲେ, "ସବୁ ଭଲ ତ? ଧର୍ମ କମିଯାଉନାହିଁ ତ? ତୁମେ କାହିଁକି ଆସିଛ? ଦେବ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଯେଉଁଠି ଆଦର କରନ୍ତି, ସେଠି ତୁମେ କାହିଁକି ଆସିଛ?" ନାରଦ କହିଲେ, "ମୁଁ କିଛି କହିବି, ଶୁଣ; ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କର। ଏହି ଦଶମୁଖୀ ରାକ୍ଷସ, ହେ ପିତୃପତି, ତୁମକୁ ବଶ କରିବାକୁ ଆସୁଛି, ଯଦିଓ ତୁମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଜୟ। ଏହି ଦ୍ୱାରା, ମୁଁ ତୁରନ୍ତ ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ଆଜି ତୁମର ଦଣ୍ଡ କଣ ହେବ?" ଏହି ସମୟରେ, ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନ ଆସୁଥିବା ଦେଖାଗଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟପରି ଚମକୁଥିଲା, ଦେଖିବାକୁ କଠିନ, ଏହା ସେହି ରାକ୍ଷସଙ୍କର। ପୁଷ୍ପକ ବିମାନର ତେଜରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଅନ୍ଧାର ହୋଇଗଲା, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଶାନନ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ସେଠି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ ଦେଖିଲେ—କେହି ନିଜର ଶୁଭ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗୁଛନ୍ତି, କେହି ଅଶୁଭ କର୍ମର।