ଏହି କଥାରେ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କୁହାଯାଉଛି—ଏକ ସମୟରେ ସେଇ ଜଣେ ଦେବୀ, ଯିଏ ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପଦ୍ମପୁଷ୍ପ ପରି ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ଥିଲେ, ପୁଣିଥରେ ସେଇ ଦାନବ ତାଙ୍କୁ ଆଗରୁ ଯେପରି ଧରିନେଲା। ଏହି ଅତି ଶୋଭାମୟୀ କନ୍ୟାକୁ ନେଇ ରାବଣ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଆଣିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ। ମନ୍ତ୍ରୀ, ଚିହ୍ନ ପରିଚୟରେ ପାରଙ୍ଗତ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ରାବଣଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଏହି ସୁନ୍ଦର କଟିବନ୍ଧନା ନାରୀ ତୁମ ଘରେ ଥିଲେ, ତୁମ ମୃତ୍ୟୁ ନିମିତ୍ତ ହେବେ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ହେ ରାମ, ରାବଣ ସେଇ ନାରୀକୁ ସମୁଦ୍ରରେ ପକ୍ଷିଦେଲେ। ସେଠାରୁ ସେ ପୃଥିବୀକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ଏବଂ ଏକ ଯଜ୍ଞବେଦୀ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ପୁଣିଥରେ, ରାଜାଙ୍କ ହଳ ଦ୍ୱାରା ସେ ଉତ୍ଥାପିତ ହେଲେ ଏବଂ ଏଭଳି ମହାରାଜା ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ହେ ମହାବାହୁ, ଯିଏ ତୁମର ଭାର୍ୟା, କାରଣ ତୁମେ ନିତ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁ। ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କ ରୋଷରେ ସେଇ ଶତ୍ରୁ ନାଶ ପାଇଥିଲା; ତାଙ୍କୁ ପର୍ବତରେ ଶରଣ ନେଇ ତୁମର ଦୈବୀ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଭରସା କରିଥିଲେ। ଏଭଳି, ଏହି ପୁନ୍ୟଶ୍ଳା ମହିଳା ପୁଣି ମାନବ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେବେ, ହଳ ଚଲିଥିବା କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଯଜ୍ଞବେଦୀ ଉପରେ ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ସେ ପୂର୍ବରୁ କୃତୟୁଗରେ ବେଦବତୀ ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ; ତ୍ରେତାୟୁଗରେ ତାଙ୍କର ଜନ୍ମ ହେଲା ସେଇ ଦାନବର ନାଶ ପାଇଁ। ମିଥିଲାର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ମହାରାଜା ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାବେ, ତାଙ୍କୁ ହଳର ଉପରେ ପାଇଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସିତା ନାମରେ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଡାକିଥିଲେ। ଏଠି, ବେଦବତୀ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ, ରାବଣ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରେ ଚଢ଼ି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀରେ ଭ୍ରମଣ କରିଲେ। ସେଠିଏ, ଉଶୀରବିଜା ନାମକ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚି, ରାବଣ ଦେଖିଲେ ଯେ, ମହାରାଜା ମରୁତ୍ତ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ଏକ ଯଜ୍ଞ କରୁଛନ୍ତି। ସେଠି, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ସମ୍ବର୍ତ୍ତ, ଯିଏ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଭାଇ ଏବଂ ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯଜ୍ଞ ପାଳନ କରୁଥିଲେ। ଏହି ଅପରାଜିତ ଦାନବକୁ ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପଶୁ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ—ଇନ୍ଦ୍ର ମୟୂର ହେଲେ, ଧର୍ମରାଜା କାଉଁ, କୁବେର ଚିପୁଣି, ଏବଂ ବରୁଣ ହଂସ ହେଲେ। ଏପରି ଭାବେ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଚାଲିଯିବା ସମୟରେ, ଶତ୍ରୁ-ନାଶକ ରାବଣ, ଏକ ଅପବିତ୍ର କୁକୁର ପରି ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ତାପରେ ରାବଣ ରାଜାଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଯାଇ କହିଲେ, "ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କର, କିମ୍ବା ପ୍ରକାଶ କର ଯେ ତୁମେ ମୋତେ ପରାଜିତ ହେଲେ।" ମହାରାଜା ମରୁତ୍ତ ପଚାରିଲେ: "ତୁମେ କିଏ?" ତେବେ ରାବଣ ହସି କହିଲେ: "ମୁଁ ତୁମେ ମୋତେ ଚିହ୍ନିପାରିନାହ, ମୁଁ କୁବେରଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ରାବଣ।" "ତିନି ଲୋକରେ ଆଉ କିଏ ଅଛି ଯିଏ ମୋର ସାମର୍ଥ୍ୟ ଜାଣିନାହିଁ? ଏହି ସାମର୍ଥ୍ୟରେ ମୁଁ ମୋ ଭାଇକୁ ଜିତି, ଏହି ଆକାଶଗାମୀ ବିମାନ ଦଳିଛି।" ତାପରେ ମହାରାଜା ମରୁତ୍ତ କହିଲେ: "ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟାୟ ସହିତ ଯାହା ଯୁକ୍ତ, ତାହା ଲୋକେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି ନାହିଁ। ତୁମେ ଅନ୍ୟାୟ କରି ତୁମ ଭାଇକୁ ଜିତିଛ, ଏହା କୌଣସି ଗୌରବ ନୁହେଁ।" "ତୁମେ କିଏ, ଯିଏ ପୂର୍ବରୁ କେବଳ ଧର୍ମ ଅନୁସରଣ କରି ଏହି ବର ପାଇଥିଲେ? ଏପରି ମୁଁ କେବେ ଶୁଣିନାହିଁ। ଏବେ ତୁମେ ବଞ୍ଚିପାରିବେ ନାହିଁ; ଏଇ ଦୁଷ୍ଟମନା, ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଦେବି।" ତାପରେ ରାଜା ଧନୁଷ ଏବଂ ବାଣ ଧରି କ୍ରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ବାହାରିଲେ, କିନ୍ତୁ ସମ୍ବର୍ତ୍ତ ମୁନି ତାଙ୍କ ପଥରେ ଅଟକିଲେ। ସେଇ ମହାମୁନି ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ କଥାରେ କହିଲେ: "ମୋ କଥା ଶୁଣିଲେ, ଏହି ସମୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହି ମହେଶ୍ୱର ଯଜ୍ଞ ଅଧୂରା ରହିଲେ, ବଂଶ ନାଶ ହେବ। ଦୀକ୍ଷିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଯୁଦ୍ଧ କିପରି? ଦୀକ୍ଷିତ ଅବସ୍ଥାରେ କ୍ରୋଧ କିପରି? ଜୟ ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ଏବଂ ଏହି ରାକ୍ଷସ କଠିନ।" ଗୁରୁଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସରି, ମହାରାଜା ମରୁତ୍ତ ଧନୁଷ ଏବଂ ବାଣ ରଖି ଶାନ୍ତ ହୋଇ ଯଜ୍ଞକୁ ପୁନର୍ବାର ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହା ଦେଖି, ଶୁକ ଚିଁତା କଲେ ଯେ ରାବଣ ବିଜୟୀ ହୋଇଛି, ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ଘୋଷଣା କଲେ: "ରାବଣ ବିଜୟୀ!" ଏହି ଶୁଣି ରାବଣ ଆନନ୍ଦରେ ଉଚ୍ଚ ରୋଷ କଲେ। ତାପରେ, ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳରେ ଥିବା ମହାମୁନିମାନେ ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ଷିତ ହେଲେ, ରାବଣ ତାଙ୍କର ରକ୍ତରେ ତୃପ୍ତି ଲାଗି ଆଉଥରେ ପୃଥିବୀକୁ ଚାଲିଗଲେ। ରାବଣ ଚାଲିଯିବା ପରେ, ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସୂର-ସିଦ୍ଧମାନେ ନିଜ-ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ, ନିଜ-ନିଜ ସୃଷ୍ଟିକୁ କଥା କହିଲେ। ଏହିପରି, ଇନ୍ଦ୍ର ମୟୂରଙ୍କୁ କହିଲେ: "ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ମୁଁ ତୁମପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ; ସାପମାନଙ୍କୁ ଭୟ କରିବାକୁ ପଡିବ ନାହିଁ। ତୁମ ପୁଛରେ ଏହି ହଜାର ଚକ୍ଷୁର ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯିବ; ଯେତେବେଳେ ମୋ ଦ୍ୱାରା ବର୍ଷା ହେବ, ତୁମେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବିବା।" ଏପରି ଦେବେଶ୍ୱର ଇନ୍ଦ୍ର ମୟୂରଙ୍କୁ ବର ଦେଲେ। ପୂର୍ବରୁ ମୟୂର ପୁଛ ନୀଳ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଦେବେଶ୍ୱରଙ୍କ ବର ପରେ ସମସ୍ତ ମୟୂର ଏହି ନୂତନ ରୂପ ପାଇଲେ। ତାପରେ ଧର୍ମରାଜା ତାଙ୍କ ପୂର୍ବଜ ଶ୍ରେଣୀରେ ଦଣ୍ଡାଇଥିବା କାଉଁକୁ କହିଲେ: "ହେ ପକ୍ଷୀ, ମୁଁ ତୁମେ ପ୍ରସନ୍ନ; ମୋ କଥା ଶୁଣ। ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯେପରି ମୋ ଦ୍ୱାରା ବିଭିନ୍ନ ରୋଗରେ ପୀଡିତ, ତୁମେ ତାହାରୁ ମୁକ୍ତ ରହିବା। ମୋ ବର ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଭୟ କରିବ ନାହିଁ; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଣିଷ ତୁମକୁ ମାରିନାହାନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମେ ବଞ୍ଚିବା।" "ମୋ ଅଧୀନ ଲୋକମାନେ ଭୂଖ ଓ ଭୟରେ ପୀଡିତ, ତୁମେ ଖାଇଲେ ସେମାନେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପରିବାର ତୃପ୍ତି ଅନୁଭବିବେ।" ତାପରେ ବରୁଣ ଗଙ୍ଗାର ଜଳରେ ଖେଳୁଥିବା ହଂସକୁ କହିଲେ: "ମୋ ଏହି ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ଶୁଣ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁ। ତୁମର ଅତି ଶୁଭ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ରବଦନ ସମ ଶୋଭା ଏବଂ ମୃଦୁ ରୂପ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ, ଧଳା ଫେନର ନିମ୍ନ ଚମକ ପରି ଦେଖାଯିବ।" ଏଭଳି, ଦେବତାମାନେ ନିଜ-ନିଜ ଭକ୍ତପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବର ଦେଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ଲୋକକୁ ଫେରିଗଲେ।