କିଛି ସମୟ ପରେ, ସାଙ୍କାଶ୍ୟର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରାଜା ସୁଧନ୍ୱା ଆସି ମିଥିଲାକୁ ଅବରୋଧ କଲେ। ସେ ମୋତେ ଏକ ସନ୍ଦେଶ ପଠାଇଲେ—“ତୁମେ ଶିବଙ୍କ ଅପୂର୍ବ ଧନୁଷ ଏବଂ କମଳନୟନା ସୀତାକୁ ମୋତେ ଦିଅ।” ମୁଁ ଏହି ଦୁଇଟି ଦେଉନଥିବାକୁ, ମହାମୁନି, ଆମେ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ସେଠାରେ ମୁଁ ସାମ୍ନା-ସାମ୍ନି ହୋଇଥିବା ସୁଧନ୍ୱାଙ୍କୁ ବଧ କଲି। ସୁଧନ୍ୱାଙ୍କୁ ବଧ କରି, ମୁଁ ମୋର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାଇ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ସାଙ୍କାଶ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରାଇଲି। ଏହି କୁଶଧ୍ୱଜ ମୋର ଛୋଟ ଭାଇ, ମୁଁ ବଡ଼। ଏହି ଦୁଇଁଜଣୀ କନ୍ୟାକୁ ମୁଁ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଉଛି, ମହାମୁନି। ଭଲ ହେଉ, ମୁଁ ମୋର ଧୀରା, ଦେବକନ୍ୟାସମା ସୀତାଙ୍କୁ ରାମଙ୍କୁ ଏବଂ ଉର୍ମିଳାକୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଉଛି, ଯିଏ ବଳରେ ଅପୂର୍ବା। ଦ୍ୱିତୀୟ କନ୍ୟା, ଉର୍ମିଳାକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଉଛି, ଏହି କଥା ମୁଁ ତିନିଥର କହୁଛି—କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି ଦୁଇଁଜଣୀ ବଧୁକୁ ମୁଁ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଦେଉଛି, ମହାମୁନି। ଏହି ବିବାହ ପାଇଁ ଗାଁଠିଆ, ଗୋ-ଦାନ ଏବଂ ପିତୃକ୍ରିୟା ଆୟୋଜନ କର, ଏହି ପରେ ଶୁଭ ବିବାହ କର। ଆଜି ମଘା ନକ୍ଷତ୍ର, ତୃତୀୟ ଦିନ ଉତ୍ତର ଫାଲ୍ଗୁନୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ବିବାହ କରାଅ, ଏବଂ ଶୁଭ ଦାନ କର। ଏହିପରେ, ପବିତ୍ର ବାଲକାଣ୍ଡର ବିଶିଷ୍ଟ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ସତ୍ତରି-ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ରାଜା ଜନକ ଏପରି କହିବା ପରେ, ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ବସିଷ୍ଠ ମିଶି ଶୂରବୀର ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଓ ବିଦେହ ବଂଶ ଅପାର ଏବଂ ଅପ୍ରମେୟ, ସେମାନେ ସମାନ କୌଣସି ନାହିଁ। ରାମ-ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସୀତା-ଉର୍ମିଳା ସହ ବିବାହ ଧର୍ମ ଓ ଶୋଭାରେ ଉଚିତ। ଏଇଁ, ଏହି କୁଶଧ୍ୱଜ ମୋର ଭାଇ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଓ ରୂପରେ ଅପୂର୍ବ; ତାଙ୍କର ଦୁଇ କନ୍ୟାକୁ ଆମେ ତୁମର ଦୁଇ ପୁଅ, ଭରତ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ପାଇଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଛୁ। ଦଶରଥଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅ ଦେବସମ, ତାଙ୍କର ବଳ ଦେବତାଙ୍କ ପରି। ଏହି ବିବାହରେ ଦୁଇ ରାଜବଂଶ ଏକତ୍ରିତ ହେଉ, କୌଣସି ଚିନ୍ତା ନାହିଁ।” ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଜନକ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ—“ଏହି ବଂଶ ଧନ୍ୟ, ଯାହାପାଇଁ ଦୁଇ ମହାମୁନି ଏପରି ମହାନ ଆୟୋଜନ କରିଛନ୍ତି। ଯାହା ଭଲ, ତାହିଁ ହେଉ। କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କ ଦୁଇ କନ୍ୟା ଭରତ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ସହ ବିବାହିତ ହେଉ। ଏକ ଦିନେ ଚାରି ଶୂରବୀର ଚାରି ରାଜକନ୍ୟାଙ୍କୁ ପାଣିଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ ଫାଲ୍ଗୁନୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ବିବାହ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁଠାରେ ଭଗ ଓ ପ୍ରଜାପତି ଅଧିଷ୍ଠିତ। ଏହି ମୂଳ୍ୟବାନ କଥା କହି ରାଜା ଜନକ ଦୁଇ ମୁନିଙ୍କୁ ଆସନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ସେ କହିଲେ—“ମୋ ପାଇଁ ଏହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ; ମୁଁ ଆପଣମାନେଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ। ଏଠି ମୁଖ୍ୟ ଆସନ, ଦୟାକରି ବସନ୍ତୁ। ଯେପରି ଅୟୋଧ୍ୟା ଦଶରଥଙ୍କ ପାଇଁ, ସେପରି ମିଥିଲା ମୋ ପାଇଁ; ଏଠି ଆପଣମାନେ ଚାହିଁଥିବା ଭଳି କରନ୍ତୁ।” ଏପରି ଜନକ କହିବା ପରେ, ରାଘବ ଦଶରଥ ଆନନ୍ଦରେ ଜନକଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମିଥିଲାର ଦୁଇ ଭାଇ ଯୁବକ ଏବଂ ଅନେକ ଗୁଣରେ ଭରପୂର; ଆପଣମାନେ ମୁନି ଓ ରାଜାମଣ୍ଡଳକୁ ସମ୍ମାନ କରିଛନ୍ତି। ଆପଣମାନେ ଶୁଭ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଆନ୍ତୁ; ଆମେ ଆମ ଗୃହକୁ ଯାଇ ପିତୃକ୍ରିୟା କରିବା।" ତା'ପରେ ଦଶରଥ ରାଜା ଦୁଇ ମୁନିଙ୍କୁ ସାଥିରେ ନେଇ ତାଙ୍କର ନିବାସକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ସେ ନିୟମାନୁସାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଲେ ଏବଂ ପ୍ରଭାତେ ଉଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୋ-ଦାନ କଲେ। ରାଜା ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ପାଇଁ ଧର୍ମାନୁସାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଗୋ-ଦାନ କଲେ। ସେ ଚାରି ଲକ୍ଷ ସୁନା ଶିଙ୍ଗ ଥିବା ଗାଁଠିଆ, ବଛା ସହିତ, ତାମ୍ର ପାତ୍ରରେ ଦୁଧ ଦେବାଯୋଗ୍ୟ ଗାଁଠିଆ ଦେଲେ। ରଘୁନନ୍ଦନ ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ପାଇଁ ଅନେକ ଧନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଦାନ କଲେ। ଏପରି ଦାନ କରି, ସେ ପୁଅମାନେ ସହ ବେସ୍ତିତ ହୋଇ, ମୃଦୁ ପ୍ରଜାପତି ଦେବତାଙ୍କ ପରି ଆଲୋକିତ ହେଲେ। ଏଠାରେ ବାଲକାଣ୍ଡର ତିରସତି-ତୃତୀୟ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଯେଦିନ ରାଜା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୋ-ଦାନ କରିଥିଲେ, ସେଦିନ କେକୟ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ, ଭରତଙ୍କ ମାମା, ଶୂରବୀର ଯୁଧାଜିତ ଆସିଲେ। ସେ ଦଶରଥଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ଜାଣି, କହିଲେ—“କେକୟ ରାଜା ଆପଣଙ୍କ ମଙ୍ଗଳାଶୀର୍ବାଦ ପଠାଇଛନ୍ତି। ଯାହାଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଆପଣ ଚାହିଁଥିବେ, ସେମାନେ ସୁସ୍ଥ। ମୋ ମାମା, ଆପଣଙ୍କ ଭୂମିଶ୍ୱର, ତାଙ୍କ ଭଉଣୀର ପୁଅଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି; ଏହି କାରଣରେ ମୁଁ ଅୟୋଧ୍ୟାକୁ ଆସିଛି, ରଘୁବଂଶୀ।