ମହାରୋମାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣରୋମା, ତାଙ୍କଠାରୁ ରାଜର୍ଷି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣରୋମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ହେଲେ ହ୍ରସ୍ୱରୋମା। ଏହି ଧର୍ମଜ୍ଞ, ମହାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କ ଦୁଇଟି ପୁଅ ଥିଲେ—ମୁଁ ବଡ଼, ଏବଂ ମୋର ପ୍ରବଳ ଭାଇ କୁଶଧ୍ୱଜ ଛୋଟ। ମୋ ପିତା ମୋତେ, ଅର୍ଥାତ୍ ବଡ଼ପୁଅକୁ, ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରି ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇ, ନିଜେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ ଏବଂ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ ରାଜା କଲେ। ବଢ଼ି ବୟସରେ ମୋ ପିତା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବା ପରେ, ମୁଁ ଧର୍ମପଥରେ ରାଜ୍ୟ ଚାଳାଇଲି ଏବଂ ଦେବତାସମ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ସଦା ପ୍ରେମରେ ଦେଖିଲି। କିଛି ସମୟ ପରେ, ସାଂକାଶ୍ୟର ପ୍ରବଳ ରାଜା ସୁଧନ୍ୱା ଆସି ମିଥିଳାକୁ ଅବରୋଧ କଲେ। ସେ ମୋତେ ସନ୍ଦେଶ ପଠାଇ କହିଲେ, “ଅପରିମିତ ଶିବଧନୁଷ ଏବଂ କମଳନୟନା ସୀତାକୁ ମୋତେ ଦିଅ।” ମୁଁ ଏହି ଦୁଇଟି ଦେଇନଥିଲି, ଏହିଠାରୁ ଆମେ ଯୁଦ୍ଧ କଲୁ। ସେଠାରେ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ରେ ମୁଁ ସୁଧନ୍ୱାଙ୍କୁ ବଧ କଲି। ତା’ପରେ ସାଂକାଶ୍ୟରେ ମୋ ଭାଇ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରିଦେଲି। ଏହି ଭାବେ, ମୁଁ ବଡ଼ ଭାଇ, ଏହି କୁଶଧ୍ୱଜ ମୋର ଛୋଟ ଭାଇ। ଏବଂ ମୁଁ ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦୁଇଜଣ ଦୁହିନିଅଁ ପତ୍ନୀ ଦେଉଛି। ନିଜ କନ୍ୟା ସୀତାଙ୍କୁ ରାମଙ୍କୁ ଦେଉଛି, ଉର୍ମିଳାକୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ—ସୀତା ଦେବକନ୍ୟାଙ୍କ ସମାନ, ପ୍ରତାପରେ ଲାଭିତା। ଦ୍ୱିତୀୟ କନ୍ୟା ଉର୍ମିଳାକୁ ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଉଛି—ମୁଁ ଏହି କଥା ତିନିଥର କହୁଁଛି, କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏହି ବିବାହ ଅବସରରେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଗାଁଁ ଦାନ କରିବା ଏବଂ ପିତୃକ୍ରିୟା କରିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ଆଜି ମଘା ନକ୍ଷତ୍ର, ତୃତୀୟ ଦିନ ଉତ୍ତରାଫାଲ୍ଗୁନୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ବିବାହ କର, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ଦାନ କର। ଏହିପରେ, ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ବସିଷ୍ଠ, ରାଜା ଜନକଙ୍କୁ କହିଲେ—ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଓ ବିଦେହ ବଂଶ ଅପାର, ଅପାରିମିତ, ସେମାନଙ୍କ ସମ କେହି ନାହିଁ। ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ସୀତା ଓ ଉର୍ମିଳାଙ୍କ ବିବାହ ଧର୍ମ ଓ ରୂପରେ ଯଥାଯଥ। ଏବେ, ଏହି କୁଶଧ୍ୱଜ ମୋର ଭାଇ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ଅଧିକାରୀ, ତାଙ୍କର ଦୁଇଜଣ କନ୍ୟା ଅଛନ୍ତି। ଏହି କନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ତୁମର ପୁଅ ଭରତ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ପାଇଁ ବିବାହ ଦେବାକୁ ଆମେ ଅନୁରୋଧ କରୁଛୁ। ଦଶରଥଙ୍କ ଏହି ଚାରିପୁଅ ସମସ୍ତେ ଯୁବକ, ଦେବତା ସମ ଶୌର୍ୟ ଓ ରୂପରେ, ଏହି ବିବାହ ଦ୍ୱାରା ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଓ ବିଦେହ ବଂଶ ନିର୍ଭୟ ଏକତ୍ରିତ ହେବ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି ଜନକ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ—ଏଠି ମୋର ବଂଶ ଧନ୍ୟ, ଯାହାପାଇଁ ଦୁଇ ମହାମୁନି ନିଜେ ଏପରି ଯୋଗ୍ୟ ବିବାହର ଆଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ଯାହା ଭଲ, ତାହା ହେଉ। କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କ ଦୁଇ କନ୍ୟା ଭରତ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଉନ୍ତୁ। ଏକ ଦିନରେ ଚାରି ରାଜପୁତ୍ର ଚାରି ରାଜକନ୍ୟାଙ୍କ ହସ୍ତଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ ଫାଲ୍ଗୁନୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ବିବାହ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେଉଁଠାରେ ଭଗ ଓ ପ୍ରଜାପତି ଅଧିଷ୍ଠିତ। ଏପରି କଥା କହି ରାଜା ଜନକ ହାତ ଜୋଡି ଦୁଇ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟ ଆସନ ଦେଲେ। “ଯେପରି ଅୟୋଧ୍ୟା ଦଶରଥଙ୍କର, ସେପରି ଏହି ନଗରୀ ମୋର; ଆପଣମାନେ ଯାହା ଉଚିତ ଭାବନ୍ତି, କରନ୍ତୁ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି ଦଶରଥ ଆନନ୍ଦିତ ହେଇ ଜନକଙ୍କୁ କହିଲେ—“ତୁମେ ଓ ତୁମ ଭାଇ ମିଥିଳାର ଯୁବ ଓ ଗୁଣବାନ ରାଜା; ମୁନିମାନେ ଓ ରାଜାମଣ୍ଡଳ ତୁମେମାନେ ପ୍ରଶଂସିତ। ତୁମେ ମଙ୍ଗଳ ଲାଭ କର; ଆମେ ନିଜ ଗୃହକୁ ଯାଇ ପିତୃକ୍ରିୟା କରିବା।" ତା’ପରେ ଦଶରଥ ଦୁଇ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗେ ନେଇ ନିଜ ନିବାସକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ବିଧି ଅନୁସାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଗୋଦାନ କଲେ। ତା’ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୁଅ ପାଇଁ ଏକ ଲକ୍ଷ କରି ଚାରି ଲକ୍ଷ ସୁରଣାଙ୍କ ଶିଙ୍ଗ ଥିବା ଦୁହନ୍ତା ଗାଁଁ ଦାନ କଲେ। ଅନେକ ଧନ-ସମ୍ପତି ମଧ୍ୟ ଦେଲେ। ଏପରି ଦାନ କରି ଦଶରଥଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଘେରି ରହିଲେ, ସେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଦେବଗଣ ଘେରି ରହିଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏହିପରି ଗୌରବମୟ ତଥା ଧର୍ମମୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସଂପନ୍ନ ହେଲା—ଏହି ଭାବେ ବାଲକାଣ୍ଡର ଏକାତ୍ରିସ ଓ ବାଉନିଏଁ ସର୍ଗ ଶେଷ ହେଲା।