ମହୀଧ୍ରକଙ୍କ ପୁଅ କୀର୍ତ୍ତିରାତ୍ ଏକ ପ୍ରବଳ ରାଜା ଥିଲେ। ସେହି ରାଜା ଋଷି କୀର୍ତ୍ତିରାତ୍ଙ୍କଠାରୁ ମହାରୋମା ଜନ୍ମ ନେଲେ। ମହାରୋମାଙ୍କଠାରୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ସ୍ବର୍ଣ୍ଣରୋମା ଜନ୍ମିଲେ, ଏବଂ ସ୍ବର୍ଣ୍ଣରୋମାଙ୍କଠାରୁ ରାଜା ଋଷି ହ୍ରସ୍ବରୋମା ଜନ୍ମିଲେ। ସେଇ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ମହାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କ ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ—ମୁଁ ବଡ଼, ଏବଂ ମୋ ଶୂରବୀର ଭାଇ କୁଶଧ୍ୱଜ ଛୋଟ। ମୋ ପିତା ମୋତେ, ଅର୍ଥାତ ବଡ଼ପୁଅକୁ, ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରି, ରାଜ୍ୟର ଦାୟିତ୍ୱ ମୋ ଉପରେ ରଖି, ଅତିଶୟ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ମିଥିଳାର ଅନ୍ୟ ଅଂଶରେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରି, ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ। ପରେ, ବୟସ୍କ ହୋଇଥିବା ମୋ ପିତା ସ୍ଵର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ, ମୁଁ ଧର୍ମଅନୁସାରେ ରାଜ୍ୟର ଦାୟିତ୍ୱ ନେଲି ଏବଂ ମୋ ଭାଇ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ଦେବତାଙ୍କ ସମାନ ମାନି ସଦା ସ୍ନେହ ଦେଖାଇଲି। ଏହିପରେ, କିଛି ସମୟ ପରେ, ସାଂକାଶ୍ୟର ପ୍ରବଳ ରାଜା ସୁଧନ୍ୱା ଆସି ମିଥିଳାକୁ ଅଘାତ କଲେ। ସେ ମୋତେ ଦୂତି ଦେଇ କହିଲେ, “ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶିବଧନୁଷ୍ୟ ଓ କମଳନୟନୀ ସୀତାକୁ ମୋତେ ଦିଅ।” ମୁଁ ଏହି ଦୁଇଟି ଦେଇନଥିଲିବାରୁ, ମୁଁ ଓ ସୁଧନ୍ୱା ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ସେଠାରେ ମୁଁ ସେଇ ସୁଧନ୍ୱାଙ୍କୁ ବଧ କରିଲି। ସୁଧନ୍ୱାଙ୍କୁ ବଧ କରି, ମୁଁ ମୋ ଭାଇ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ସାଂକାଶ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରାଇଲି। ଏହି ହେଉଛି ମୋର ଛୋଟ ଭାଇ, ଏବଂ ମୁଁ ବଡ଼, ମୁଁ ଅତି ଆନନ୍ଦର ସହିତ ଦୁଇଜଣ ବଧୁକୁ ଆପଣମାନେଠାରେ ଦେଉଛି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଭଲ ହେଉ, ମୁଁ ସୀତାକୁ ରାମଙ୍କୁ ଓ ଉର୍ମିଳାକୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଉଛି—ମୋ ଝିଅ ସୀତା, ଦେବୀମାନଙ୍କ ପରି ସମାନ, ପ୍ରଭାବ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଜିତ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଝିଅ ଉର୍ମିଳାକୁ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ତିନିଥର କହୁଛି, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ଦୁଇଜଣ ବଧୁକୁ ଆପଣମାନେଠାରେ ଦେଉଛି। ହେ ରାଜନ୍, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଗାଈ ଦାନ ଏବଂ ପିତୃୟଜ୍ଞ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କର; ତାପରେ ଶୁଭ ହେଉ, ବିବାହ କାର୍ଯ୍ୟ କର। ଆଜି ମଘା ନକ୍ଷତ୍ର, ଏବଂ ତୃତୀୟ ଦିନ ଉତ୍ତରଫାଲ୍ଗୁନୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ବିବାହ କରାଅ; ଶୁଭ ଦାନ ଦିଅ। ଏହିପରେ, ମହାନ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ବାଲକାଣ୍ଡର ସତ୍ତରିତିଏ ସର୍ଗ ଶୁଣ। ଯେତେବେଳେ ଭିଦେହର ରାଜା ଏପରି କହିଥିଲେ, ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ସହ ଶୂରବୀର ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଇକ୍ଷ୍ବାକୁ ଓ ଭିଦେହ ଦିନ୍ନସ୍ତି ଅପାର ଓ ଅଗାଧ; ସତ୍ୟକୁହିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ସମାନ କେହି ନାହାନ୍ତି। ରାମ-ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ସୀତା-ଉର୍ମିଳାଙ୍କ ଏକତ୍ରୀକରଣ ଧର୍ମ ଓ ଶୋଭାରେ ଉଚିତ। ଏବେ, ମୋ କଥା ଶୁଣ: ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ମୋ ଭାଇ କୁଶଧ୍ୱଜ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଏବଂ ଭୂମିରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ମାଲିକ। ଏହି ଧର୍ମନିଷ୍ଠଙ୍କ ଦୁଇଟି କନ୍ୟା ଅଛନ୍ତି; ଏହି ଦୁଇଟି କନ୍ୟାକୁ ଆମେ ବଧୁ ରୂପେ ଚାହୁଁ। ତୁମର ପୁଅ ବରତ ଓ ଜ୍ଞାନୀ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ପାଇଁ ଏହି ଦୁଇ କନ୍ୟା ଆମେ ଚାହୁଁ। ଦଶରଥଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅ ଯୌବନ ଓ ରୂପରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମାନ, ସେମାନଙ୍କ ଶୂରତା ଦେବତାଙ୍କ ପରି। ଇକ୍ଷ୍ବାକୁ କୁଳ ଓ ତୁମ କୁଳ ଏହି ବନ୍ଧନରେ ଯୋଗ ହେଉ, ଚିନ୍ତା ବିନା। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଜନକ ହାତ ଯୋଡି କହିଲେ, “ଏପରି ଉପଯୁକ୍ତ ବନ୍ଧନ ପାଇଁ ଦୁଇ ମହାମୁନି ନିଜେ ଆଦେଶ କରୁଛନ୍ତି, ଏହି କୁଳ ଧନ୍ୟ। ଏହି ହେଉ—ଶୁଭ ହେଉ; କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କ ଦୁଇ କନ୍ୟା ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଓ ଭରତଙ୍କ ବଧୁ ହେଉ। ଏକ ଦିନରେ, ଚାରି ରାଜପୁତ୍ର ଚାରି ରାଜକନ୍ୟାଙ୍କ ହସ୍ତଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ପରେ ଦିନ, ଫାଲ୍ଗୁନୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଭଗ ଓ ପ୍ରଜାପତି ଅଧିଷ୍ଠିତ, ବିବାହ କରିବାକୁ ପଣ୍ଡିତମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ଏପରି ମୃଦୁ କଥା କହି, ରାଜା ଜନକ ଉଠି ହାତ ଯୋଡି ଦୁଇ ମହାମୁନିଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ମୋ ପାଇଁ ପରମ ଧର୍ମ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଲା; ମୁଁ ଆପଣମାନଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ। ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟ ଆସନ ଅଛି—ଦୟାକରି ବସନ୍ତୁ। ଯେପରି ଅୟୋଧ୍ୟା ଦଶରଥଙ୍କ ପାଇଁ, ସେପରି ଏହି ସହର ମୋ ପାଇଁ; କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ଆପଣମାନେ ଇଚ୍ଛାମତେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତୁ।” ଜନକ ଏପରି କହିବା ପରେ, ରାଘବ ଦଶରଥ ଆନନ୍ଦରେ ପୃଥିବୀପତିଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ତୁମେ ଦୁଇ ଭାଇ, ମିଥିଳାର ରାଜା, ଯୁବା ଏବଂ ଅସଂଖ୍ୟ ଗୁଣର ମାଲିକ; ମହାମୁନି ଓ ରାଜାମଣ୍ଡଳ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ। ତୁମେ ଶୁଭ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଅ; ଆମେ ଆମ ଗୃହକୁ ଫେରି ପିତୃୟଜ୍ଞ ସଠିକ୍ ଭାବେ କରିବା।" ତାପରେ ଦଶରଥ ରାଜା ଦୁଇ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖି ତ୍ୱରିତ ତାଙ୍କ ନିବାସକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ରାଜା ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ; ପ୍ରଭାତେ ଉଠି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୋଦାନ କଲେ। ପୁଅମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏବଂ ଧର୍ମାନୁସାରେ ଦଶରଥ ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଠାରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ଗାଈ ଏକପ୍ରତିକ୍ଷେପ ଦେଲେ। ଚାରି ଲକ୍ଷ ଗାଈ, ସୁନା ଶିଙ୍ଗ ଓ ଦୁଧଦେବା ଯୋଗ୍ୟ ବଛା ଥିବା, ତାମ୍ର ପାତ୍ର ସହିତ ଦେଲେ। ରଘୁନନ୍ଦନ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ପାଇଁ ଅଧିକ ଧନ ଓ ଗୋଦାନ ଦେଇ ଦ୍ୱିଜମାନେଠାରେ ଦାନ କଲେ। ଏପରି ଗୋଦାନ କରିଥିବା ସନ୍ତାନମାନେ ସହିତ ରାଜା ଜଣେ କ୍ଷମାଶୀଳ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱପାଳମାନେ ଘେରି ରହିଥିବା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।