ଏକ ଦିନ, ଦଶମୁଖ ରାକ୍ଷସ ରାବଣ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରେ ଆସି ଏକ ପର୍ବତ ଉପରେ ରହିଲେ । ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ବିମାନ ଚାଲିନଥିବାରୁ ତିନି ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ – “ମୋର ପୁଷ୍ପକ କାହିଁକି ଚାଲୁନାହିଁ? କଣ ପର୍ବତ ଉପରେ କିଏ ଅଛି, ତାହାର କୌଣସି କାରଣ ଅଛି କି?” ତେବେ ରାମଙ୍କ ପାଖରେ ଥିବା ବୁଦ୍ଧିମାନ ମାରୀଚ କହିଲେ, “ହେ ରାଜା, କୌଣସି କାରଣ ବିନା ପୁଷ୍ପକ ଚାଲୁନାହିଁ । କୁବେରଙ୍କର ଏହି ବିମାନ ନିଜ ମାଲିକ ବିନା ଚାଲିପାରିବ ନାହିଁ, ଏହିପାଇଁ ଏହା ଅଚଳ ହୋଇଯାଇଛି ।” ଏହି ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟରେ, ହଠାତ୍ ଏକ ଭୟଙ୍କର, କଳା, ପିତା, ଏକ ବିକୃତ ଏବଂ ଗଞ୍ଜା ବାମନ ଆକୃତିର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନନ୍ଦୀ ଦିଖିଲେ । ସେ ଭବଙ୍କର ଉପାସ୍ୟ ଭୂତ ଭାବରେ ଏକ ତ୍ରିଶୂଳ ଧରି ଦଶମୁଖ ରାବଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସି, ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ କହିଲେ – “ପଛକୁ ଫିର, ଦଶମୁଖ! ଏହି ପର୍ବତ ଉପରେ ଶଙ୍କର ଦେବ ଗରୁଡ, ନାଗ, ଯକ୍ଷ, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ ସହ ଲୀଳା କରୁଛନ୍ତି । ଏହି ପର୍ବତ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗମ୍ୟ କରାଯାଇଛି ।” ନନ୍ଦୀଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାବଣଙ୍କ କାନ ଝୁଲିଗଲା ଏବଂ ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ରୋଷରେ ଲାଲ ହେଲା । ସେ ପୁଷ୍ପକରୁ ଉତରି, “ଏହି ଶଙ୍କର କିଏ?” ବୋଲି ପର୍ବତ ତଳକୁ ଆଗେଇଲେ । ଏଠାରେ ତିନି ଦେବଙ୍କ ନିକଟରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଶଙ୍କର ପରି ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତ୍ରିଶୂଳ ଧରି ନନ୍ଦୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ । ତାଙ୍କର ବାନର ମୁହଁ ଦେଖି ରାବଣ ଉପହାସ କରି, ବର୍ଷା ମେଘ ଜଳ ମୁକୁଟିବା ପରି ହସି ଉଠିଲେ । ଏହି ଉପହାସ ଦେଖି ଶଙ୍କରଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ରୂପ ନନ୍ଦୀ ରୋଷରେ ଦଶମୁଖ ରାବଣଙ୍କୁ କହିଲେ – “ତୁମେ ମୋର ବାନର ରୂପକୁ ଉପହାସ କରି ବଜ୍ର ପରି ହସିଛ, ତେଣୁ ମୋର ଏହି ରୂପରେ ଶକ୍ତି ଏବଂ ତେଜରେ ସମ ଯେଉଁମାନେ ଉପଜିବେ, ସେମାନେ ତୁମର ବଂଶ ନାଶ କରିବେ – ବାନରମାନେ ।” “ସେମାନେ ନଖ ଓ ଦନ୍ତରେ ଶସ୍ତ୍ରାଗ୍ର, ଭୟଙ୍କର, ଶିଘ୍ର, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଭୂତ, ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପର୍ବତ ପରି ଆକ୍ରମଣ କରିବେ । ସେମାନେ ଏକଠା ହେଇ ତୁମର ଅତି ଅଭିମାନ ଓ ଗର୍ବକୁ, ତୁମର ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁଅମାନଙ୍କ ସହ ଦୂର କରିଦେବେ ।” “କିନ୍ତୁ ଏବେ ମୁଁ କି କରିବି? ତୁମେ ଅସ୍ଥିର, ମୃତ୍ୟୁ ଦ୍ୱାରା ନାହିଁ, ନିଜ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଉପଦ୍ରବ ହୋଇଛ ।” ଏହିପରି ଦେବତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବା ସମୟରେ ଦିବ୍ୟ ଢୋଲ ମାରିଗଲା ଏବଂ ଆକାଶରୁ ଫୁଲ ଝଡିଲା । ତଥାପି, ରାବଣ ନନ୍ଦୀଙ୍କ କଥାକୁ ଅପମାନ କରି, ପର୍ବତ ଦିଗରେ ଆଗେଇ ଏହିପରି କହିଲେ – “ପୁଷ୍ପକ ଚାଲିବା ଅଟକିଗଲା, ତେଣୁ ଆମ ପାଇଁ ଏହି ପର୍ବତକୁ ଉପଡି ଦେଇବି ।” “ଭବ କେମିତି ଏଠି ଏକ ରାଜା ପରି ଲୀଳା କରିବାର ଶକ୍ତି ରଖିଛନ୍ତି? ଏହା ଜାଣିବା ଦରକାର, ସେ ଆପଣ ଆପଦକୁ ଦେଖିନାହିଁ ।” ଏପରି କହି, ରାବଣ ପର୍ବତ ଉପରେ ଦୁଇ ହାତ ଫେଲି ଶୀଘ୍ର ଭାବରେ ଉପଡିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଏହିପରି ଶକ୍ତି ଦେଖି ପର୍ବତ କମ୍ପିଗଲା । ପର୍ବତ କମ୍ପିବାରୁ ଦେବଙ୍କର ଦଳ ଅସ୍ଥିର ହେଲା, ଏବଂ ପାର୍ବତୀ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କରିଥିବା ସମୟରେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ । ତେବେ ହର, ଦେବମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମଜାରେ ନିଜ ବଡ଼ ଆଉଠି ପର୍ବତ ଉପରେ ଦବାଇଲେ । ଏହାର ଭାରରେ ରାବଣଙ୍କ ହାତ ଚିପି ଯିବାରୁ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଲେ । ରାବଣ ନିଜ ହାତର ବେଦନା ଓ ରୋଷରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଦହାଡ଼ ଦେଲେ, ଯାହାରେ ତିନି ଲୋକ ଉପଦ୍ରବ ହେଲା । ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ବିଚାର କଲେ ଏହି ଦହାଡ଼ ବଜ୍ର ଚିପି ଦେବା ଭାବରେ ମନେ ହେଲା । ଏ ସମୟରେ ଦେବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ । ସମୁଦ୍ର ଅସ୍ଥିର ହେଲା, ପର୍ବତ କମ୍ପିଲା, ଯକ୍ଷ, ବିଦ୍ୟାଧର, ସିଦ୍ଧମାନେ ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ କହିଲେ – “ଏହି କଣ ଘଟିଲା?” ତେବେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ରାବଣଙ୍କୁ କହିଲେ – “ଉମାପତି ନୀଳକଣ୍ଠ ମହାଦେବକୁ ନମସ୍କାର କର । ତାଙ୍କୁ ଛଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ, ନମସ୍କାର ଓ ସ୍ତୁତି କରି ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ନିଅ । ଶଙ୍କର ଦୟାଳୁ, ସେ ଖୁସି ହେଲେ ଦୟା କରିବେ ।” ଏହିପରି ସୁପରିଶ କରି, ଦଶମୁଖ ଶିବଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ତୁତି ଓ ଗୀତରେ ନମସ୍କାର କରି, ହଜାର ବର୍ଷ ଦୁଃଖରେ ବିତାଇଲେ । ଶେଷରେ ମହାଦେବ ଖୁସି ହେଇ ରାବଣଙ୍କ ହାତ ଛାଡ଼ିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ – “ମୁଁ ତୁମର ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତାପରେ ଖୁସି ହେଲି; ଏହି ପର୍ବତ ଦବାଇବା ସମୟରେ ତୁମେ ଦେଇଥିବା ଦହାଡ଼ରେ ତିନି ଲୋକ ଭୟଭୀତ ହେଲେ ।” “ଏହି ଦହାଡ଼ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ତିନି ଲୋକରେ ଭୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଛ, ତେଣୁ ଏହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ‘ରାବଣ’ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବ । ଦେବ, ମନୁଷ୍ୟ, ଯକ୍ଷ, ଏବଂ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ତୁମକୁ ‘ରାବଣ’ – ଯେଉଁଥିରେ ଲୋକ ଦହାଡ଼ ଶୁଣି ଭୟଭୀତ ହେବେ – ବୋଲି ଡାକିବେ ।” “ଯେହିପଥରେ ଚାହୁଁ, ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବରେ ଯାଅ; ମୋର ଅନୁମତିରେ ତୁମେ ଯାଇପାରିବ ।” ଶିବଙ୍କୁ ଏପରି କହିବା ପରେ, ଲଙ୍କାପତି ରାବଣ କହିଲେ – “ଯଦି ଆପଣ ଖୁସି ହେଲେ, ମୁଁ ଚାହୁଁଥିବା ଏକ ଭିକ୍ଷା ଦିଅ । ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦାନବ, ରାକ୍ଷସ, ଗୁହ୍ୟକ, ନାଗ ଓ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ମୁଁ ଅଜୟତା ପାଇଛି ।” “ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରୁ କିଛି ମାନେ ମୋତେ ପ୍ରିୟ; ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଆପଣଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଇଛି ।” “ଏବେ ମୋତେ ଆପଣ ଚାହୁଁଥିବା ଅବଶିଷ୍ଟ ଆୟୁ ଓ ଶସ୍ତ୍ର ଦିଅ ।