ଏହି ଘଟଣାରେ, ଦେବତାମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ କୃପା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପରି ଅବିବେକରେ ପଡ଼ନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ କେହି ମାତା, ପିତା କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅପମାନ କରେ, ସେ ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଯମର ଅଧୀନ ହୋଇ ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ଦେଖିଥାଏ। ଏହି ଅସ୍ଥିର ଦେହରେ ଯିଏ ତପସ୍ୟା କରେ ନାହିଁ, ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ନିଜ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଦେଖି ଅନୁତାପ କରିଥାଏ। ଧର୍ମରୁ ରାଜ୍ୟ, ଧନ ଓ ସୁଖ ମିଳେ; ଅଧର୍ମରୁ କେବଳ ଦୁଃଖ ମିଳେ। ତେଣୁ ସୁଖ ପାଇଁ ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ପାପକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ପାପର ଫଳ ଦୁଃଖ, ଯାହାକୁ ନିଜେ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼େ; ଏଥିପାଇଁ ଅବିବେକୀ ଲୋକ ଛଡ଼ି କେହି ପାପ କରେ ନାହିଁ, ଏହା ନିଜ ନାଶକୁ ନେଇଯାଏ। ଏ ଅବିବେକୀ, କେହି ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ବୁଦ୍ଧି ଉନ୍ନତ କରିପାରେ ନାହିଁ; ସବୁକିଛି ଦିବ୍ୟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଚାଲିଥାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଆସେ, ସେଠାରେ ନାଶ ନିଶ୍ଚିତ। ଯେଉଁପରି ଜନ କର୍ମ କରେ, ସେଉଁପରି ଫଳ ଭୋଗେ। ଏହି ଜଗତରେ ଲୋକେ ବୁଦ୍ଧି, ସନ୍ତାନ, ଧନ ଓ ଶୌର୍ୟ ନିଜ ଶୁଭ କର୍ମର ଫଳରୂପେ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି। ଏପରି ମନୋଭାବ ଥିଲେ, ତୁମେ ନରକକୁ ବାଂଧାଯାଉଛ; ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଆଉ କିଛି କହିବି ନାହିଁ, କାରଣ ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମ କରିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ନ୍ୟାୟ ନିଶ୍ଚିତ। ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ମାରୀଚଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଚାରିଦିଗରେ ପଳାଇଗଲେ। ଏହା ପରେ, ଧନର ଦେବତା, ଅର୍ଥାତ୍ କୁବେର, ତାଙ୍କ ମହାଗଦା ଦ୍ୱାରା ଦଶମୁଖୀ ରାବଣଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଘାତ କଲେ, କିନ୍ତୁ ରାବଣ ନିଜ ସ୍ଥାନରୁ ହଟିଲେ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୁଇଝଣେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ ଏକାପରେ ଏକ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କେହି ଅଶକ୍ତ ହେଲେ ନାହିଁ, କିମ୍ବା କ୍ଲାନ୍ତ ହେଲେ ନାହିଁ। ପରେ, ଧନର ଦେବତା ଅଗ୍ନିାସ୍ତ୍ର ମୋକାଉଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣ ଜଳାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ନିବାରଣ କଲେ। ଏହା ପରେ, ରାବଣ ମାୟା ବିଦ୍ୟାରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଏକ ଲକ୍ଷ ରାକ୍ଷସର ରୂପ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ସେ କେବଳ ରାକ୍ଷସ ରୂପ ନୁହେଁ, ବାଘ, ବନ୍ଦର, ବୃଷ, ମେଘ, ପାହାଡ଼, ସମୁଦ୍ର, ବୃକ୍ଷ, ଯକ୍ଷ, ଦୈତ୍ୟ ଭଳି ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ। ରାବଣ ବହୁ ପ୍ରକାର କୌଶଳ ଦେଖାଇଲେ, କିନ୍ତୁ କିଛି ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଲା ନାହିଁ। ତା'ପରେ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଏକ ବିଶେଷ ଅସ୍ତ୍ର ରାବଣ ପାଇଲେ। ସେ ଏହା ନେଇ ଧନଦାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଭୟଙ୍କର ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କଲେ; ଏହି ଘାତରେ ଧନଦା ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ, ରକ୍ତରେ ଭିଜିଗଲେ। ଏକ ଅଶୋକ ବୃକ୍ଷ ମୂଳ କାଟିଦିଆଯିବା ପରି ଧନଦା ଭୂମିରେ ଢଳିପଡ଼ିଲେ। ପରେ, ଲୋଟସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧନର ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା ସେଠି, ଧନଦା ପୁନଃ ଚେତନା ପାଇ ନନ୍ଦନ କାନନକୁ ନିଯାଇଦିଆଗଲେ। ଧନଦାଙ୍କୁ ଜିତି, ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣ ଆନନ୍ଦରେ ପୁଷ୍ପକ ନାମକ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଅଧିକାର କଲେ। ସେହି ରଥ ସୁନାର ସ୍ତମ୍ଭ, ବେରୁଜ ମଣିର ଦ୍ୱାର, ମୁକୁତାର ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ, ଏବଂ କାମନା ପୂରଣ କରୁଥିବା ବୃକ୍ଷରେ ଭରିଥିଲା। ଏହି ରଥ ଚିନ୍ତାର ତାରେ ଚାଲିପାରେ, ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରେ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଉଡ଼ିପାରେ; ମଣି ଓ ସୁନାର ସିଢ଼ି, ତାପିତ ସୁନାର ବେଦୀ ଥିଲା। ଦେବତାମାନେ ଯାଉଥିବା ଉଚିତ, ଅକ୍ଷୟ, ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଶୋଭାମୟ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ। ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଉପଲବ୍ଧ, ଅପୂର୍ବ ଏବଂ ମନୋହର, ସବୁ ଋତୁରେ ସୁଖଦ, ଶୁଭ ଏହି ରଥ ଉପରେ ଚଢ଼ି ରାବଣ ନିଜ ଶୌର୍ୟରେ ଏହା ଅଧିକାର କଲେ ଓ ଗର୍ବ ଓ ଅହଂକାରରେ ତିନି ଲୋକକୁ ଜିତିଦେଖିଲେ। ବୈଶ୍ରବଣକୁ ହରାଇ, ସେ କୈଳାସ ପର୍ବତରୁ ଅବତରିଲେ। ନିଜ ତେଜରେ ବିଶାଳ ବିଜୟ ଲାଭ କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ନିର୍ମଳ ମୁକୁଟ ଓ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ରାତିରେ ଚଳା ରାକ୍ଷସ ରାବଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ବସି, ଅଗ୍ନି ଯେପରି ଏକ ସଭାକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ସେପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ। ଧନଦାଙ୍କୁ ଜିତି, ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣ ବଡ଼ ସରବଣକୁ ଗଲେ, ଯାହା ମହାସେନାପତିଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥଳ। ସେଠାରେ ଚୌଡ଼ା ଗଳା ଥିବା ରାବଣ ଦ୍ୱିତୀୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଦୀପ୍ତିମାନ ସରବଣ ଦେଖିଲେ। ଏକ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଚଢ଼ି ମନୋହର ବନରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ସେଠାରେ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରୋକିଦିଆଯିଥିବା ପୁଷ୍ପକ ଦେଖିଲେ। ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଚଳିଥିବା ପୁଷ୍ପକ ଅଚଳ ଦେଖି, ରାକ୍ଷସରାଜ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଘେରାଇ ଚିନ୍ତା କଲେ—'ମୋର ପୁଷ୍ପକ କାହିଁକି ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଚାଲୁନାହିଁ? ଏହା କ’ଣ ପାହାଡ଼ ଉପରେ କାହାର ଚାଳ ତ?' ତେବେ ରାମଙ୍କ ସହ ଥିବା ଜ୍ଞାନୀ ମାରୀଚ କହିଲେ, 'ହେ ରାଜନ୍, କାହିଁକି ପୁଷ୍ପକ ଚଳୁନାହିଁ, ଏହା କୌଣସି କାରଣ ବିନା ନୁହେଁ। ଏହି ପୁଷ୍ପକ କୁବେରଙ୍କ ରଥ, ସେ ନଥିଲେ ଏହା ଚଳିପାରେ ନାହିଁ।' ଏପରି କଥା ହେଉଥିବା ବେଳେ, ଏକ ଭୟଙ୍କର, କଳା, ପିତା ରଙ୍ଗର, ବିକୃତ ଏବଂ ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡିଆ ବାମନ—ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଭଉଳା କଣ୍ଢିଥିବା ନନ୍ଦୀ ଆସିପଡ଼ିଲେ। ସେ ଭବଙ୍କ ସେବକ ଭାବେ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଆସି, ନିର୍ଭୟ ଭାବରେ ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କୁ କହିଲେ—'ଫେରିଯା, ଦଶମୁଖ! ଶଙ୍କର ଏହି ପାହାଡ଼ରେ ଦେବ, ଗରୁଡ଼, ନାଗ, ଯକ୍ଷ, ଦେବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ରାକ୍ଷସମାନେ ସହ ଲୀଳା କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ପାହାଡ଼ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପାଇଁ ଅଗମ୍ୟ।' ନନ୍ଦୀଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାବଣଙ୍କ କଣ୍ଢି ରୋଷରେ କମ୍ପିତ ହେଲା। ରାଗରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ହୋଇ, ସେ ପୁଷ୍ପକରୁ ଅବତରି, 'ଏହି ଶଙ୍କର କିଏ?' ବୋଲି ପାହାଡ଼ ତଳକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଦେବଙ୍କ ନିକଟରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ତେଜସ୍ୱୀ ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶଙ୍କର ପରି ନନ୍ଦୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କର ବନର ମୁଖ ଦେଖି, ରାକ୍ଷସ ତାଙ୍କୁ ଉପହାସ କରି, ବର୍ଷା ମେଘ ପରି ହସି ଉଠିଲେ।