ଜନକଙ୍କୁ ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ପରେ, ସେ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ— “ଆପଣଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ହୋ, ଆପଣ ନିଶ୍ଚୟ ଆମ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ବଂଶାବଳୀ ଶୁଣିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। କାରଣ, ଜୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କନ୍ୟା ଦାନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ବଂଶାବଳୀ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ବଂଶର କଥା ଆପଣ ଶୁଣନ୍ତୁ। ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ନିଜ କର୍ମରେ ଅପୂର୍ବ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଥିବା ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ନିମି। ତାଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ମିଥି, ମିଥିଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଜନକ; ସେଇ ଜନକ ପ୍ରଥମ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଉଦାବସୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଉଦାବସୁଙ୍କୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ନନ୍ଦିବର୍ଧନ ମିଳିଲେ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ପ୍ରବଳ ବୀର ସୁକେତୁ। ସୁକେତୁଙ୍କୁ ଧର୍ମିକ ଓ ପ୍ରବଳ ଦେବରାତ୍ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଦେବରାତ୍ ରାଜର୍ଷିଙ୍କ ଅନ୍ୟ ନାମ ବୃହଦ୍ରଥ। ବୃହଦ୍ରଥଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ପ୍ରବଳ ଓ ଶୂର ମହାବୀର, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଦୃଢ଼ ଓ ସତ୍ୟ ସାହସି ସୁଧୃତି। ସୁଧୃତିଙ୍କୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଧୃଷ୍ଟକେତୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଧୃଷ୍ଟକେତୁଙ୍କୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜର୍ଷି ହର୍ୟଶ୍ୱ ମିଳିଲେ। ହର୍ୟଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ ମରୁ, ମରୁଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରତୀନ୍ଧକ, ପ୍ରତୀନ୍ଧକଙ୍କୁ ଧର୍ମିକ କିର୍ତ୍ତିରଥ ମିଳିଲେ। କିର୍ତ୍ତିରଥଙ୍କ ପୁଅ ଦେବମୀଢ଼, ଦେବମୀଢ଼ଙ୍କ ପୁଅ ବିବୁଧ, ବିବୁଧଙ୍କ ପୁଅ ମହୀଧ୍ରକ। ମହୀଧ୍ରକଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରବଳ କିର୍ତ୍ତିରାତ, ତାଙ୍କଠାରୁ ରାଜର୍ଷି ମହାରୋମା ଜନ୍ମ ନେଲେ। ମହାରୋମାଙ୍କୁ ଧର୍ମିକ ସ୍ବର୍ଣ୍ଣରୋମା ମିଳିଲେ, ସ୍ବର୍ଣ୍ଣରୋମାଙ୍କୁ ରାଜର୍ଷି ହ୍ରସ୍ୱରୋମା ମିଳିଲେ। ଏହି ଧର୍ମଜ୍ଞ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ରାଜାଙ୍କୁ ଦୁଇଜଣ ପୁଅ ଥିଲେ—ମୁଁ ବଡ଼, ଏବଂ ମୋ ଛୋଟ ଭାଇ କୁଶଧ୍ୱଜ। ମୋ ପିତା ମୋତେ ରାଜ୍ୟଭାର ଦେଇ ରାଜା ରୂପେ ଅଭିଷେକ କରିଲେ ଏବଂ ପରେ ଅରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ, ଏହି ସମୟରେ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅଭିଷେକ କରିଲେ। ପରେ ବୟସ୍କ ପିତା ଦେହ ଛାଡ଼ି ଦେବଲୋକକୁ ଗଲେ, ମୁଁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭାବେ ରାଜ୍ୟର ଦାୟିତ୍ୱ ନେଲି ଏବଂ ସଦା ମୋ ଭାଇ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ଦେବତା ସମାନ ଭାବେ ସ୍ନେହ କରିଲି। ଏହିପରେ କିଛି ସମୟ ପରେ, ସାଂକାଶ୍ୟର ପ୍ରବଳ ରାଜା ସୁଧନ୍ବା ଆସି ମିଥିଲାକୁ ଅବରୋଧ କଲେ। ସେ ମୋତେ ସନ୍ଦେଶ ପଠାଇଲେ— “ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶିବ ଧନୁଷ ଏବଂ କମଳନୟନୀ ସୀତାକୁ ଦିଅ।” ମୁଁ ଏହା ଦେଇନଥିଲି, ତେଣୁ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ସେଠାରେ, ମୁଁ ରାଜା ସୁଧନ୍ବାଙ୍କୁ ବଧ କଲି। ତା'ପରେ, ସେଇ ସୁଧନ୍ବାଙ୍କୁ ବଧ କରି, ମୁଁ ମୋ ଭାଇ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ସାଂକାଶ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟଭିଷେକ କଲି। ଏହି ଭାବରେ ମୁଁ ବଡ଼ଭାଇ ଏବଂ କୁଶଧ୍ୱଜ ଛୋଟଭାଇ। ଏହି ଦୁଇଜଣ କନ୍ୟାକୁ ଆପଣଙ୍କୁ ଖୁସିପୂର୍ବକ ଦେଉଛି। ମୋ ଝିଅ ସୀତା, ଦେବକନ୍ୟାମାନଙ୍କ ସମାନ, ଯିଏକି ପ୍ରବଳତାରେ ଜିତାଯାଇଛି, ତାଙ୍କୁ ରାମଙ୍କୁ ଏବଂ ଉର୍ମିଳାକୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଉଛି। ଏହି ଦ୍ୱିତୀୟ କନ୍ୟା ଉର୍ମିଳାକୁ ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ତିନିଥର କହୁଛି, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ଖୁସିପୂର୍ବକ ଦେଉଛି। ଏବେ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଗାଈ ଦାନ ଏବଂ ପିତୃକର୍ମ କରିବା ପ୍ରସ୍ତୁତି ନିଅ, ତା'ପରେ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବିବାହ ସଂପନ୍ନ କର। ଆଜି ମଘା ନକ୍ଷତ୍ର, ତୃତୀୟ ଦିନରେ ଉତ୍ତର ଫଳ୍ଗୁନୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ବିବାହ କରାଅ, ଶୁଭ ଦାନ କର। ଏହିପରି ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ବାଳକାଣ୍ଡର ସତ୍ତରି-ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଜନକଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ବସିଷ୍ଠ ଏକାଠି ଶୂରବୀର ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ— “ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଓ ବିଦେହ ବଂଶ ଅପାର ଏବଂ ଅଗ୍ରହ୍ୟ, ଏହାକୁ ସମତୁଳ୍ୟ କିଏ ନାହିଁ। ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ସୀତା ଉର୍ମିଳାଙ୍କ ବିବାହ ଧର୍ମ ଓ ଶୋଭାରେ ଉପଯୁକ୍ତ। ଏବେ ଆମ କଥା ଶୁଣ, ଏହି ହେଉଛନ୍ତି ମୋ ଭାଇ କୁଶଧ୍ୱଜ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଏବଂ ଭୂମିରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ମାଲିକ। ତାଙ୍କର ଦୁଇ କନ୍ୟା ଅଛନ୍ତି, ଏହି ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଆମେ ତୁମର ପୁଅ ଭରତ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ପାଇଁ ଚାହୁଁଛୁ। ଦଶରଥଙ୍କ ସମସ୍ତ ପୁଅ ଯୌବନ ଓ ଶୋଭାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମାନ; ଏହି ବିବାହ ଦ୍ୱାରା ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶ ଓ ତୁମ ବଂଶ ଅଭିନ୍ନ ହେବ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଜନକ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ— “ଏହି ବଂଶ ଧନ୍ୟ, ଯେଉଁଠାରେ ଦୁଇ ମହାମୁନି ନିଜେ ଏପରି ଉପଯୁକ୍ତ ବିବାହ ଆଦେଶ କରୁଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଏହି କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କ ଦୁଇ କନ୍ୟା ଭରତ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଉନ୍ତୁ। ଏକ ଦିନରେ ଚାରି ରାଜପୁତ୍ର ଚାରି ରାଜକନ୍ୟାଙ୍କ ହସ୍ତଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ ଫଳ୍ଗୁନୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଭଗ ଓ ପ୍ରଜାପତି ଅଧିଷ୍ଠିତ, ବିବାହ କରାଯିବାକୁ ପଣ୍ଡିତମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ଏପରି ମୃଦୁ କଥା କହି, ରାଜା ଜନକ ହାତ ଜୋଡି ଦୁଇ ମହାମୁନିଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ— “ମୋ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ କ୍ରିୟା ସଂପନ୍ନ ହେଲା, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ। ଏହି ମୁଖ୍ୟ ଆସନଗୁଡ଼ିକ ଅଛି—ଦୟାକରି ବସନ୍ତୁ, ମହାମୁନିମାନେ।