ସଗରଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଅସମଞ୍ଜସ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିଲେ ଅଂଶୁମାନ୍। ଅଂଶୁମାନଙ୍କ ପୁଅ ଦିଲୀପ, ଦିଲୀପଙ୍କଠାରୁ ଭାଗୀରଥ ଜନ୍ମିଲେ। ଭାଗୀରଥଙ୍କଠାରୁ କକୁତ୍ସ୍ଥ, କକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କଠାରୁ ରଘୁ, ଏବଂ ରଘୁଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପ୍ରଭୃଦ୍ଧ, ଯିଏ ମାନବ ଭକ୍ଷକ ଥିଲେ। ପ୍ରଭୃଦ୍ଧଙ୍କ ପୁଅ କଳ୍ମଷପାଦ, କଳ୍ମଷପାଦଙ୍କଠାରୁ ଶଂଖନ, ଶଂଖନଙ୍କ ପୁଅ ସୁଦର୍ଶନ, ସୁଦର୍ଶନଙ୍କଠାରୁ ଅଗ୍ନିବର୍ଣ୍ଣ ଜନ୍ମିଲେ। ଅଗ୍ନିବର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପୁଅ ଶୀଘ୍ରଗ, ଶୀଘ୍ରଗଙ୍କଠାରୁ ମରୁ, ମରୁଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରଶୁଶ୍ରୁକ, ପ୍ରଶୁଶ୍ରୁକଙ୍କଠାରୁ ଅମ୍ବରୀଷ ଜନ୍ମିଲେ। ଅମ୍ବରୀଷଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ରାଜା ନହୁଷ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଯୟାତି, ଯୟାତିଙ୍କଠାରୁ ନାଭାଗ। ନାଭାଗଙ୍କ ପୁଅ ଅଜ, ଅଜଙ୍କଠାରୁ ଦଶରଥ ଜନ୍ମିଲେ, ଏହି ଦଶରଥଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିଲେ ଭାଇ ଦୁଇଜଣ—ରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ। ଏହିପରି ପୁରାତନ, ପବିତ୍ର, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଏବଂ ସତ୍ୟବାଦୀ ରାଜାମାନେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ଏହି ମହାନ ବଂଶର ଦୁଇ ନାୟକ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ, ରାଜାଙ୍କୁ କହାଯାଇଲା, “ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଝିଅ ପାଇଁ ଆସିଛି; ଦୟାକରି ତାଙ୍କୁ ସମାନ ଓ ଯୋଗ୍ୟ ବରକୁ ଦିଅନ୍ତୁ।” ଏହା ପରେ, ମହାନ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ବାଳକାଣ୍ଡର ଏକଅନ୍ତରିଶ୍ଠିତ ଏକାଉନ୍ସଟି ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଏଠାରେ ଜନକ ରାଜା ହାତ ଜୋଡି ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ତୁମେ ମଙ୍ଗଳମୟ ହେଉ। ଝିଅ ଦେବାରେ ବଂଶ ପରିଚୟ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ, ତେଣୁ ଶୁଣ। ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ନିମି ନାମକ ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ମିଥି, ତାଙ୍କଠାରୁ ଜନକ—ପ୍ରଥମ ଜନକ ରାଜା। ଜନକଙ୍କଠାରୁ ଉଦାବସୁ, ଉଦାବସୁଙ୍କଠାରୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ନନ୍ଦିବର୍ଧନ, ତାଙ୍କ ପୁଅ ସୁକେତୁ, ସୁକେତୁଙ୍କଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବରାତ, ଯିଏ ବୃହଦ୍ରଥ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ବୃହଦ୍ରଥଙ୍କ ପୁଅ ମହାବୀର, ମହାବୀରଙ୍କ ପୁଅ ସୁଧୃତି, ସୁଧୃତିଙ୍କଠାରୁ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଧୃଷ୍ଟକେତୁ, ତାଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା ହର୍ୟଶ୍ୱ। ହର୍ୟଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ ମରୁ, ମରୁଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରତୀନ୍ଧକ, ପ୍ରତୀନ୍ଧକଙ୍କଠାରୁ କୀର୍ତ୍ତିରଥ। ତାଙ୍କ ପୁଅ ଦେବମୀଢ, ଦେବମୀଢଙ୍କଠାରୁ ବିବୁଧ, ବିବୁଧଙ୍କଠାରୁ ମହୀଧ୍ରକ। ମହୀଧ୍ରକଙ୍କ ପୁଅ କୀର୍ତ୍ତିରାତ, ତାଙ୍କଠାରୁ ମହାରୋମା, ମହାରୋମାଙ୍କଠାରୁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣରୋମା, ତାଙ୍କଠାରୁ ହ୍ରସ୍ୱରୋମା। ଏହି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ଥିଲେ—ମୁଁ ବଡ, ମୋ ଛୋଟ ଭାଇ କୁଶଧ୍ୱଜ। ମୋ ପିତା ମୋତେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରି, ରାଜ୍ୟର ଦାୟିତ୍ୱ ମୋପରେ ରଖି, ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚଲିଗଲେ ଏବଂ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଏକ ରାଜ୍ୟ ଦେଲେ। ପିତା ଶରୀର ଛାଡିବା ପରେ, ମୁଁ ଧର୍ମପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ରାଜ୍ୟ ଚାଲାଇଲି ଏବଂ ମୋ ଭାଇ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ଦେବତା ସମାନ ସ୍ନେହ ଦେଲି। କିଛି ସମୟ ପରେ, ସାଙ୍କାଶ୍ୟର ରାଜା ସୁଧନ୍ୱା ଆସି ମିଥିଲାକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ସେ ମୋତେ ବାର୍ତ୍ତା ପଠାଇଲେ, “ଶିବଙ୍କ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଧନୁଷ୍ୟ ଓ ପଦ୍ମନୟନା ସୀତାକୁ ଦିଅ।” ମୁଁ ଦେଇନଥିବାରୁ, ଆମେ ଯୁଦ୍ଧ କଲୁ। ସେଠାରେ ମୁଁ ସୁଧନ୍ୱାଙ୍କୁ ବଧ କଲି। ତା'ପରେ ମୁଁ ମୋ ଭାଇ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ସାଙ୍କାଶ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କଲି। ଏହିଭଳି, ମୁଁ ବଡ ଭାଇ ଏବଂ କୁଶଧ୍ୱଜ ଛୋଟ ଭାଇ। ଆଜି ଏହି ଦୁଇ କନ୍ୟାକୁ ମହାନ ଆନନ୍ଦରେ ତୁମକୁ ଦେଉଛି। ମୋ ଝିଅ ସୀତା, ଯିଏ ଦେବକନ୍ୟା ସମାନ ଏବଂ ପ୍ରାପ୍ତିରେ ଯୋଗ୍ୟ, ତାକୁ ରାମଙ୍କୁ ଏବଂ ଉର୍ମିଳାକୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଉଛି। ଏହି କଥା ମୁଁ ତିନିଥର କହୁଛି—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ମୁଁ ଦୁଇ ବଧୁକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଦେଉଛି। ଏବେ ରାଜାଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଲା: ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ ଗାଈ ଦାନ ଓ ପିତୃତର୍ପଣ କରନ୍ତୁ, ତା'ପରେ ବିବାହ ଉତ୍ସବ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ। ଆଜି ମଘା ନକ୍ଷତ୍ର, ତୃତୀୟ ଦିନ ଉତ୍ତରଫାଲ୍ଗୁନୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଏହି ମଙ୍ଗଳ ବିବାହ କରନ୍ତୁ। ଏହିପରେ, ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ବାଳକାଣ୍ଡର ବାଉନ୍ଶିତିସ୍ତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ଏଠାରେ ବିଦେହ ରାଜାଙ୍କ କଥାଶେଷରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ବଶିଷ୍ଠ ଏହିପରି କହିଲେ: “ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଓ ବିଦେହ ବଂଶ ଅପାର ଏବଂ ଅଗଣନୀୟ, ତାଙ୍କ ସମ କେହି ନାହାନ୍ତି। ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ସୀତା ଓ ଉର୍ମିଳାଙ୍କ ବିବାହ ଧର୍ମ ଓ ଶୋଭାରେ ସଠିକ୍। ଏବଂ ଏହି ମୋ ଛୋଟ ଭାଇ କୁଶଧ୍ୱଜ, ତାଙ୍କର ଦୁଇ କନ୍ୟା ଅପୂର୍ବ ସୁନ୍ଦରୀ; ରାଜନ୍, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ତୁମ ପୁଅ ବରତ ଓ ଶତୃଘ୍ନ ପାଇଁ ବରାଉଛୁ।