ହରି, ଗାଢ଼ ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ପୀତାମ୍ବର ପିନ୍ଧିଥିବା, ସୁନାର ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଉପରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସହିତ ମେଘ ଯେପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହୁଏ, ସେପରି ଗରୁଡ଼ାଙ୍କ ପୃଷ୍ଠ ଉପରେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଚମକୁଥିଲେ। ସିଦ୍ଧ, ଦେବୃଷି, ମହାନଗ ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଯକ୍ଷମାନେ ତାଙ୍କର ମହିମା ଗାଇ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ହରି ତାଙ୍କର ହାତରେ ଚକ୍ର, ଖଡ୍ଗ, ଧନୁଷ୍ୟ ଓ ଶଂଖ ଧରି ଅସୁର ସେନା ଓ ତାଙ୍କର ନେତାମାନଙ୍କ ଦିଗରେ ଆଗେଇ ଚଲିଗଲେ। ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ସେନା, ଯାହାର ପତାକା ହଲୁହଲୁ କରୁଥିଲା, ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ବିକିରଣ ହେଉଥିଲା, ଏବଂ ଗରୁଡ଼ାଙ୍କ ପଖ ଦ୍ୱାରା ବାୟୁ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଥିଲା, ସେ ସେନା ତୁଳିଲା ପାହାଡ଼କୁ ପଥର ଲାଗିଲେ ଯେପରି ଗମନଶୀଳ ନୀଳ ପାହାଡ଼ କମ୍ପିତ ହୁଏ, ସେପରି ଭୟଭୀତ ହେଇଗଲା। ତାପରେ, ରାତିରେ ଘୁରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ମାଧବଙ୍କୁ ଚାରିପଟେ ଘେରି ହଜାର ହଜାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଓ ବାଣରେ ରକ୍ତ ଓ ମାଂସ ଲାଗିଥିବା, ଯମାଗ୍ନି ପରି ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କଲେ। ରାକ୍ଷସମାନେ ମେଘର ଦ୍ବନିରେ ଘୋରାଇ ନାଦ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ପାହାଡ଼ ସଦୃଶ ନାରାୟଣଙ୍କ ଉପରେ ବାଣର ଝଡ଼ ଝଡ଼ାଇ ଦେଲେ, ଯେପରି ମେଘ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ବର୍ଷା କରେ। ସେହି କଳା ଓ ଧଳା ରାତିର ଭୂତମାନେ ଚାରିପଟେ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ କଜଳ ପାହାଡ଼କୁ ବର୍ଷା ମେଘ ଘେରିଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଯେପରି ଫସଲ ମାଠକୁ ପୋକ, ପାହାଡ଼କୁ ମାଛି, ମଧୁପାତ୍ରକୁ ମକି, ସମୁଦ୍ରକୁ ମଗର ଘେରିଥାଏ, ସେହିପରି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ବାଣ ବେଗବାନ୍, ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ହରିଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲା, ଯେପରି ସମସ୍ତ ଜଗତ ପ୍ରଳୟକାଳରେ ଏକତ୍ରିତ ହୁଏ। ସେନାପତି, ଗଜ, ଅଶ୍ୱ, ଏବଂ ଆକାଶରେ ଉଡୁଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଆଗେଇ ଆସିଲେ—ରଥୀ, ଗଜରୋହୀ, ଅଶ୍ୱାରୋହୀ, ପଦାତି ସମସ୍ତେ। ରାକ୍ଷସ ନାୟକମାନେ ପାହାଡ଼ ପରି ଦୃଢ଼ ଦେହ ନେଇ, ହରିଙ୍କୁ ବାଣ, ଶୁଳ, ଶକ୍ତି, ତୋମର ଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେପରି ଦ୍ୱିଜ ଉଚ୍ଛ୍ୱାସ ବନ୍ଧ କଲେ ଦେହ ଅଶାନ୍ତ ହୁଏ। ଏହିପରି ରାତିର ଭୂତମାନେ ଯେପରି ମହାସାଗରକୁ ମାଛ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ତେଣୁ ଅଦମ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କର ଶାର୍ଙ୍ଗଧନୁଷ୍ୟ ତାଣି ରାକ୍ଷସମାନେ ଉପରେ ବାଣ ବର୍ଷା କଲେ। ବିଷ୍ଣୁ ତାଙ୍କର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ମନର ବେଗ ଓ ବଜ୍ର ପରି ଦୃଢ଼ତା ନେଇ ଶତେ ଶତେ, ହଜାରେ ହଜାରେ ରାକ୍ଷସକୁ ସଂହାର କଲେ। ସେ ବାଣର ବର୍ଷାକୁ ବାୟୁ ଯେପରି ବର୍ଷା ମେଘ ଉଡାଇ ଦିଏ, ସେପରି ବିଛିନ୍ନ କରିଦେଲେ; ତାପରେ ପରମ ପୁରୁଷ ତାଙ୍କର ମହାଶଂଖ ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ଉଦ୍ଧାର କରି ବଜାଇଲେ। ହରିଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶ୍ବାସରେ ବଜାଇଥିବା ଶଂଖର ଶବ୍ଦ ତିନି ଜଗତକୁ ବିକମ୍ପିତ କରିଦେଲା। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶଂଖ ଶବ୍ଦ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ, ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲରେ ସିଂହ ଗର୍ଜନା କଲେ ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ହାତୀ ଭୟ କରେ। ଘୋଡ଼ାମାନେ ଅତି ଭୟରେ ଦୃଢ଼ ରହିପାରିଲେ ନାହିଁ; ସେମାନେ ହାତୀ ପରି ହେଇଗଲେ, ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ଶଂଖ ଶବ୍ଦରେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ ରଥରୁ ଖସିପଡ଼ିଲେ। ଶାର୍ଙ୍ଗଧନୁଷ୍ୟରୁ ଛୁଟିଥିବା ବଜ୍ରପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅଗ୍ରବାଣ ରାକ୍ଷସମାନେ ଛିଦ୍ର କରି ଭୂମିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା। ନାରାୟଣଙ୍କ ହାତରୁ ଛୁଟିଥିବା ବାଣରେ ଆଘାତ ପାଇ ରାକ୍ଷସମାନେ ପାହାଡ଼କୁ ବଜ୍ର ଲାଗି ଯେପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଯାନ୍ତି, ସେପରି ଭୂମିରେ ଲୁଟିପଡ଼ିଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଚକ୍ରରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦେହରେ ଆଘାତ ପାଇ ରକ୍ତ ଧାରା ପାହାଡ଼ ଉପରେ ସୁନା ଝରଣା ପରି ବହିଗଲା। ଶଂଖ, ଶାର୍ଙ୍ଗଧନୁଷ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରର ଶବ୍ଦ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଚିତ୍କାର—ସମସ୍ତ କିଛି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦୂର୍ଦ୍ଦମ ଗର୍ଜନାରେ ଲୁଚିଗଲା। ହରି ତାଙ୍କର ବାଣରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ, ପତାକା, ଧନୁଷ୍ୟ, ରଥ, ଝଣ୍ଡା ଓ ତୁଣୀର କାଟିଦେଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟର ତୀବ୍ର କିରଣ, ସମୁଦ୍ରର ତରଙ୍ଗ, ସର୍ପନାଥ ଦ୍ୱାରା ହଲାଇଦିଆଯାଇଥିବା ପାହାଡ଼, ବର୍ଷା ମେଘର ଝରଣା ଯେପରି ବେଗବାନ୍ ହୁଏ, ସେପରି ନାରାୟଣଙ୍କ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନୁଷ୍ୟରୁ ଛୁଟିଥିବା ବାଣ ଶତେ ଶତେ, ହଜାରେ ହଜାରେ ଦୂତିରେ ଆଗେଇ ଗଲା। ସିଂହ ଯେପରି ଶରଭଙ୍କୁ, ହାତୀ ସିଂହକୁ, ବାଘ ହାତୀକୁ, ଚିତା ବାଘକୁ ମାରିଦିଏ, ସେପରି କୁକୁର ଚିତାକୁ, ବିଲେଇ କୁକୁରକୁ, ସର୍ପ ବିଲେଇକୁ, ଉଣ୍ଡୁକ ସର୍ପକୁ ମାରେ, ତେଉଁ ଭାବେ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦଳିତ ହେଲେ—କିଛି ପଳାଇଗଲେ, କିଛି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ। ହଜାରେ ହଜାର ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ବଧ କରି, ମଧୁସୂଦନ ଯେପରି ଦେବତାଧିପତି ମେଘକୁ ଜଳରେ ଭରିଦିଏ, ସେପରି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ରାକ୍ଷସମାନେ ରକ୍ତରେ ଭରିଦେଲେ। ରାକ୍ଷସ ସେନା ନାରାୟଣଙ୍କ ବାଣ ଓ ଶଂଖ ଶବ୍ଦରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଭାଙ୍ଗିଗଲା ଏବଂ ଲଙ୍କାର ଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲା। ଯେତେବେଳେ ରାକ୍ଷସ ସେନା ନାରାୟଣଙ୍କ ବାଣରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ସୁମାଳି ହରିଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାଣର ବର୍ଷା କରି ରୋକିଲେ। ସେ ହରିଙ୍କୁ ମିଷ୍ଟିରେ ଢାକିଦେଲେ, ଯେପରି ମିଷ୍ଟି ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଢାକିଦିଏ, ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଫେରାଇଲେ। ଏହି ରାକ୍ଷସ, ଅହଂକାର ଓ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ମହାନ ଗର୍ଜନା କରି ଆଗେଇ ଆସିଲେ, ଯେପରି ରାକ୍ଷସମାନେ ପୁନଃ ଉତ୍ସାହିତ ହେଉଛନ୍ତି। ଭାରୀ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିବା ବାହୁ ଉପରେ ଉଠାଇ, ହାତୀ ପରି ହଲାଇ, ଏବଂ ମେଘରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଯେପରି ଚମକେ, ସେପରି ହସି ଗର୍ଜନା କଲେ। ସୁମାଳି ଗର୍ଜନା କରିଥିବା ବେଳେ, ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କୁଣ୍ଡଳରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା; ରଥଚାଳକ ତାହା କାଟିଦେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଗଲେ। ଏହି ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ସୁମାଳି, ଯେପରି ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା ଅଦୃଢ଼ ମନୁଷ୍ୟ ଉଲଟାପାଲଟି ହୁଏ, ସେପରି ଘୂରିଗଲେ। ତାପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ଅବତରଣ କରି, ଘୋଡ଼ା ବିହୀନ ହୋଇଥିବା ସୁମାଳିଙ୍କ ରଥ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ। ଏତିକି ବେଳେ, ମାଳୀ ଧନୁଷ୍ୟ ଓ ବାଣ ନେଇ, ସଜ୍ଜ ହୋଇ ଆଗେଇ ଆସିଲେ। ମାଳୀଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟରୁ ଛୁଟିଥିବା ସୁନା ଅଳଙ୍କୃତ ବାଣଗୁଡ଼ିକ ହରିଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲା, ଯେପରି ଡାଣ୍ଡାଳି ଚଢ଼ି ଶରବାହକ ରଥ କ୍ରଞ୍ଚ ପକ୍ଷୀ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ।