ମହାତ୍ମା ଜନକଙ୍କୁ, ଯେଉଁଠି ଧର୍ମରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିଷ୍ଠା ଥିଲେ, ଦଶରଥ ଦେଖିଲେ। ସେ ଶତାନନ୍ଦ ଓ ଧର୍ମପରାୟଣ ରାଜା ଜନକଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ପରେ, ରାଜସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ ଏକ ଚମତ୍କାର ରାଜାସନରେ ବସିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଦୁଇ ଭାଇ, ଯେଉଁମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜସ୍ୱୀ ଥିଲେ, ସେମାନେ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ବସିଲେ। ତାପରେ, ସେମାନେ ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାଇ, ସେଠାରେ ଥିବା ସବୁଠୁ ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ସୁଦାମନ୍ଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ, “ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳୀର ମୁଖ୍ୟ, ତୁମେ ତଡ଼ିତ ଗତିରେ ଯାଅ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ନେଇ ଆସ। ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନମାନେ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନେଇ ଆସ, ଯିଏ ରଘୁବଂଶକୁ ବଢ଼ାଇଛନ୍ତି, ଯିଏ ଅଜୟ।" ସୁଦାମନ୍ ଯାଇ, ଦଶରଥଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ କହିଲେ, “ଅଯୋଧ୍ୟାପତି, ମିଥିଳାର ରାଜା ଜନକ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି। ସେ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରଧ୍ୟାପକ, ପୁରୋହିତମାନେ ସହ ଆପଣଙ୍କ ସଙ୍ଗେ ମିଳିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି।” ଏହି ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦଶରଥ ଋଷିମାନେ, ପରିବାର, ମନ୍ତ୍ରୀ, ପୁରୋହିତ ସମେତ ଯେଉଁଠି ଜନକ ଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଚାଲିଗଲେ। ସେଠାରେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥନକୁ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଜନକଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମହାରାଜ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶର ଉପାସ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି। ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପୂଜ୍ୟ ବସିଷ୍ଠ ଆମ ପକ୍ଷରୁ କଥା କହିବେ, ଏହି କଥାକୁ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ମହାର୍ଷି ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତି।” ଦଶରଥ ଚୁପ ହେଲେ, ବସିଷ୍ଠ ମହାର୍ଷି କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ, “ଅଦୃଶ୍ୟ, ଶାଶ୍ୱତ, ଅବିନାଶୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନେଇ ମହାପ୍ରଜ୍ଞା ବୈଦେହଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପୁରୋହିତମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ମରୀଚି, ମରୀଚିଠାରୁ କଶ୍ୟପ, କଶ୍ୟପଠାରୁ ବିବସ୍ୱାନ୍, ବିବସ୍ୱାନ୍ଠାରୁ ମନୁ (ଯିଏ ବୈୱସ୍ୱତ ଭାବରେ ପରିଚିତ), ଜନ୍ମ ନେଲେ। ମନୁ ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରଜାପତି, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ, ଏବଂ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଅଯୋଧ୍ୟାର ପ୍ରଥମ ରାଜା। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କ ପୁଅ କୁକ୍ଷି, କୁକ୍ଷିଠାରୁ ବିକୁକ୍ଷି, ବିକୁକ୍ଷିଠାରୁ ବାଣ, ବାଣଠାରୁ ଅନରଣ୍ୟ, ଅନରଣ୍ୟଠାରୁ ପୃଥୁ, ପୃଥୁଠାରୁ ତ୍ରିଶଙ୍କୁ, ତ୍ରିଶଙ୍କୁଙ୍କ ପୁଅ ଧୁନ୍ଧୁମାର, ଧୁନ୍ଧୁମାରଠାରୁ ୟୁବନାଶ୍ୱ, ୟୁବନାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁଅ ମାନ୍ଧାତା, ମାନ୍ଧାତାଠାରୁ ସୁସନ୍ଧି, ସୁସନ୍ଧିଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ଧ୍ରୁବସନ୍ଧି ଓ ପ୍ରସେନଜିତ। ଧ୍ରୁବସନ୍ଧିଠାରୁ ଭାରତ, ଭାରତଠାରୁ ଅସିତ। ଅସିତଙ୍କ ବିରୋଧରେ ହୈହୟ, ତାଳଜଂଘ, ଶଶବିନ୍ଦୁ ଏହି ଶତ୍ରୁ ରାଜାମାନେ ଉଠିଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ହାରି, ରାଜା ଅସିତ ତାଙ୍କ ଜନାନୀମାନେ ସହିତ ହିମାଲୟକୁ ଗଲେ। ଅସିତ ଶକ୍ତିହୀନ ଥିବାବେଳେ ନିଜ ଆୟୁଷ୍ୟ ଶେଷ କଲେ। କହାଯାଏ, ତାଙ୍କ ଦୁଇ ରାନୀ ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜନ୍ମ ନାଶ ପାଇଁ ଜନ୍ମବତୀ ରାନୀ ତାଙ୍କ ସହଧର୍ମିଣୀଙ୍କୁ ଏକ ଔଷଧ ଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ହିମାଲୟରେ ଏକ ଭାର୍ଗବ ମୁନି ଚ୍ୟବନଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଥିଲେ। ତାଁଠାରେ ଏକ ରାଜକୁମାରୀ, କମଳଦଳ ନୟନ, ଉତ୍ତମ ପୁତ୍ର କାମନା କରି, ମୁନିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ମୁନି ତାଙ୍କୁ ଆଶିର୍ବାଦ କଲେ, “ତୁମ ଗର୍ଭରୁ ଏକ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେବ। ତୁମେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।” ଏପରେ ରାଜକୁମାରୀ, ଯଦିଓ ସ୍ୱାମୀଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଥିଲେ, ଚ୍ୟବନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ପୁତ୍ର ସଂସ୍କାର କଲେ। ତଥାପି ତାଙ୍କ ସହଧର୍ମିଣୀ ଈର୍ଷ୍ୟାବଶତଃ ତାଙ୍କୁ ଗର୍ଭନାଶକ ଔଷଧ ଦେଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଔଷଧ ସହିତ ସାଗର ଜନ୍ମ ହେଲେ। ସାଗରଙ୍କ ପୁଅ ଅସମଞ୍ଜ, ତାଙ୍କୁଠାରୁ ଅଂଶୁମାନ୍, ଦିଲୀପଠାରୁ ଭାଗୀରଥ। ଭାଗୀରଥଠାରୁ କକୁତ୍ସ୍ଥ, ତାଁଠାରୁ ରଘୁ, ରଘୁଠାରୁ ପ୍ରଭୃଦ୍ଧ, ତାଁଠାରୁ କଳ୍ମଷପାଦ, ତାଁଠାରୁ ଶଂଖନ, ଶଂଖନଠାରୁ ସୁଦର୍ଶନ, ସୁଦର୍ଶନଠାରୁ ଅଗ୍ନିବର୍ଣ୍ଣ। ଅଗ୍ନିବର୍ଣ୍ଣଠାରୁ ଶୀଘ୍ରଗ, ତାଁଠାରୁ ମାରୁ, ମାରୁଠାରୁ ପ୍ରଶୁଶ୍ରୁକ, ପ୍ରଶୁଶ୍ରୁକଠାରୁ ଅମ୍ବରୀଷ, ଅମ୍ବରୀଷଙ୍କ ପୁଅ ନହୁଷ, ତାଁଠାରୁ ଯୟାତି, ଯୟାତିଠାରୁ ନାଭାଗ, ନାଭାଗଠାରୁ ଅଜ, ଅଜଠାରୁ ଦଶରଥ, ଏହି ଦଶରଥଠାରୁ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏହି ପ୍ରାଚୀନ, ପବିତ୍ର, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶୀ ରାଜାମାନେ ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ଶୂର। ଏହି ପରମ ଉତ୍ତମ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପାଇଁ, ମହାରାଜ, ଆପଣଙ୍କ କନ୍ୟା ଚାହୁଁଛୁ। ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ସମାନ, ଯୋଗ୍ୟ, ସେମାନେ ପାଇଁ ଦେବା ଉଚିତ। ଏଠିଏ, ବାଲକାଣ୍ଡର ଏକାତ୍ତରିତମ ସର୍ଗ ଶୁଣନ୍ତୁ। ବସିଷ୍ଠଙ୍କ କଥା ପରେ, ଜନକ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, “ସୁଭ କଥା ହେଉ। ଆମ ବଂଶ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶୁଣିବାକୁ ଆପଣ ଯୋଗ୍ୟ। ଏ ମହାମୁନି, ଝିଅ ଦେବା ବେଳେ ବଂଶ ପ୍ରସ୍ତାବ ନିଜେ ବଂଶର ଜନ୍ମାନ୍ତ କହିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ବଂଶ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଶୁଣନ୍ତୁ, ମହାପ୍ରଜ୍ଞ।