ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଙ୍କ ପିତା ଦଶରଥଙ୍କ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ। ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱର ଶୁଣି, ରାଜା ଦଶରଥ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସେ ମିଥିଲାର ରାଜା ଜନକଙ୍କ ଅତିଥି ଭାବେ ରହିଲେ, ଏବଂ ଜନକ, ଯିଏ ଧର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ ଏବଂ ମହାତ୍ମା, ବିବାହ ଓ ଯଜ୍ଞର ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ସେଇ ରାତିଟିଏ ସେଠାରେ କାଟିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ ସକାଳେ, ଜନକ ତାଙ୍କ ପ୍ରାତଃସ୍ନାନ ଓ ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ମୁନିମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟଶାଳୀ ଶତାନନ୍ଦଙ୍କୁ କହିଲେ— “ମୋର ଭାଇ କୁଶଧ୍ୱଜ, ଯିଏ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପରାକ୍ରମୀ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସେ ଶୁଭ୍ର ସଂକାଶ୍ୟା ନଗରରେ ବସିଛନ୍ତି। ସେଠାରେ କ୍ଷୁମତୀ ନଦୀର ଶିତଳ ଜଳ ପାନ କରି, ଫଳ ଓ ଉଦ୍ୟାନରେ ପରିବେଷ୍ଟିତ ସେହି ସ୍ଥାନ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନ ପରି ଦିଶେ। ସେ ମୋର ଯଜ୍ଞର ରକ୍ଷକ, ତେଣୁ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ। ସେ ମୋ ସହ ଏହି ସମ୍ବଲ ଅନୁଭବ କରିବେ।” ଏହି କଥା ଶତାନନ୍ଦଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କହିବା ସହିତ, କିଛି ପରିଚାରକ ଆସିଲେ, ଏବଂ ଜନକ ତାଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାନୁସାରେ ସେମାନେ ତୀବ୍ର ଗତିର ଘୋଡ଼ା ଚଢ଼ି, କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ନେଇଆସିବାକୁ ନିସ୍କ୍ରମଣ କଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ। ସେମାନେ ସଂକାଶ୍ୟାରେ ପହଞ୍ଚି, କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଓ ଜନକଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବଖ୍ୟାନ କଲେ। ସେମାନଙ୍କ ମୁଖରୁ ସନ୍ଦେଶ ଶୁଣି, ରାଜା କୁଶଧ୍ୱଜ ତୁରନ୍ତ ଜନକଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରି ଆସିଲେ। ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମହାତ୍ମା ଜନକଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶତାନନ୍ଦ ଓ ଜନକଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ପରେ ଦୁଇ ଭାଇ ରାଜସିଂହାସନରେ ବସିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦୁଇ ଭାଇ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ସୁଦାମନ୍ଙ୍କୁ କହିଲେ— “ମନ୍ତ୍ରୀଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଯାଉ, ଏବଂ ମହାନ୍ୟ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଦଶରଥଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପ୍ରଧାନ ଓ ପରିଜନ ସହ ଏଠାକୁ ଆନିଦିଅ।” ସୁଦାମନ୍ ଯାଇ ଦଶରଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ— “ଏ ଅୟୋଧ୍ୟାନାଥ, ମିଥିଲାର ରାଜା ଜନକ ଆପଣଙ୍କ ସହ ଦେଖା କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ପୁରୋହିତମାନଙ୍କ ସହ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ପରିଜନ, ପୁରୋହିତ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଜନକଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ତାପରେ, ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ଏବଂ ମୂଖ୍ୟ ବକ୍ତା ଜନକଙ୍କୁ କହିଲେ— “ରାଜନ୍, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଉପାସ୍ୟ ଦେବତା ବିଷୟରେ ଆପଣ ଅବଗତ। ସମସ୍ତ କଥାରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାର୍ଷିମାନେ ଅନୁମତି ଦେଲେ, ପୂଜ୍ୟ ବସିଷ୍ଠ ମୋ ତରଫରୁ କଥା କହିବେ।” ଦଶରଥ ଚୁପ ହେଲେ, ତେବେ ବସିଷ୍ଠ ମହାର୍ଷି କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ବସିଷ୍ଠ କହିଲେ— “ଅଦୃଶ୍ୟ, ଶାଶ୍ୱତ, ଅବିନାଶୀ ବ୍ରହ୍ମା, ପୂର୍ବକାଳରେ ବିଦ୍ୱାନ୍ ଜନକଙ୍କୁ ପୁରୋହିତମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କହିଥିଲେ। ତାଙ୍କଠାରୁ ମରୀଚି, ମରୀଚିଠାରୁ କଶ୍ୟପ, କଶ୍ୟପଠାରୁ ବିବସ୍ୱାନ୍, ଏବଂ ବିବସ୍ୱାନଠାରୁ ମନୁ (ଵୈଵସ୍ୱତ) ଜନ୍ମ ନେଲେ। ମନୁ ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରଜାପତି, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଅୟୋଧ୍ୟାର ପ୍ରଥମ ରାଜା। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କ ପୁତ୍ର କୁକ୍ଷି, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିକୁକ୍ଷି, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ବାଣ, ବାଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅନରଣ୍ୟ। ଅନରଣ୍ୟଙ୍କୁ ପୃଥୁ, ପୃଥୁଠାରୁ ତ୍ରିଶଙ୍କୁ, ତ୍ରିଶଙ୍କୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଧୁନ୍ଧୁମାର, ଧୁନ୍ଧୁମାରଙ୍କୁ ଯୁବନାଶ୍ୱ, ଯୁବନାଶ୍ୱଙ୍କ ପୁତ୍ର ମାନ୍ଧାତା। ମାନ୍ଧାତାଙ୍କୁ ସୁସନ୍ଧି, ସୁସନ୍ଧିଙ୍କୁ ଦୁଇ ପୁତ୍ର— ଧ୍ରୁବସନ୍ଧି ଓ ପ୍ରସେନଜିତ। ଧ୍ରୁବସନ୍ଧିଙ୍କୁ ଭାରତ ଏବଂ ଭାରତଙ୍କୁ ଅସିତ। ଅସିତଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ହୈହୟ, ତାଳଜଂଘ, ଶଶବିନ୍ଦୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଶତ୍ରୁ ହୋଇ ଉଠିଲେ। ଯୁଦ୍ଧ କରି, ରାଜା ଅସିତ ନିର୍ବାସିତ ହେଲେ ଓ ତାଙ୍କ ରାଣୀମାନେ ସହିତ ହିମାଲୟକୁ ଗଲେ। ଅସିତ ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କଲେ; କହାଯାଏ ତାଙ୍କ ଦୁଇ ରାଣୀ ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ। ଏମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟରୁ ଜନନୀ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱବଶତଃ ଗର୍ଭ ନାଶ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଔଷଧ ଦେଇ ଦେଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱିତୀୟା ରାଣୀ ଗର୍ଭସହିତ ସଗରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଭାର୍ଗବ ମୁନି ଚ୍ୟବନ ହିମାଲୟରେ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ଏଠିକୁ ଏକ ରାଜକନ୍ୟା, କଳିନ୍ଦୀ, ଯିଏ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ଆଶା କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଓ ନମସ୍କାର କଲେ। ମୁନି ତାଙ୍କୁ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ— “ତୁମ ଗର୍ଭରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପୁଣ୍ୟଶ୍ଳୀ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେବ। ତୁମେ ଚିନ୍ତିତ ହେଉନାହାନ୍ତୁ।” ରାଜକନ୍ୟା ଚ୍ୟବନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ପତିବ୍ରତା ଭାବେ ଥିବା ସତ୍ୱେ, ପତି ଅନୁପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏକ ପୁତ୍ରକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ତାଙ୍କ ସହରାଣୀ ଉପରେ ଇର୍ଷ୍ୟାବଶତଃ ଯେଉଁ ଔଷଧ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ତାହା ସହିତ ସେ ସଗରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଏଭଳି ଭାବେ, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଏହି ଗୌରବମୟ ପରମ୍ପରା ଏବଂ ସଗରଙ୍କ ଜନ୍ମର ଅଦ୍ଭୁତ କଥା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଲା।