ରାମ, ଏହି ଗଳ୍ପ ଅତି ପୁରାତନ କୃତ ଯୁଗର ଘଟଣା। ସେ ସମୟରେ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପୁତ୍ର, ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଥିଲେ, ଯିଏ ଗ୍ରାଣ୍ଡଫାଦର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପରି ପ୍ରତିତି ଥିଲେ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଧର୍ମ, ଚରିତ୍ର ଏବଂ ଗୁଣ ଏତେ ବିଶିଷ୍ଟ ଥିଲା, ଯେ ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଣ୍ନନା କରିବା ଅସମ୍ଭବ; ମାତ୍ର ଏତିକି କହିବା ପ୍ରୟାପ୍ତ ଯେ ସେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବରେ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ, ତାଙ୍କର ପବିତ୍ର ଗୁଣରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଥିଲା। ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ସେ ମହା ପର୍ବତ ମେରୁ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ତୃଣବିନ୍ଦ୍ୟ ର ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ, ଏଠାରେ ଏହି ମହା ଋଷି ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଧର୍ମ, ନିୟମ ଏବଂ ଅଧ୍ୟୟନରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବା ପରେ, କିଛି କନ୍ୟାମାନେ ତାଙ୍କୁ ବିଘ୍ନ ଦେବାକୁ ଆସିଲେ। ଦେବତା, ନାଗ, ରାଜା ଋଷିମାନଙ୍କର ଝିଅମାନେ ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ଏଠାରେ ଆସି ଖେଳିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ଅରଣ୍ୟ ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ମନୋହର ଏବଂ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଥିଲା, ଏହି କନ୍ୟାମାନେ ସେଠି ଯାଇ ଖେଳୁଥିଲେ। ଏହି ସ୍ଥାନର ସୌନ୍ଦର୍ୟ ଦେଖି, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଏଠାରେ ବସିଥିଲେ; ଗୀତ, ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଏବଂ ନୃତ୍ୟରେ ନିମଗ୍ନ ହୋଇ, ସେମାନେ ତପସ୍ୟାରତ ଋଷିଙ୍କୁ ବିଘ୍ନ କରୁଥିଲେ। ତାପରେ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଏହି ବିଘ୍ନରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଏକ ଶପଥ କଲେ: "ତୁମେ ମାନେ ଯେଉଁ କୌଣସି ମୋ ଦୃଷ୍ଟିକ୍ଷେପରେ ପଡିବ, ସେ ଏକ ସନ୍ତାନ କୁ ଜନ୍ମ ଦେବେ।" ସମସ୍ତ କନ୍ୟା ଏହି ଶପଥକୁ ଭୟରେ ମାନି, ଏହି ଆଶ୍ରମକୁ ଆସିଲେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ତୃଣବିନ୍ଦୁ ର ଝିଅ ଏହି ଶପଥ ଶୁଣିନଥିଲେ। ସେ ଭୟ ନ ରଖି ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ, ଏଠାରେ ଆସି ଦେଖିଲେ କୌଣସି ମିତ୍ର ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ, ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଏହି ପ୍ରମୁଖ ଋଷି ଏଠାରେ ତପସ୍ୟାରତ ହୋଇ ବେଦ ପାଠ କରୁଥିଲେ। ବେଦର ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି ଏବଂ ତପସ୍ୟାର ଦେଖି, ତୃଣବିନ୍ଦୁ ର ଝିଅ ଶରୀରରେ ବିପରୀତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖିଲେ; ସେ ଅତି ଅସ୍ୱସ୍ଥ ହେଲେ, ଏବଂ ଏହି ଅବସ୍ଥାର କାରଣ ବୁଝି ନ ପାଇ, "ମୋ ସହ କଣ ହେଉଛି?" ବିଚାର କରି, ପିତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରି ଗଲେ। ତୃଣବିନ୍ଦୁ ତାଙ୍କ ଝିଅଙ୍କୁ ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି, ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ: "ତୁମର ଏପରି ଅନୁଚିତ ରୂପ କାହିଁକି?" ଦୁଃଖିତ କନ୍ୟା ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ: "ପିତା, ମୁଁ ଜାଣିନାହିଁ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ କାହିଁକି ହେଲା।" "କିନ୍ତୁ ପୂର୍ବରୁ, ମୁଁ ଏକା ମହା ଋଷି ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଆଶ୍ରମକୁ ମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଖୋଜି ଗଲି।" "ସେଠାରେ କୌଣସି ମିତ୍ରକୁ ଦେଖିଲିନାହିଁ; ମୋ ରୂପର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖି, ଭୟରେ ଏଠାକୁ ଆସିଲି।" ତୃଣବିନ୍ଦୁ ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୟାନରେ ବସି, ଯୋଗ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଝିଅଙ୍କ ଅବସ୍ଥାର କାରଣ ଦେଖିଲେ। ଶପଥର ତଥ୍ୟ ବୁଝି, ଝିଅକୁ ନେଇ ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ ଏବଂ କହିଲେ: "ମହାନ୍ୟ, ମୋ ଝିଅ ତାଙ୍କ ନିଜ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ତାଙ୍କୁ ଆପଣ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ; ସେ ନିଜେ ଚାହେଁ।" "ସେ ସଦା ଆପଣଙ୍କ ଶୁଶ୍ରୂଷାରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିବେ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।" ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ରାଜା ଋଷିଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଏହି କନ୍ୟାକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, "ଯଥା ଆପଣ କହିଛନ୍ତି, ତଥା ହେଉ" କହିଲେ। ତୃଣବିନ୍ଦୁ ଝିଅକୁ ଦେଇ ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଲେ; ଝିଅ ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ରହି, ତାଙ୍କ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ପତିଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଲେ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ତାଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଏବଂ ବ୍ୟବହାରରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଏହି କଥା କହିଲେ: "ଓ ସୁନ୍ଦର ନାରୀ, ମୁଁ ତୁମର ଗୁଣରେ ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ; ଏହି କାରଣରେ, ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ମୋ ପରି ଏକ ପୁତ୍ର ଦେବି।" "ସେ ଦୁଇ ବଂଶର ପ୍ରଜାପତି ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ, ପୌଲସ୍ତ୍ୟ ଭାବେ ଜଣାଶୁନା ହେବେ; ଏବଂ ଏହି ବେଦ ତୁମ ଅଧ୍ୟୟନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏହା ଏବେ ମୋ ତରଫରୁ ତୁମର।" "ଏହି କାରଣରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ବିଶ୍ରବା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବେ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଝିଅ ମନରେ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସାନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ଶୀଘ୍ର ହେଲା; ତାଙ୍କୁ ବିଶ୍ରବା ନାମ ଦିଆଗଲା, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ମହିମା ଏବଂ ଧର୍ମରେ ଶୋଭିତ। ବିଶ୍ରବା ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ, ସମଦୃଷ୍ଟି, ନିୟମ ଏବଂ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା, ତପସ୍ୟାରେ ପିତା ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିଶ୍ରବା, ମୁଖ୍ୟ ଋଷି ଭାବେ, ଶୀଘ୍ର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ। ସେ ସତ୍ୟ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଶାନ୍ତ, ଆତ୍ମ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଲଗ୍ନ, ପବିତ୍ର, ଭୋଗରେ ଅସକ୍ତ, ଏବଂ ସଦା ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଚରିତ୍ର ଜାଣି, ମହା ଋଷି ଭରଦ୍ବାଜ ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ, ଦେବୀ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ବିଶ୍ରବାଙ୍କୁ ଦେଲେ। ବିଶ୍ରବା ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଝିଅକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ଭଲ କିପରି ହେବ, ଚିନ୍ତା କଲେ। ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦରେ, ବିଶ୍ରବା ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ସନ୍ତାନ କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ଏହି ସନ୍ତାନରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଦେଲେ; ସେ ଜନ୍ମ ନେବା ସମୟରେ, ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରହ୍ମା ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ଶୁଭ ବୁଦ୍ଧି ଦେଖି, ଧନର ଦେବତା କୁବେର ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ନାମ ଦେଲେ। ବିଶ୍ରବାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏବଂ ବିଶ୍ରବାଙ୍କ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା କାରଣରେ, ସେ ଭାଇଶ୍ରବଣ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ। ଭାଇଶ୍ରବଣ ତପସ୍ୟାର ଅରଣ୍ୟରେ ବସି, ତାଙ୍କ ତେଜ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ପରି ବୃଦ୍ଧି ହେଲେ।