ରାଘବବଂଶର ଶୂରବୀର ଓ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମଣିଷମାନେ ସହ ମିତ୍ରତା କରି, ରାଜାଙ୍କୁ ଆଗାମୀ ଦିନ ସକାଳେ ବିବାହ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଆୟୋଜନ କରିବା ପାଇଁ ଉପଦେଶ ଦିଆଗଲା। ବଳିଦାନ ସମାପ୍ତ ହେଲା ପରେ, ମହାରାଜାଙ୍କୁ କୁହାଗଲା ଯେ, ପ୍ରମୁଖ ଋଷିମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବାବେଳେ ବିବାହ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତୁ। ଏହି ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ମନୁଷ୍ୟମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା ରାଜାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ସ୍ୱୀକୃତି ଦାତାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ; ଏହି କଥା ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଶୁଣିଛି।” ତାପରେ କୁହାଗଲା, “ଯେପରି ଆପଣ କହିଛନ୍ତି, ଧର୍ମଜ୍ଞ, ସେହିପରି ହେବ; ଆପଣଙ୍କର ଧାର୍ମିକ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କଥା ସତ୍ୟବାଦୀଙ୍କର ଉଚ୍ଚାରଣ।” ଏହି ଶୁଣି, ଭିଦେହର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଜନକ ଚମତ୍କାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ପରେ ସମସ୍ତ ଋଷିମଣ୍ଡଳୀ ଏକଠି ହୋଇ ରାତିଟିକେ ଆନନ୍ଦ ଓ ହର୍ଷରେ କାଟିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କର ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ। ରାଜା ଦଶରଥ, ପୁଅ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଅତିଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସେଠାରେ ଥିବା ଦଶରଥ ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଓ ଜନକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ। ଧର୍ମଜ୍ଞ ଓ ତେଜସ୍ୱୀ ଜନକ ବଳିଦାନ ଓ ଝିଅମାନେ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ସେଠାରେ ରାତି କାଟିଲେ। ଏଠିରେ ବାଲକାଣ୍ଡର ସପ୍ତତିତମ ସର୍ଗର ସମାପ୍ତି ହେଉଛି। ପରବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରଭାତେ, ଜନକ ନିଜର ପୂର୍ବାହ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ମହାମୁନିମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ସମୟରେ ପଣ୍ଡିତ ସତାନନ୍ଦଙ୍କୁ କହିଲେ— “ମୋ ଭାଇ କୁଶଧ୍ୱଜ ଶୂରବୀର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଧାର୍ମିକ, ଶୁଭ ନଗରୀରେ ବସିଛନ୍ତି। ସେ ସାଙ୍କାଶ୍ୟ ନଗରରେ ରହନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ କ୍ଷୁମତୀ ନଦୀର ଶୁଧ୍ଧ ଜଳ ପିଆଯାଏ, ଚାରିପାଖରେ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଫଳଦାୟି ଗଛରେ ଘିରିଥିବା, ଦେବତାମାନେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ପୁଷ୍ପକ ବିମାନ ପରି ଶୁଭ୍ର। ମୁଁ ଚାହୁଁଛି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ, କାରଣ ସେ ଏହି ବଳିଦାନର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ମୋର ଭରସା। ସେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ଆନନ୍ଦରେ ମୋ ସହ ଭାଗୀ ହେବେ।” ଏହି କଥା ସତାନନ୍ଦଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କୁହାଯିବା ସହିତ, କିଛି ପରିଚାରକ ଆସିଲେ, ଏବଂ ଜନକ ତାଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ତୀବ୍ର ଘୋଡାରେ ଚଢି, ବୀର କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ଏଣ୍ଡିଆଣ୍ଡି ଆଣିବାକୁ ଗଲେ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଡାକାଯାଏ। ସେମାନେ ସାଙ୍କାଶ୍ୟ ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚି, କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ଦେଖି ଜନକଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଓ ଘଟିଥିବା ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଜଣାଇଲେ। ଏହି ସନ୍ଦେଶ ଶୁଣି, ରାଜା କୁଶଧ୍ୱଜ ଜନକଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ତୁରନ୍ତ ଆସିଲେ। ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ମହାତ୍ମା ଜନକଙ୍କୁ ଦେଖି, ସତାନନ୍ଦ ଓ ଜନକଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଦେଲେ। ତାପରେ ସେ ରାଜସଭାର ଉଚିତ ରାଜସିଂହାସନରେ ବସିଲେ, ଏବଂ ଦୁଇ ଭାଇ ଏକାସାଥିରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତେଜରେ ଆସିନ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦୁଇ ଭାଇ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରୀ ସୁଦାମନ୍ଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ— “ମନ୍ତ୍ରୀମଣି, ତୁମେ ତୁରନ୍ତ ଯାଅ, ଏବଂ ରଘୁବଂଶର ଅଜେୟ ଏବଂ ଏହି ବଂଶକୁ ଉନ୍ନତି କରୁଥିବା ଦଶରଥଙ୍କୁ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହ ଏଠାକୁ ଆଣିଦିଅ।” ସୁଦାମନ୍ ଯାଇ ଦଶରଥଙ୍କୁ ଦେଖି, ମସ୍ତକ ନମାଇ କହିଲେ— “ଅୟୋଧ୍ୟାଧୀଶ, ମିଥିଲାର ରାଜା ଜନକ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ସେ ଆପଣ, ଆପଣଙ୍କ ଆଚାର୍ୟ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ସହିତ ମିଳିବା ନିଶ୍ଚୟ କରିଛନ୍ତି।” ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଦଶରଥ ଋଷିମାନେ ସହ ଏବଂ ନିଜ ପରିବାର, ମନ୍ତ୍ରୀ, ଆଚାର୍ୟ, ଆଦି ସମେତ ଜନକଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇଲେ। ସେଠାରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା ଜନକଙ୍କୁ କହିଲେ— “ମହାରାଜ, ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି, ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶର କୁଳଦେବତା କିଏ। ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପୂଜ୍ୟ ବସିଷ୍ଠ ମୋର ପକ୍ଷରୁ କଥା କହିବେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ମହାମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମତି ଦେଇଛନ୍ତି।” “ଏହି ଧାର୍ମିକ ବସିଷ୍ଠ ମୋ ପକ୍ଷରୁ ଶାସ୍ତ୍ରାନୁସାରେ କଥା କହିବେ।” ଦଶରଥ ଚୁପ ହେଲେ, ବସିଷ୍ଠ ମହାମୁନି କଥା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ କହିଲେ— “ଅଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅନନ୍ତ, ଅବିନାଶୀ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ପୁରୋହିତମାନେ ସମ୍ମୁଖରେ ଜ୍ଞାନୀ ରାଜା ବିଦେହଙ୍କୁ କଥା କହିଥିଲେ। ତାଙ୍କଠାରୁ ମରୀଚି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ମରୀଚିଠାରୁ କଶ୍ୟପ, କଶ୍ୟପଠାରୁ ବିବସ୍ୱାନ୍, ବିବସ୍ୱାନ୍ଠାରୁ ମହାନ୍ ମନୁ ହେଲେ, ଯିଏ ଭାଇବସ୍ୱତ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ। ମନୁ ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରଜାପତି ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଥିଲେ। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ହେଉଛନ୍ତି ଅୟୋଧ୍ୟାର ପ୍ରଥମ ରାଜା। ତାଙ୍କର ପୁଅ କୁକ୍ଷି, ତାଙ୍କଠାରୁ ବିକୁକ୍ଷି, ବିକୁକ୍ଷିଠାରୁ ବଳଶାଳୀ ବାଣ, ବାଣଠାରୁ ଅନରଣ୍ୟ, ଅନରଣ୍ୟଠାରୁ ପୃଥୁ, ପୃଥୁଠାରୁ ତ୍ରିଶଙ୍କୁ, ତ୍ରିଶଙ୍କୁଠାରୁ ଧୁନ୍ଧୁମାର—ଏହିଭଳି କୁଳର ଅନୁକ୍ରମ ଚାଲିଛି। ଧୁନ୍ଧୁମାରଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ରଥୀ ଯୁବନାଶ୍ୱ ହେଲେ, ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ମାନ୍ଧାତା ଥିଲେ। ମାନ୍ଧାତାଠାରୁ ସୁସନ୍ଧି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସୁସନ୍ଧିଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅ ଧୃବସନ୍ଧି ଓ ପ୍ରସେନଜିତ। ଧୃବସନ୍ଧିଠାରୁ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭାରତ ଓ ତାଙ୍କଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସିତ। ଅସିତଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ହୈହୟ, ତାଳଜଂଘ, ଓ ଶଶବିନ୍ଦୁ ନାମକ ଶତ୍ରୁ ରାଜାମାନେ ଉଠିଲେ। ସେମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ରାଜା ଅସିତ ନିର୍ବାସିତ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ରାନୀମାନେ ସହିତ ହିମାଲୟକୁ ଗଲେ। ଅସିତ ରାଜା ଶକ୍ତି ହୀନ ହୋଇ ନିଜ ଅନ୍ତିମ ଦିନ ଦେଖିଲେ; କୁହାଯାଏ, ତାଙ୍କ ଦୁଇ ରାନୀ ଗର୍ଭବତୀ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭ ନଶ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ରାନୀଙ୍କୁ ସଗର ଦେଲେ; ଏହିଭଳି ଶୁଭ୍ର ପାହାଡ଼ରେ ଋଷି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।