ଏହି ଦିନ ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ବିଶ୍ଵାମିତ୍ରଙ୍କ ଆଗମନରେ ରାଜା ଜନକ ଅତି ଖୁସି ହେଇ, ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କୁ ଆଦର କରି କହିଲେ, "ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନୁଷ୍ୟ, ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ। ଆପଣଙ୍କର ଆଗମନ ମୋ ପାଇଁ ଭାଗ୍ୟର ଲକ୍ଷଣ। ଆପଣଙ୍କ ଦୁଇ ପୁଅଙ୍କର ପ୍ରାପ୍ତି ଏବଂ ଅଭିମାନ ମୋ ପାଇଁ ଦୁଇ ଦିନ୍ଦିଆ ସମ୍ପଦ, ଏହି ଦୁଇଁ ପୁଅଙ୍କର ପ୍ରତାପରେ ଆଜି ମୁଁ ଖୁସି ହେଲି। ଏହି ମହାନ ବସିଷ୍ଠ ମୁନିଙ୍କ ଆଗମନ ମୋ ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ କୁ ଦୂର କରିଛି, ଏବଂ ମୋ ଆତ୍ମବଂଶ ଆଜି ସମ୍ମାନିତ। ରଘୁବଂଶୀ ମହାପ୍ରତାପୀ ରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଏକତା ଦ୍ୱାରା, ଆପଣ ଆଗାମୀ ପ୍ରଭାତରେ ବିବାହ ଉତ୍ସବର ଆୟୋଜନ କରିବେ।" ତ୍ୟାଗ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସମାପ୍ତି ପରେ, ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ମୁନିମାନେ ସାକ୍ଷୀ ହେଇ, ବିବାହ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି, ରାଜା ଦଶରଥ ଉତ୍ତର ଦେଲେ—"ସ୍ୱୀକାର ଦାତାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ଏହି କଥା ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଶୁଣିଛି। ଆପଣ ଯେପରି କହିଛନ୍ତି, ଆମେ ତେଉଁପରି କରିବା। ଆପଣଙ୍କ କଥା ଧର୍ମଜ୍ଞ ଓ ଖ୍ୟାତିସାଳୀ, ସତ୍ୟବାଦୀଙ୍କ କଥା।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବିଦେହ ରାଜା ଜନକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ମୁନିମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ଏହି ରାତି ଖୁସି ଭରି ଅତିତ କଲେ। ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ନିଜ ପିତାଙ୍କର ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ। ଦଶରଥ ଏହି ଦୁଇ ପୁଅଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସେଉଁଠି ରହି, ଜନକଙ୍କ ଆଦର ପାଇଲେ। ଜନକ ଧର୍ମଜ୍ଞ ଓ ଶ୍ରୀମୟ, ଏହି ରାତି ନିଜ କନ୍ୟାମାନଙ୍କର ନିମିତ୍ତେ ନିବୃତି କରି, ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ରହିଲେ। ପ୍ରଭାତ ହେଲା। ଜନକ ନିଜ ପୂର୍ବାହ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଶତାନନ୍ଦ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ମୁନିମାନେ ସାମ୍ନାରେ କହିଲେ—"ମୋଁ ଭାଇ କୁଶଧ୍ୱଜ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ସେ ମଙ୍ଗଳମୟ ସଂକାଶ୍ୟ ନଗରରେ ରହନ୍ତି। ସେ କ୍ଷୁମତୀ ନଦୀର ପାଣି ପିଇ, ଫଳବନ୍ତ ଗଛ ତଳେ ବସି, ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁଷ୍ପକ ରଥ ପରି ଅତି ଶୁଭ୍ର ନଗରରେ ରହନ୍ତି। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ, କାରଣ ସେ ମୋ ଯଜ୍ଞର ରକ୍ଷକ। ଏହି ଆନନ୍ଦକୁ ସେ ମୋ ସହ ଭାଗ କରିବେ।" ଏହି କଥା ଶତାନନ୍ଦଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କହିବା ସହିତ, କିଛି ଦୂତ ଆସିଲେ, ଜନକ ତାଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଲେ। ଦୂତମାନେ ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ତ୍ୱରିତ ଗୋଡ଼େ ଦୂତୀୟା ଘୋଡ଼ାରେ ସଂକାଶ୍ୟକୁ ଗଲେ, କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ନେଇ ଆସିବା ପାଇଁ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତି। ସଂକାଶ୍ୟ ପହଞ୍ଚି, ଦୂତମାନେ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କଥା ଓ ଜନକଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଜଣାଇଲେ। ନିପୁଣ ଏବଂ ତ୍ୱରିତ ଦୂତମାନଙ୍କ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଶୁଣି, କୁଶଧ୍ୱଜ ଜନକଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଆସିଲେ। ସେ ଧର୍ମପରାୟଣ ଜନକଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶତାନନ୍ଦ ଓ ଜନକଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ରାଜସମ୍ମାନ ଅସନରେ ବସି, ଦୁଇ ଭାଇ ସମାନ ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମୟ ଭାବରେ ଏକାଠି ରହିଲେ। ଦୁଇ ଭାଇ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ ସୁଦାମନ୍କୁ ଦ୍ୱାରା ଦଶରଥଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ—"ଏ ମନ୍ତ୍ରୀ, ତ୍ୱରିତ ଚାଲି ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶୀ ଦଶରଥଙ୍କୁ, ତାଙ୍କ ପୁଅ, ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ବାନ୍ଧବମାନେ ସହିତ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କର।" ସୁଦାମ ଆୟୋଧ୍ୟାର ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ କହିଲେ—"ମିଥିଲାର ରାଜା ଜନକ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ସେ ଆପଣ, ଆପଣଙ୍କ ଗୁରୁ ଓ ପୁରୋହିତଙ୍କ ସହିତ ମିଳିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦଶରଥ ଏବଂ ମୁନିମାନେ, ବାନ୍ଧବ, ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ସହିତ ଜନକଙ୍କ ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ। ତାପରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାକ୍ପଟୁ ଜନକଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଓ ମହାରାଜ, ଆପଣ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁବଂଶର ଉପାସ୍ୟ ଦେବତାକୁ ବଢିଆ ଭାବରେ ଜାଣନ୍ତି। ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ, ବସିଷ୍ଠ ମୁନି ମୋ ପକ୍ଷରେ କଥା କହିବେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ମୁନିଙ୍କ ସମ୍ମତିରେ। ଏହି ଧର୍ମଜ୍ଞ ବସିଷ୍ଠ ମୋ ପକ୍ଷରେ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ କଥା କହିବେ।" ଦଶରଥ ଚୁପ ହେଲେ, ତାପରେ ବସିଷ୍ଠ ମୁନି କଥା କହିଲେ। "ଅଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅନନ୍ତ, ଅବିନାଶୀ ବ୍ରହ୍ମା ଆଦିକାଳରେ ବିଦେହ ରାଜାଙ୍କୁ ପୁରୋହିତମାନେ ସାମ୍ନାରେ କହିଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଠାରୁ ମାରୀଚି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ମାରୀଚିଠାରୁ କଶ୍ୟପ, କଶ୍ୟପଠାରୁ ବିବସ୍ୱାନ୍, ବିବସ୍ୱାନ୍ଠାରୁ ମନୁ, ଯିଏ ଭୂମିର ଆଦିପୁରୁଷ। ମନୁଠାରୁ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏବଂ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଆୟୋଧ୍ୟାର ପ୍ରଥମ ରାଜା। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁଙ୍କ ପୁଅ କୁକ୍ଷି, କୁକ୍ଷିଙ୍କ ପୁଅ ବିକୁକ୍ଷି, ବିକୁକ୍ଷିଙ୍କୁ ବାଣା, ବାଣାଙ୍କୁ ଅନରଣ୍ୟ, ଅନରଣ୍ୟଙ୍କୁ ପୃଥୁ, ପୃଥୁଙ୍କୁ ତ୍ରିଶଂକୁ, ତ୍ରିଶଂକୁଙ୍କୁ ଧୁନ୍ଧୁମାର, ଧୁନ୍ଧୁମାରଙ୍କୁ ଯୁବନାଶ୍ୱ, ଯୁବନାଶ୍ୱଙ୍କୁ ମାନ୍ଧାତା, ମାନ୍ଧାତାଙ୍କୁ ସୁସନ୍ଧି, ସୁସନ୍ଧିଙ୍କୁ ଦୁଇ ପୁଅ—ଧ୍ରୁବସନ୍ଧି ଓ ପ୍ରସେନଜିତ। ଧ୍ରୁବସନ୍ଧିଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ଭରତ, ଭରତଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସିତ।" "ଅସିତଙ୍କ ବିରୋଧରେ ହୈହୟ, ତାଳଜଂଘ, ଶଶବିନ୍ଦୁ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଶତ୍ରୁ ଭାବେ ଉଠିଥିଲେ।" ଏଠି ରାମାୟଣର ବାଳକାଣ୍ଡର ସତରି ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।