ଦିନଟି ଆସିଗଲା, ଯେଉଁଦିନ ରାଜା ଦଶରଥ ଆଦେଶ ଦେଲେ—ସମସ୍ତ ଧନାଧ୍ୟକ୍ଷମାନେ ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଓ ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭଣ୍ଡାର ନେଇ, ସଜ୍ଜ ହୋଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତୁ। ଚାରିପ୍ରକାର ସେନା ଦ୍ରୁତ ଚଳିବାକୁ ଆଦେଶ ମିଳିଲା, ଏବଂ ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥକୁ ତୁରନ୍ତ ଯୋତିବା ପାଇଁ କହିଦେଲେ। ବସିଷ୍ଠ, ବାମଦେବ, ଜାବାଲି, କଶ୍ୟପ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଓ କାଟ୍ୟାୟନଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଆଦେଶ ହେଲା। ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରଥମେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ରଥକୁ ଯୋତିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ, କାରଣ ଦୂତମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦ୍ରୁତ ଚଳିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରୁଥିଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଚାରିପ୍ରକାର ସେନା ଏହି ମହାର୍ଷିମାନେ ସହିତ ରାଜାଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଲେ। ଚାରି ଦିନ ଯାତ୍ରା ପରେ ସେମାନେ ବିଦେହ ଦେଶକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏଠାରେ ଜନକ ରାଜା ଏହି ଖବର ଶୁଣି ବିଶେଷ ଆତିଥ୍ୟର ବ୍ୟବସ୍ଥା କଲେ। ଏବେ ଜନକ ରାଜା, ବୟସ୍କ ଦଶରଥଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ମୁଗ୍ଧ ହେଲେ। ସମ୍ମାନରେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—"ହେ ପୁରୁଷୋत्तମ, ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ବାଗତ। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଆପଣ ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ହେ ରାଘବ।" ଏହି ସଂଯୋଗରେ ଆପଣ ଦୁଇପୁଅ ଯଶ ପାଇବେ, ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ପ୍ରତାପରେ ଜୟ ପାଇଛନ୍ତି। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ମହାମୁନି ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଆଗମନ ହୋଇଛି। ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବତାମାନେ ଯେପରି, ଏହି ଭାଗ୍ୟରେ ମୋର ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ଦୂର ହୋଇଛି, ଏବଂ ମୋ ବଂଶର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ବଢ଼ିଛି। ରାଘବମାନେ ପ୍ରତାପ ଓ ପ୍ରଭାବରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତେଣୁ ଏଠାରେ ଆଲିଂଗନ ହେବା ଉଚିତ। ରାଜନ, କାଳେ ଆସିଛି—ସକାଳେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠିତ କରନ୍ତୁ। ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତି ପରେ, ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବାବେଳେ ବିବାହ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉ, ଏହିପରି ମନ୍ତବ୍ୟ ଶୁଣି ରାଜା ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା ରାଜା ଦଶରଥ କହିଲେ—"ଗ୍ରହଣ କରିବା ଦାତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ; ଏହି କଥା ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଶୁଣିଛି।" ତୁମେ ଯେପରି କହିଛ, ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଆମେ ତେହିପରି କରିବା; ତୁମ କଥା ଧର୍ମମୟ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଏହା ସତ୍ୟବାଦୀଙ୍କ ଉଚ୍ଚାରଣ। ଏହି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ବିଦେହପତି ଜନକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ଏହି ରାତି ଅତି ଆନନ୍ଦରେ କାଟିଲେ। ଏହିବେଳେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମହାତ୍ମା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ନିଜ ବାପାଙ୍କ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ। ଦଶରଥ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ବହୁତ ଖୁସି ହେଲେ। ସେଠାରେ ଦଶରଥ ଗଭୀର ସମ୍ମାନ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ରହିଲେ, ଏବଂ ଧର୍ମଶୀଳ ଜନକ ରାଜା ଯଜ୍ଞ ଓ ଜନୀମାନେ ପାଇଁ ଉଚିତ କ୍ରିୟା କରି, ଏହି ରାତି ଅତିତ କଲେ। ପରେ, ସୁନ୍ଦର ପ୍ରଭାତରେ ଜନକ ନିଜ ପୂର୍ବାହ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରି, ବଡ଼ ଋଷିମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିବା ଶତାନନ୍ଦଙ୍କୁ କହିଲେ—"ମୋ ଭାଇ କୁଶଧ୍ୱଜ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରତାପୀ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଶୁଭ ନଗରୀରେ ବସୁଛନ୍ତି। ସେ ସାଂକାଶ୍ୟ ନଗରରେ ଅଛନ୍ତି, ଯାହା କ୍ଷୁମତୀ ନଦୀ ପାନ କରେ, ମଧୁର ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଫଳବୃକ୍ଷରେ ଘେରା, ଦେବତାଙ୍କ ପୁଷ୍ପକ ରଥ ପରି ଶୁଭ୍ର।" "ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ, କାରଣ ସେ ଏହି ଯଜ୍ଞର ରକ୍ଷକ। ଏହି ଆନନ୍ଦ ସେ ବି ଆମ ସହ ବାଣ୍ଟିବେ।" ଏହି କଥା ଶତାନନ୍ଦଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କହିଲେ, ଏବଂ କିଛି ସେବକ ଆସିଗଲେ। ଜନକ ତାଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ—"ତୁମେ ଦ୍ରୁତ ଗତିର ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ି, କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ନେଇଆସ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଡାକନ୍ତି।" ସେବକମାନେ ସାଂକାଶ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚି କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଓ ଜନକଙ୍କ ଇଚ୍ଛା କହିଲେ। ଏହି ସନ୍ଦେଶ ଶୁଣି, ରାଜା କୁଶଧ୍ୱଜ ତୁରନ୍ତ ଜନକଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଆସିଗଲେ। ସେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଜନକଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶତାନନ୍ଦ ଓ ଜନକଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ଏବଂ ରାଜସମ୍ମାନ ମଞ୍ଚରେ ବସିଲେ; ଦୁଇ ଭାଇ ଏକସাথে ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ହୋଇ ବସିଲେ। ତା’ପରେ, ଦୁଇ ଭାଇ ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ସୁଦାମନ୍ଙ୍କୁ କହିଲେ—"ତୁମେ ଦ୍ରୁତ ଯାଅ, ମିଥିଲାର ରାଜା ଜନକଙ୍କ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ନେଇ ଆୟୋଧ୍ୟାର ଦଶରଥ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଆଣ।" ସୁଦାମନ୍ ଦଶରଥଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ମାଥା ନମାଇ କହିଲେ—"ହେ ଆୟୋଧ୍ୟାଧୀଶ, ମିଥିଲାର ରାଜା ଜନକ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି। ଆପଣ, ଆପଣଙ୍କ ଗୁରୁ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ସହିତ ଆସନ୍ତୁ।" ଏହି ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦଶରଥ ଋଷିମାନେ, ପରିବାର ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଜନକଙ୍କ ପାଖକୁ ଚାଲିଲେ। ତା’ପରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା ଜନକଙ୍କୁ କହିଲେ—"ହେ ମହାରାଜ, ଆପଣ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଉପାସ୍ୟ ଦେବତାକୁ ଭଲଭାବରେ ଜାଣନ୍ତି। ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବସିଷ୍ଠ ମୁଖ୍ୟ ଉପଦେଷ୍ଟା, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ମହାର୍ଷିମାନେ ମନ୍ଜୁରି କରନ୍ତି।" "ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବସିଷ୍ଠ ଏବେ ମୋ ପକ୍ଷରେ କଥା ହେବେ।" ଦଶରଥ ଚୁପ ହେଲେ, ତେବେ ବସିଷ୍ଠ ମହାର୍ଷି କହିଲେ—"ଅଦୃଶ୍ୟ, ନିତ୍ୟ, ଅଜର, ଅମର ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ପୁଣ୍ୟବାନ ବୈଦେହଙ୍କୁ ପୁରୋହିତମାନେ ସମ୍ମୁଖରେ କଥା କହିଥିଲେ। ତାଙ୍କଠାରୁ ମରୀଚି ଜନ୍ମ ନେଲେ, ମରୀଚିଠାରୁ କଶ୍ୟପ, କଶ୍ୟପଠାରୁ ବିବସ୍ୱାନ୍, ଓ ବିବସ୍ୱାନ୍ଠାରୁ ବୈବସ୍ୱତ ମନୁ।" "ମନୁ ପୁରାତନ ପ୍ରଜାପତି, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଅଯୋଧ୍ୟାର ପ୍ରଥମ ରାଜା ଥିଲେ।" ଏହାରେ ବାଳକାଣ୍ଡର ସତରିତମ ସର୍ଗର ଶେଷ।