ଏହି ସମୟରେ, ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ବନରା ମନେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିଥିଲେ, ସେମାନେ ମନୁଷ୍ୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇ, ଭରତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଖବର ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଲେ। ଏହା ପରେ, ଧର୍ମରେ ପ୍ରଥମ, ପ୍ରବଳ ଧୀର ଭରତ, ବନରା ମହାରାଜ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଆଲିଂଗନ କରି କହିଲେ, “ସୁଗ୍ରୀବ, ଆମେ ଚାରି ଭାଇ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଏବେ ପଞ୍ଚମ ଭାଇ ହେଲୁ; ମିତ୍ରତା ସ୍ନେହରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଦ୍ରୋହ ଶତ୍ରୁତାର ଚିହ୍ନ।” ତା’ପରେ, ଭରତ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ବନା ଦେଇ କହିଲେ, “ତୁମ ଶହାଯ୍ୟରେ ଏତେ ଦୁର୍ଲଭ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହୋଇଛି, ଏହା ଭାଗ୍ୟବଶତ।” ଏହି ସମୟରେ, ଶତୃଘ୍ନ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଶୀତାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ। ରାମ, ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଦୁଃଖରେ ଶିରା ହୋଇ ଥିଲେ; ସେ ମାଆଙ୍କ ପାଦ ଧରି ନମସ୍କାର କଲେ, ଏହା ଦେଖି ମାଆଙ୍କ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଏପରେ, ସେ ସୁମିତ୍ରା ଓ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ କୈକେୟୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସମସ୍ତ ମାଆମାନେ ଓ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଉଚିତ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ସମସ୍ତ ନାଗରିକ ହସ୍ତଯୁଗଳ ଯୋଗ କରି, ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ସ୍ୱାଗତ, ଭୁଜବଳଶାଳୀ, କୌଶଲ୍ୟାଙ୍କ ଆନନ୍ଦବର୍ଦ୍ଧନ!” ଭରତଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲେ—ହଜାର ହଜାର ନାଗରିକଙ୍କ ହସ୍ତଯୁଗଳ ନମସ୍କାରରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ମନେ ହେଉଥିଲା ଯେପରି ରଜନୀଗନ୍ଧା ଫୁଲ ଖିଲି ଯାଇଛି। ଏହିପରେ, ଧର୍ମଜ୍ଞ ଭରତ ନିଜେ ରାମଙ୍କ ପାଦୁକା ନେଇ ରାଜାଙ୍କ ପାଦ ତଳେ ରଖିଲେ। ସେ ହସ୍ତଯୁଗଳ ଯୋଗ କରି ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟ, ଯେଉଁଥିରେ ତୁମେ ମୋତେ ଭରସା କରିଥିଲ, ଏବେ ପୁଣି ତୁମକୁ ଫେରାଇ ଦେଉଛି। ଆଜି ମୋ ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ ହେଲା, ମୋ ମନସ୍କାମନା ପୂରଣ ହେଲା, କାରଣ ରାଜା ରୂପେ ତୁମକୁ ଆୟୋଧ୍ୟାରେ ଦେଖୁଛି। ତୁମେ ଖଜାନା, ଗୋଦାମ, ରାଜମହଳ ଓ ସେନା ଦେଖ, ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଏସବୁ ଦଶଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।” ଭାଇଁପ୍ରେମରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭରତଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି ବନରାମାନେ ଓ ବିଭୀଷଣ ଅଂଶୁ ଝରାଇଲେ। ଏହାପରେ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନତାରେ ରାଘବ ଭରତଙ୍କୁ ଉଠାଇ ଆଂକୁ ନେଲେ ଏବଂ ସେନା ସହିତ ଆକାଶମାର୍ଗ ରଥରେ ଭରତଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇଲେ। ଭରତଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେ ମହାନ୍ ଆକାଶରଥରୁ ଅବତରି ଭୂମିରେ ଦଣ୍ଡାତି ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ରାମ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଆକାଶରଥକୁ କହିଲେ, “ହେ ରଥ, ଏବେ ତୁମେ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କୁ ବହନ କର; ମୁଁ ତୁମକୁ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି।” ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ମିଳିବା ସହିତ, ସେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ପୁଷ୍ପକରଥ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କ ନିବାସ ଦିଗରେ ଚାଲିଗଲା। ଯେଉଁ ଦେବତା ପୁଷ୍ପକରଥ ଦେମନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହରାଗଲାଥିଲା, ଏବେ ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଶୀଘ୍ରତାରେ କୁବେରଙ୍କ ପାଖକୁ ଚାଲିଗଲା। ଏହାପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଭଳି, ରାଘବ ନିଜ ପୁରୋହିତ ଓ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ଚରଣ ସମ୍ମାନରେ ଦବାଇ ଦେଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆସନରେ ବସିଲେ। ଏଠାରେ ଶୁଣ, ଏହି ଶୁଭ ଅନୁଗ୍ରହ ଭରା ଏକ ଶତ ଅଠାଇଶତମ ସର୍ଗ, ଯାହା ମହାନ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡରେ ଅଛି। ଏହି ସମୟରେ, କୈକେୟୀଙ୍କ ଆନନ୍ଦବର୍ଦ୍ଧନ ଭରତ ନିଜ ହସ୍ତଯୁଗଳ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖି, ନିଜ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋ ମାଆଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ମିଳିଛି, ଏହି ରାଜ୍ୟ ମୋତେ ଦିଆଯାଇଥିଲା; ଏବେ ଆପଣଙ୍କୁ ପୁଣି ଫେରାଇ ଦେଉଛି, ଯେପରି ଆପଣ ପୂର୍ବେ ମୋତେ ଦେଇଥିଲେ। ଏକ ଭାରୀ ଯୋକ ଯେପରି ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷ ଉପରେ ଦିଆଯାଏ, ମୁଁ ତାଳିଆ ଛାଗଳି ଭଳି ଏହି ଭାର ବହିପାରୁନାହିଁ। ଏହି ରାଜ୍ୟ ମୁଁ ଦେଖୁଛି ଯେପରି ଏକ ବଡ଼ ବନ୍ୟାରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା ବନ୍ଧ, ଯାହା ଭଲରେ ବାନ୍ଧାଯାଇନାହିଁ। କାଉଁ ଘୋଡ଼ା ବା ହଂସର ଚାଲିବା ପଥକୁ କାଉଁ ପଛରେ ଚାଲିପାରେନି—ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପଥ ଅନୁସରଣ କରିପାରୁନାହିଁ। ଘର ଭିତରେ ଲଗାଯାଇଥିବା ଗଛ ଯଦିଓ ବଡ଼, ଶାଖା ପ୍ରଶସ୍ତ, ଚଢିବାକୁ ଦୁର୍ଲଭ—ତଥାପି ଫୁଲିଲେ ମଧ୍ୟ ଫଳ ଦିଏନାହିଁ, ଯେଉଁଥିରେ ଲଗାଇଥିବା ଲୋକର କାମ ହୁଏନାହିଁ। ଏହି ଉଦାହରଣର ଅର୍ଥ ବୁଝ, ହେ ରାଜା, ଯଦି ଆପଣ ଆମ ମାନ୍ୟ ହେବେ, ତେବେ ଆମ ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କର ପାଳନ କରିବେନି। ଆଜି ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମକୁ ଅଭିଷିକ୍ତ ଦେଖୁନ୍ତୁ, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ତୁମ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ। ତୁମେ ଢୋଲ, ବାଜା, ସୁନା ନୂପୁର ଝଙ୍କାର ଓ ମଧୁର ଗୀତ ଶବ୍ଦରେ ଉଠ ଓ ବିଶ୍ରାମ କର। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚକ୍ର ଘୁରେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୂମି ଅଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆପଣ ଏହି ଜଗତରେ ରାଜ୍ୟ କରନ୍ତୁ।” ଭରତଙ୍କ ଏହି ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ଶତ୍ରୁନଗର ବିଜେତା ରାମ “ଏଭଳି ହେଉ” ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କଲେ ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆସନରେ ବସିଲେ। ଏହାପରେ, ଶତୃଘ୍ନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, କୁଶଳ ଏବଂ କ୍ଷିପ୍ର କ୍ଷୁରକାରମାନେ ରାଘବଙ୍କୁ ଘେରି ନେଲେ। ପ୍ରଥମେ, ଭରତ, ପରେ ପ୍ରବଳ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ବନରା ରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ରାକ୍ଷସ ରାଜା ବିଭୀଷଣ ସ୍ନାନ କଲେ। ଏହାପରେ, ରାମ ତାଙ୍କ ଜଟା ଖୋଲି ଭଲରେ ସ୍ନାନ କରି, ବିଭିନ୍ନ ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ, ଶୋଭାବାନ୍ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ରାଜସି ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ତେଜସ୍ବୀ ନାୟକ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଶୁଭ ଶୃଙ୍ଗାର ଆୟୋଜନ କଲେ। ଦଶରଥଙ୍କ ସମସ୍ତ ରାନୀମାନେ ଦୟାମୟୀ ଓ ଶିଳ୍ପଶାଳି, ନିଜେ ଶୀତାଙ୍କ ଶୃଙ୍ଗାର ତିଆରି କରି, ତା’କୁ ଅତି ଆନନ୍ଦଦାୟକ କଲେ। କୌଶଲ୍ୟା, ପୁତ୍ରପ୍ରେମରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ସବୁ ବନରା ମହିଳାଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯତ୍ନରେ ଶୃଙ୍ଗାର କଲେ। ଶତୃଘ୍ନଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ସୁମତ୍ର ଚାରିଓଟିଅର ଏକ ଶୋଭାମୟ ରଥ ଯୋଗାଇ ନେଲେ।