ସେହି ମହାନ୍ତ ଅବସରରେ, ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାରୁ ଅବତରି, ସମସ୍ତ ଜନସାଧାରଣ ଭୂମିରେ ଆସି, ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପକ ରଥରେ ବିରାଜିତ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସେଉଁଠି ଚନ୍ଦ୍ରମା ଆକାଶରେ ଯେପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ସେହିପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଭାରତ, ଦୁଇହାତ ଜୋଡି, ଅନନ୍ୟ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲିତ ହୋଇ, ରାଘବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ନମସ୍କାର କରି, ପାଦ୍ୟ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତ ଭାବେ ଆଦର କରିଲେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଚିନ୍ତାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଏହି ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଭାରତଙ୍କ ଭାଇ, ବିଶାଳ ଓ ଦୀର୍ଘ ନୟନ ଥିବା ରାମ, ବଜ୍ରଧାରୀ ଦେବତା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ହେଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଭାରତ ଦଣ୍ଡବତ୍ ହୋଇ, ଆଗରେ ବସିଥିବା ଭାଇଙ୍କୁ, ମେରୁ ପର୍ବତ ଉପରେ ବସିଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଯେପରି ନମସ୍କାର କରାଯାଏ, ସେପରି ନମସ୍କାର କଲେ। ତାପରେ ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁଯାୟୀ, ହଂସ ଯୁକ୍ତ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ତୀବ୍ର ଗତିଶୀଳ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଭୂମିରେ ଅବତରଣ କଲା। ସତ୍ୟବାନ୍ ଭାରତ, ଏହି ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି, ଆନନ୍ଦରେ ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସି, ପୁନି ନମସ୍କାର କଲେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ଭାଇଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେଖି, କକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶୀ ରାମ ଉଠି ଭାରତଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଆନନ୍ଦରେ ଗୋଦେଇ ନେଲେ। ତାପରେ ଶତ୍ରୁଦଳନୀ ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ବୈଦେହୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି 'ଭାରତ' ବୋଲି କହିଲେ। କୈକୟୀପୁତ୍ର ଭାରତ, ସୁଗ୍ରୀବ, ଜାମ୍ବବାନ୍, ତାପରେ ଅଙ୍ଗଦ, ମଇନ୍ଦ, ଦ୍ୱିବିଦ, ନୀଳ ଓ ଋଷଭଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ। ସେଉଁଠି ସେ ସୁଷେଣ, ନଳ, ଗଭାକ୍ଷ, ଗନ୍ଧମାଦନ, ଶରଭ, ପଣସ—ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଲେ। ଏହାପରେ, ଇଚ୍ଛାମତ୍ୟା ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରୁଥିବା ସେହି ବନରାମାନେ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଆନନ୍ଦରେ ଭାରତଙ୍କ କୁଶଳ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ। ପରେ ଶୂର ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭାରତ, ବନରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ତାଙ୍କୁ ଏଭଳି କହିଲେ—"ସୁଗ୍ରୀବ, ଆମେ ଚାରି ଭାଇ, ତୁମେ ଏବେ ପଞ୍ଚମ ଭାଇ ହେଲେ। ମିତ୍ରତା ହୃଦୟରୁ ହୁଏ, ଶତ୍ରୁତା ଦ୍ରୋହରୁ।" ତାପରେ ଭାରତ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଶାନ୍ତବାନୀ ଦେଇ କହିଲେ—"ତୁମର ସାହାଯ୍ୟରେ ଏତେ ଦୁର୍ଲଭ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହେଲା, ଏହା ଧନ୍ୟ ଭାଗ୍ୟ।" ସେ ସମୟରେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଶୀତାଙ୍କ ପାଦପଦ୍ମରେ ମୁଣ୍ଡ ଝୁକାଇ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଜଣାଇଲେ। ରାମ, ଦୁଃଖରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଥିବା ମାତା କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କର ପାଦ ଧରି ନମସ୍କାର କଲେ, ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ସେଉଁଠି ସୁମିତ୍ରା ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କୈକୟୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ସମସ୍ତ ମାତାମାନେ ଓ ପୁରୋହିତଙ୍କୁ ଆଦର କଲେ। ସମସ୍ତ ନାଗରିକ ଦୁଇହାତ ଜୋଡି କହିଲେ—"ବଳଶାଳୀ ରାମ, କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇବା ମହାନ, ଆପଣଙ୍କୁ ଆମ ସ୍ୱାଗତ।" ଭାରତଙ୍କ ଭାଇ ରାମ ଦେଖିଲେ—ସହସ୍ର ସହସ୍ର ଜନ, ଦୁଇହାତ ଜୋଡି ନମସ୍କାର କରୁଛନ୍ତି, ଯେପରି ଖିଳିଥିବା ପଦ୍ମମାଳା। ଏହାପରେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭାରତ, ରାମଙ୍କ ପାଦୁକା ନେଇ, ରାମଙ୍କ ପାଦ ତଳେ ରଖିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଭାରତ ଦୁଇହାତ ଜୋଡି କହିଲେ—"ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟ, ଯାହା ଆପଣ ମୋତେ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ, ଏବେ ପୁନି ଆପଣଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦେଉଛି।" "ଆଜି ମୋ ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ ହେଲା, ମୋ ମନୋକାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, କାରଣ ଆପଣ, ରାଜା ଭାବେ ଆଯୋଧ୍ୟାକୁ ଫେରିଲେ। ଆପଣ ଖଜାନା, ଗୋଦାମ, ରାଜପ୍ରାସାଦ, ସେନା—ସବୁ ଦେଖନ୍ତୁ; ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ମୁଁ ସବୁଦିନ ଦଶଗୁଣ ବଢ଼େଇଛି।" ଭାଇପ୍ରେମରେ ଭାରତଙ୍କ ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ଦେଖି, ବନରାମାନେ ଓ ବିଭୀଷଣ, ରାକ୍ଷସ ମଧ୍ୟ, ଅଶ୍ରୁପାତ କରିଲେ। ଏହାପରେ, ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ରାମ, ଭାରତଙ୍କୁ ଗୋଦେଇ ନେଇ, ସେନା ସହିତ ପୁଷ୍ପକ ରଥରେ ଭାରତଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଇଲେ। ଭାରତଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେନା ସହିତ ରାମ ଦିବ୍ୟ ରଥରୁ ଅବତରି, ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ ରାମ ଏହି ଦିବ୍ୟ ରଥକୁ କହିଲେ—"ହେ ପୁଷ୍ପକ, ଏବେ ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି, ବୈଶ୍ରବଣଙ୍କୁ ବଉଁଧି ନେଇଯାଅ।" ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ସେ ଅପୂର୍ବ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ, କୁବେରଙ୍କ ନିବାସ ଦିଗେ ଚାଲିଗଲା। ଦେବମୟ ପୁଷ୍ପକ ରଥ, ଯାହା ଦାନବ ଚୋରି ନେଇଥିଲେ, ଏବେ ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ କୁବେରଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇପହଞ୍ଚିଲା। ଏହାପରେ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧ ପରି, ରାମ ତାଙ୍କର ପୁରୋହିତ ଓ ବନ୍ଧୁଙ୍କ ପାଦ ଦବାଇ, ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଏକ ମନୋହର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆସନରେ ବସିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଶୁଭ ମଙ୍ଗଳମୟ, ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ୧୨୮ତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏଉଁଠି, କୈକୟୀଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇଥିବା ଭାରତ, ଦୁଇହାତ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖି, ଶୂରବୀର ଭାଇ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ—"ମୋ ମାତାଙ୍କ ସମ୍ମାନ ହୋଇଛି, ଏହି ରାଜ୍ୟ ମୋତେ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଏବେ ପୁନି ଆପଣଙ୍କୁ ଫେରାଇଁ ଦେଉଛି, ଯେପରି ଆପଣ ମୋତେ ଦେଇଥିଲେ।" "ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଳଦ୍ ଉପରେ ଭାର ଦିଆଯାଇଥିବା ଭଳି, ମୁଁ ଏହି ଭାର ବହିପାରିନାହିଁ। ବଡ଼ ବନ୍ଧ ଉପରେ ବଡ଼ ବନ୍ୟା ଆସି ଭାଙ୍ଗିଦେଲେଯେପରି, ଏହି ରାଜ୍ୟ ଦୃଢ଼ ନୁହେଁ, ଅନେକ ଅଭାବ ଅଛି।" "ଏକ କାକ ଘୋଡ଼ା କିମ୍ବା ହଂସର ଗତି ଅନୁସରଣ କରିପାରିନାହିଁ, ଏହିପରି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କରିପାରିନାହିଁ। ଘର ଭିତରେ ଲଗାଯାଇଥିବା ବଡ଼ ଗଛ ଫୁଲ ଆସି ମରିଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଫଳ ଦେଇନାହିଁ, ତାହା ଲଗାଇଥିବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାର୍ଥକ ହୁଏନାହିଁ।" "ଏହା ଉଦାହରଣ, ହେ ରାମ, ଆପଣ ତାହାର ଅର୍ଥ ବୁଝନ୍ତୁ। ଯଦି ଆପଣ ଆମର ନାଥ, ଆମ ଉପରେ ଆମକୁ ରାଜ୍ୟ କରି ଶାସନ କରନ୍ତୁନି। ଆଜି ସମସ୍ତ ଜଗତ ଆପଣଙ୍କୁ, ରାଘବ, ରାଜ୍ୟାଭିଷିକ୍ତ ଭାବେ, ଦିନମଧ୍ୟାନ୍ନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଦେଖୁନ୍ତୁ।