ମହାବଳୀ ରାମ, ଉଚ୍ଚାତ୍ମା ଏବଂ ଶୂରବଳୀ, ଏକ ବିଶାଳ ସଭାର ମଧ୍ୟରେ ଦିବ୍ୟ ଧନୁଷ୍ୟକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କୌଶଳ ଦେଖି ରାଜା ଜନକ କହିଲେ, “ଏହି ଶୂରବଳୀ ଓ ଉଚ୍ଚାତ୍ମା ରାମଙ୍କୁ ମୁଁ ମୋର କନ୍ୟା ସୀତାକୁ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛି; ମୋର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ଦୟାକରି ଆପଣମାନେ ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ।” ଏହିପରେ ଜନକ ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ, “ମହାରାଜ, ଆପଣଙ୍କ ପୁରୋହିତ ଓ ଶିକ୍ଷକମାନେ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତୁ; ଆପଣ ରଘୁବଂଶର ଦୁଇ ପୁଅଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ। ମହାରାଜା, ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ; ଏହାରେ ଆପଣ ଦୁଇ ପୁଅଙ୍କର ଆଶିର୍ବାଦ ଓ ଆନୁଗ୍ରହ ଲାଭ କରିବେ।” ଭିଷ୍ମିତ୍ର ଓ ଶତାନନ୍ଦଙ୍କ ଅନୁମୋଦନା ସହିତ ଜନକ ଏହି ମଧୁର କଥାଗୁଡିକ କହିଲେ। ଏହି ସନ୍ଦେଶ ଶୁଣି ଦଶରଥ ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଇ ଭାସିଷ୍ଠ, ବାମଦେବ ଓ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ, “କୁଶିକ ପୁଅଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାରେ, କୌଶଳ୍ୟାର ଆନନ୍ଦ ରାମ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ଏଠାରେ ଅଛନ୍ତି। ଜନକ ରାମଙ୍କର କୌଶଳ ଦେଖି ତାଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ରଘୁବଂଶୀ ରାମଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ଯଦି ଜନକଙ୍କର ଆଚରଣ ଆପଣମାନେ ମନେ ପସନ୍ଦ, ତେବେ ଆମେ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ସହରକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେପରି ଏହି ଦିନ ଅପରିଗତ ନ ହେଉ।” ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ‘ନିଶ୍ଚୟ’ କହି ସମ୍ମତି ଦେଲେ। ଦଶରଥ ରାଜା ଆନନ୍ଦିତ ହେଇ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଆମେ ଆଗାମିକାଲି ଯାତ୍ରା କରିବା।” ରାଜାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ମହାସମ୍ମାନିତ ଓ ଶୁଭ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, ସେ ରାତି ଆନନ୍ଦରେ କାଟିଲେ। ଏଠାରେ ବାଳକାଣ୍ଡର ଉନୱେଁଠ ସର୍ଗା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ପରେ, ରାତି ଶେଷ ହେବା ପରେ, ଦଶରଥ ରାଜା ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କର ପୁରୋହିତ ଓ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ସହିତ ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଆଜି ମୋର ସମସ୍ତ ଧନରାକ୍ଷକମାନେ ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଧନ ଆଗରେ ନେଇ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉନ୍ତୁ। ଚାରି ଦଳର ସମସ୍ତ ସେନା ଶୀଘ୍ର ଆଗୁଆ ଯାତ୍ରା କରୁ, ଏବଂ ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥକୁ ଦେରି ନକରି ଯୋଗାଉ। ଭାସିଷ୍ଠ, ବାମଦେବ, ଜାବାଳି, କଶ୍ୟପ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଓ କାଟ୍ୟାୟନ ମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉନ୍ତୁ। ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଗରେ ଯିବାକୁ ଦିଅ, ଏବଂ ମୋର ରଥକୁ ଯୋଗାଉ, କାରଣ ଦୂତମାନେ ମୋତେ ତଡ଼ିଉଛନ୍ତି।” ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଚାରି ଦଳର ସେନା ମହାର୍ଷିମାନେ ସହିତ ଦଶରଥଙ୍କ ପଛରେ ଯାତ୍ରା କରିଲେ। ଚାରି ଦିନ ଯାତ୍ରା କରି ତିଏ ମିଥିଳା ପହଞ୍ଚିଲେ। ଦଶରଥଙ୍କ ଆଗମନ ଶୁଣି ଜନକ ରାଜା ଉତ୍ସର୍ଗା ଆୟୋଜନ କଲେ। ବୃଦ୍ଧ ଦଶରଥଙ୍କୁ ଦେଖି ଜନକ ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ଏହି ଆନନ୍ଦରେ ଜନକ ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ଆପଣଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ; ଭାଗ୍ୟବଶତ ଆପଣ ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ଓ ରଘୁବଂଶୀ। ଆପଣ ଦୁଇ ପୁଅଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ଲାଭ କରିବେ, ତାଙ୍କର କୌଶଳ ଦ୍ୱାରା ଲାଭିତ। ଭାଗ୍ୟବଶତ ମହାତ୍ମା ଭାସିଷ୍ଠ ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସହିତ, ଦେବମାନେ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ର ଭଳି, ମୋର ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ଦୂର ହୋଇଛି, ଏବଂ ମୋର ବଂଶ ଗୌରବିତ ହୋଇଛି। ରଘୁବଂଶୀମାନେ ସହିତ ଏକତା ଦ୍ୱାରା, ଆପଣ ଆଗାମିକାଲି ପ୍ରଭାତେ ବିବାହ ଉତ୍ସବ ଆୟୋଜନ କରିବା ଉଚିତ। ବିଦିଧି ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା ପରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିମାନେ ସମ୍ମୁଖରେ ବିବାହ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯିବା ଉଚିତ।” ଏହି କଥା ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶୁଣି ଦଶରଥ ରାଜା ଉତ୍ତର କଲେ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା ରାଜାକୁ କହିଲେ, “ସ୍ବୀକାର କରିବା ସଦା ଦାତାଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ; ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଏହି କଥା ଶୁଣିଛି।” ଦଶରଥ ରାଜା କହିଲେ, “ଯେପରି ଆପଣ କହୁଛନ୍ତି, ତେପରି ଆମେ କରିବା; ଆପଣଙ୍କର କଥା ଧର୍ମମୟ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସତ୍ୟବାଦୀଙ୍କ କଥା।” ଏହି କଥା ଶୁଣି ଜନକ ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଭାବନାରେ ଭରିଗଲେ; ତାପରେ ସମସ୍ତ ମୁନିମାନେ ଏକସାଥି ହୋଇ, ଏହି ରାତି ଆନନ୍ଦରେ କାଟିଲେ। ଏହି ରାତିରେ ରାମ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ମହାତ୍ମା ବିଷ୍ଵାମିତ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ପାଦ ଛୁଇଲେ; ଦଶରଥ ରାଜା ଦୁଇ ପୁଅ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ତିଏ ଏଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ରହିଲେ, ଜନକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ; ଏବଂ ଜନକ ରାଜା, ଧର୍ମରେ ନିପୁଣ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେଜସ୍ବୀ, ଯଜ୍ଞ ଓ ଦୁଇ କନ୍ୟାଙ୍କ ପୂର୍ବ ନିୟମ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଏହି ରାତି ଶାନ୍ତି ଓ ଆନନ୍ଦରେ କାଟିଲେ। ଏଠାରେ ବାଳକାଣ୍ଡର ସତରଁଠ ସର୍ଗା ଶେଷ ହେଉଛି। ପରେ, ପ୍ରଭାତେ ଜନକ ରାଜା ନିଜ ପ୍ରଭାତିକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଶତାନନ୍ଦ ପଣ୍ଡିତଙ୍କୁ ଏବଂ ମହାର୍ଷିମାନେଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କହିଲେ, “ମୋ ଭାଇ କୁଶଧ୍ୱଜ, ଶୂର ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ଶୁଭ ସହରରେ ନିବାସ କରନ୍ତି। ସେ ସାଂକାଶ୍ୟରେ ବସିଛନ୍ତି, ଯାହା କ୍ଷୁମତୀ ନଦୀର ଜଳ ପିଉଛି, ଏବଂ ଫଳବୃକ୍ଷ ଓ ଉଦ୍ୟାନରେ ଘିରିତ, ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପକ ରଥ ସମାନ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, କାରଣ ସେ ମୋ ଯଜ୍ଞର ରକ୍ଷକ; ଏହି ଆନନ୍ଦରେ ସେ ମୋ ସହିତ ଅଂଶୀ ହେବେ।” ଏହି କଥା ଶତାନନ୍ଦଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କହିବା ପରେ, କିଛି ଦୂତ ଆସିଲେ ଏବଂ ଜନକ ତାଙ୍କୁ ନିର୍ଦେଶ ଦେଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେମାନେ ତୀବ୍ର ଗୋଡ଼ାରେ ବସି କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ନେଇବାକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ, ଭଳି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ବିଷ୍ଣୁକୁ ଡାକାଯାଇଥାଏ। ସାଂକାଶ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚି ସେମାନେ କୁଶଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ଦେଖି, ଜନକଙ୍କ ନିର୍ଦେଶ ଓ ଏଠାରେ ଘଟିଥିବା ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଏବଂ ଜନକଙ୍କ ଚିନ୍ତା ଜଣାଇଲେ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ତୀବ୍ର ଦୂତମାନେଙ୍କ ସନ୍ଦେଶ ଶୁଣି କୁଶଧ୍ୱଜ ରାଜା ଜନକଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଆସିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।