ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ରାମଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ଥିବା ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ସେନା, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଥିଲେ, ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଏମିତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲା, ଯେପରି ଶୀତଳ ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣରେ ରାତି ଆଲୋକିତ ହୁଏ। ଏହିପରେ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡର ୧୨୧ତମ ସର୍ଗ ଶୁଣିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ସେଇ ରାତି ଶେଷ ହେବା ପରେ, ବିଭୀଷଣ ଜୋଡିହାତ କରି ଏବଂ ବିଜୟାଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରଦାନ କରି ଶତ୍ରୁସୁଦନ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯିଏ ଆନନ୍ଦରେ ଉଠିଥିଲେ। ସେ କହିଲେ, “ସ୍ନାନ, ଶରୀରରେ ଲଗାଇବା ଉଙ୍ଗୁଡ଼ି, ବସ୍ତ୍ର, ଆଭୂଷଣ, ଚନ୍ଦନ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଦିବ୍ୟ ମାଳା ତିଆରି ହୋଇଯାଇଛି। ଏଠି ରହିଥିବା ନାରୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଶୃଙ୍ଗାର କୌଶଳରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ପଦ୍ମନୟନୀ, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଭଲଭାବରେ ସ୍ନାନ କରାଇବେ, ହେ ରାଘବ।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି, କକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ବନରାଜମାନେ ମଧ୍ୟ ସ୍ନାନ କରନ୍ତୁ। ମୋ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସ୍ନିଗ୍ଧ ଭାଇ ଭରତ, ଯିଏ ସୁଖରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ, ସେ ମୋ ଦୁଃଖରେ ଦୁଃଖିତ ଅଛନ୍ତି; ସେ ପ୍ରବଳ ବାହୁବଳୀ ଓ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠ। କୈକେୟୀପୁତ୍ର ଭରତ ଛାଡ଼ି, ଯିଏ ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ମୁଁ ସ୍ନାନ, ବସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଆଭୂଷଣର କୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ଦେଉନି। ଏହିପରି ଦୁର୍ଗମ ଆୟୋଧ୍ୟାପଥ ଆମେ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଯିବା ପ୍ରସ୍ତୁତି ନିଅ।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି ବିଭୀଷଣ କହିଲେ, “ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଏକ ଦିନରେ ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ପହଞ୍ଚାଇଦେବି। ଏଠି ଅଛି ଶୁଭ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନ, ଯାହା ଆମ ପୂର୍ବଜ ରାବଣ କୁବେରଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତି ନେଇଥିଲେ। ସେହି ଦିବ୍ୟ ଓ ଇଚ୍ଛାମୱୟୀ ରଥ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ରଖାଯାଇଛି। ଏହି ମେଘପରି ଦିଖାଯାଉଥିବା ବିମାନରେ ଆପଣ ସବୁ ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ି ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଯିବେ।” “ଯଦି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ କୃପାର ଯୋଗ୍ୟ, ଯଦି ମୋ ଗୁଣ ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ ଅଛି, ତେବେ ଯଦି ମୋ ପ୍ରତି କିଛି ସ୍ନେହ ଅଛି, ଆଉ କିଛି କାଳ ଏଠି ରୁହନ୍ତୁ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ସୀତାଙ୍କ ସହ ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ସମ୍ମାନ ପାଇଁ, ମୋ ସେନା ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଆତିଥ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଦାସ, ଆଦେଶଦାତା ନୁହେଁ, ଏହି ସ୍ନେହ, ସମ୍ମାନ ଓ ମିତ୍ରତାରୁ ଏ ଅନୁରୋଧ କରୁଛି।” ଏପରି କଥାରେ ରାମ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ଓ ବନରମାନେ ଶୁଣିଥିବାବେଳେ କହିଲେ, “ହେ ବିର, ତୁମେ ଯେପରି ସାହାଯ୍ୟ ଓ ମିତ୍ରତା ଦେଖାଇଛ, ମୁଁ ତୁମ ଆଦେଶ ଅମାନ୍ୟ କରିପାରିବିନାହିଁ; କିନ୍ତୁ ମୋ ହୃଦୟ ଭାଇ ଭରତଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆତୁର। ସେ ଯିଏ ଚିତ୍ରକୂଟକୁ ମୋତେ ଫେରାଇବାକୁ ଆସିଥିଲେ, ଯାହାର ଅନୁରୋଧ ମୁଁ ତାଙ୍କ ଶିର ନମାଇ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପୂରଣ କରିନଥିଲି— କୌଶଳ୍ୟା, ସୁମିତ୍ରା, ମହାନ୍ୟ କୈକେୟୀ, ଗୁହା ଓ ଆୟୋଧ୍ୟାବାସୀ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମୋ ମନ ଆତୁର। ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ, ହେ ମୃଦୁଭାବୀ ବିଭୀଷଣ, ମୁଁ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଛି; କୃପା କରି ମନେ କିଛି ଦୁଃଖ ଧରନ୍ତୁନାହିଁ, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତି ମଧ୍ୟ ଚାହୁଁଛି। ଏହି ଦିବ୍ୟ ବିମାନ ଶୀଘ୍ର ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ, ମୋ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହେବା ପରେ ଏଠି ରୁହିବା ଉଚିତ୍ କିପରି?” ଏପରି କଥାରେ ବିଭୀଷଣ, ରାକ୍ଷସ ରାଜା, ସୂର୍ୟପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନକୁ ତୁରନ୍ତ ଡାକିଲେ। ସେ ବିମାନ ସୁନାର ଅଳଙ୍କାର, ବୈଦୂର୍ୟ ମଞ୍ଚ, ଚାରିପାଖରେ ଚାନ୍ଦିର ଦୀପ୍ତି ଓ ଦୁର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା। ଧଳା ପତାକା, ସୁନାର ମହଳ ଓ ପଦ୍ମାଙ୍କିତ ଶୋଭାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା। ଘଣ୍ଟିର ଝଙ୍କାର, ମୁକ୍ତା ଓ ମଣିର ଜାଳି, ଚାରିପାଖରେ ଘଣ୍ଟିର ଶ୍ରେଣୀରେ ମଧୁର ସ୍ୱର ହେଉଥିଲା। ମେରୁଶୃଙ୍ଗ ପରି ଆକୃତି, ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ତିଆରି, ମୁକ୍ତା ଓ ଚାନ୍ଦିର ମହଳରେ ଅଳଙ୍କୃତ। କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ମଞ୍ଚ, ବୈଦୂର୍ୟ ଆସନ, ମୂଲ୍ୟବାନ ଚାଦର ଓ ଅନେକ ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ଅଜୟ, ଶୀଘ୍ରଗାମୀ ବିମାନ ବର୍ତ୍ତମାନ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛି ବୋଲି ବିଭୀଷଣ ରାମଙ୍କୁ ସୂଚନା ଦେଲେ। ତାପରେ ଦାର୍ଶନିକ ରାମ ଓ ସଉମିତ୍ରି (ଲକ୍ଷ୍ମଣ) ସେ ଇଚ୍ଛାମୱୟୀ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନକୁ ପର୍ବତ ପରି ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ। ଏବେ ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡର ୧୨୨ତମ ସର୍ଗ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଯେତେବେଳେ ପୁଷ୍ପରେ ସୁଶୋଭିତ ହୋଇଥିବା ଏହି ବିମାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ନିକଟରେ ଦଢ଼ି ହେଲା, ବିଭୀଷଣ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ। ସେ ଜୋଡିହାତରେ, ବିନୟ ସହ କ୍ଷିପ୍ର ଚଳେଇ ରାଘବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସି ପଚାରିଲେ, “ମୁଁ କଣ କରିବି?” ତାଙ୍କୁ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଶୁଣୁଥିବାବେଳେ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ରାଘବ ଭାବନା କରି ସ୍ନେହଭରା କଥା କହିଲେ, “ବନବାସୀ ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରମ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ମଣି ଓ ଧନରେ ସମ୍ମାନିତ କର। ତୁମେ ଓ ତୁମ ସହଯୋଗୀମାନେ, ରାକ୍ଷସନାୟକ, ଲଙ୍କା ଜିତିଛ; ଏହି ଆନନ୍ଦିତ ବନରାଜମାନେ ଜୀବନର ଭୟ ଛାଡ଼ି ଯୁଦ୍ଧରେ ପଛ ଫେରିନଥିଲେ। ସେମାନେ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରିଛନ୍ତି; ତେଣୁ ଧନ-ମଣି ଦେଇ ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସାର୍ଥକ କର। ଏପରି ସମ୍ମାନ ଏବଂ ତୁମ ସ୍ନେହରେ ଏହି ବନରାଜମାନେ ତୃପ୍ତ ଓ କୃତଜ୍ଞ ହେବେ।