ଜନକ ରାଜା ରାମଙ୍କୁ ଧନୁଷ ଉଠାଇବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଲେ, ଏବଂ ମହାର୍ଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଉପଦେଶରେ, ରାମ ସହଜ ଭାବରେ ଧନୁଷ ମଧ୍ୟରେ ଧରିଲେ। ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ଦେଖୁଥିବା ବେଳେ, ରାମ, ରଘୁବଂଶର ଗର୍ବ, ଧନୁଷକୁ ଜଳର ସହଜତାରେ ଚାପିଲେ। ଧନୁଷ ଚାପିବା ପରେ, ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଟାଣିଲେ ଏବଂ ମଧ୍ୟରେ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ। ଏହାରୁ ବିଦ୍ୟୁତ ତୁଡ଼ିବା ଭଳି ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ହେଲା, ଏବଂ ପୃଥିବୀ ମାନେ ପାହାଡ଼ ଫାଟିଯିବା ଭଳି କମ୍ପିତ ହେଲା। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦରେ ସମସ୍ତେ ଅବାକ୍ ହେଇ ପଡ଼ିଗଲେ, କିନ୍ତୁ ମହାର୍ଷି, ରାଜା ଏବଂ ଦୁଇ ରଘୁପୁତ୍ର ଛଡ଼ା। ପରେ ଲୋକମାନେ ସ୍ଥିର ହେଲାପରେ, ଜନକ ରାଜା ଭୟ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ମହାର୍ଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ—“ମୁଁ ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦେଖିଛି, ଏହା ଅଦ୍ଭୁତ ଏବଂ ଅପୂର୍ବ। ମୋ ଝିଅ ସୀତା, ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ବରଣ କରି, ଜନକର ଘରକୁ ମହିମା ଆଣିବେ। କୌଶିକା, ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ ହେଲା—‘ସୀତାକୁ ପ୍ରାକ୍ରମରେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ।’ ମୋ ପ୍ରାଣଠାରୁ ବେଶି ପ୍ରିୟ ଝିଅ ରାମଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତି ଦେଉନ୍ତୁ, ମୋ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ତ୍ୱରିତ ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଯାଇ, ଦଶରଥ ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନରେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଉନ୍ତୁ, ଏବଂ ଝିଅକୁ ପ୍ରାକ୍ରମରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବାର ବୃତ୍ତାନ୍ତ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କହନ୍ତୁ। ଦୁଇ କକୁତ୍ସ୍ଥପୁତ୍ରଙ୍କ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଦଶରଥଙ୍କୁ କହି, ଆଦର ସହିତ ଏଠାକୁ ତ୍ୱରିତ ଆଣନ୍ତୁ।” ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ—“ଯଥାସ୍ଥିତ।” ତାପରେ ଜନକ ରାଜା ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେକୁ ଆଦେଶ ଦେଇ, ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ପଠାଇଲେ, ସମସ୍ତ ଘଟଣା ଏବଂ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦେବାକୁ। ଏହି କଥା ଶୁଣିବା ପରେ, ଶ୍ରୀମତ୍ ରାମାୟଣର ବାଳକାଣ୍ଡର ଅଷ୍ଟଷ୍ଠି ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଜନକଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ଦୂତମାନେ, ତାଙ୍କର ରଥ ଶିର୍ଷ ହେଇ, ତିନି ରାତି ରାସ୍ତା ଚାଲି ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ, ସେମାନେ ରାଜପାଳିକୁ ଯାଇ, ଦଶରଥ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଦେବତା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ସମସ୍ତ ଦୂତ, ଭୟ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ହାତ ଜୋଡି, ସମ୍ମାନ ସହିତ ମଧୁର କଥା କହିଲେ। ମିଥିଲାର ରାଜା ଜନକ, ତାଙ୍କ ଅଗ୍ନି ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ, ପୁନି ପୁନି ଆଦର ଭରା କଥାରେ ଦଶରଥଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇଲେ। ପ୍ରଥମେ, ଜନକ ରାଜା ତାଙ୍କ ପୁରୋହିତ ଏବଂ ଶିକ୍ଷକମାନେ ସହିତ, ଦଶରଥଙ୍କୁ ଶୁଭକାମନା ଓ ସ୍ଥିର ସମୃଦ୍ଧି ଅନୁସନ୍ଧାନ କଲେ। ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ତାଙ୍କ ଭଲରେ ଜାଣି, ମିଥିଲାର ଶାସକ ବିଦେହ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ଦଶରଥଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୋ ପୂର୍ବ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି, ଝିଅ ପ୍ରାକ୍ରମରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ; ରାଜାମାନେ ଅସଫଳ ହୋଇ, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଅପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଥିଲା। ଏହି ଝିଅକୁ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ଆସି, ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଦିବ୍ୟ ଧନୁଷ ବହୁ ବିଶାଳ ସଭାରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ଭଙ୍ଗ କରିଛନ୍ତି। ଏହିପରି, ପ୍ରାକ୍ରମରେ ପ୍ରାପ୍ତ ସୀତାକୁ ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛି; ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି—ଦୟାକରି ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ। ଆପଣ, ନିଜ ପୁରୋହିତ ଓ ଶିକ୍ଷକମାନେ ସହିତ, ତ୍ୱରିତ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ଆସନ୍ତୁ; ଦୁଇ ରଘୁପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ। ଆପଣ ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ; ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଆଦର ପାଇବେ।” ଏପରି, ବିଦେହ ରାଜା, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏବଂ ଶତାନନ୍ଦଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ମଧୁର କଥା କହିଲେ। ଏହି ଦୂତବାହକ ବାର୍ତ୍ତା ଶୁଣି, ଦଶରଥ ରାଜା ବହୁତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ଏବଂ ବସିଷ୍ଠ, ବାମଦେବ ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେକୁ କହିଲେ—“କୌଶିକପୁତ୍ର ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ, କୌଶଲ୍ୟାର ଆନନ୍ଦ ରାମ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବିଦେହମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି। ରାମଙ୍କ ପ୍ରାକ୍ରମ ଦେଖି, ମହାତ୍ମା ଜନକ ତାଙ୍କ ଝିଅକୁ ରାଘବଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ଯଦି ଜନକଙ୍କ ଆଚରଣ ଆପଣମାନେକୁ ପସନ୍ଦ, ତ୍ୱରିତ ତାଙ୍କ ନଗରକୁ ଚଳିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ବିଳମ୍ବ ନ ହେଉ।” ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏବଂ ମହାର୍ଷିମାନେ କହିଲେ—“ନିଶ୍ଚୟ।” ଆନନ୍ଦିତ ଦଶରଥ ରାଜା ମନ୍ତ୍ରୀମାନେକୁ କହିଲେ—“ଆମେ କାଲି ଯିବା।” ରାଜାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ବହୁତ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ଏହି ରାତି ଆନନ୍ଦରେ ବିତାଇଲେ। ଏବେ, ଶ୍ରୀମତ୍ ରାମାୟଣର ବାଳକାଣ୍ଡର ଉନସଂଠି ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ରାତି ଶେଷ ହେଲାପରେ, ଦଶରଥ ରାଜା ଆନନ୍ଦରେ, ନିଜ ପୁରୋହିତ ଓ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେ ସହିତ, ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଆଜି ସମସ୍ତ ଧନରକ୍ଷକମାନେ, ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ବହୁ ଧନ ସଜାଇ ଆଗରେ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉନ୍ତୁ। ଚାରି ଦଳ ନାୟକ ଶିଘ୍ର ଆଗକୁ ବଢ଼ନ୍ତୁ, ଏବଂ ମୋ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ରଥ ଦ୍ରୁତ ଯୋଗ କରନ୍ତୁ। ବସିଷ୍ଠ, ବାମଦେବ, ଜାବାଲି, କଶ୍ୟପ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଏବଂ କାତ୍ୟାୟନ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉନ୍ତୁ। ଏହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଆଗରେ ଯିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ, ଏବଂ ମୋ ରଥ ଯୋଗ କରନ୍ତୁ, ଯେପରି ଦୂତମାନେ ତ୍ୱରିତ କରୁଛନ୍ତି।” ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁସାରେ, ଚାରି ଦଳ ନାୟକ ଦଶରଥ ରାଜାଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲିଲେ, ଯିଏ ମହାର୍ଷିମାନେ ସହିତ ଯାଉଥିଲେ। ଏହିପରି, ରାମ ଧନୁଷ ଭଙ୍ଗ କରି, ସୀତା ପ୍ରାକ୍ରମରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ଜନକ ରାଜା ଦଶରଥଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଲେ, ଦଶରଥ ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ପୁରୋହିତ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏବଂ ଦଳ ସହିତ ବିଦେହ ନଗରକୁ ଯାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।