ଶତ୍ରୁଙ୍କ ନାଶକ ରାମଙ୍କ କୃତ୍ୟ ସଫଳ ହୋଇଛି, ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶଂସାନୀୟ ଏବଂ ତୁମେ ଏହା ଅর্জନ କରିଛ, ଏହିପରି ଶ୍ରୀଦଶରଥ ବଡ ଆନନ୍ଦରେ କହିଲେ— "ତୁମେ ଓ ତୁମ ଭାଇମାନେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଓ ଶାସନ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତ କର, ଏହି ମୋର ଆଶୀର୍ବାଦ।" ଏହି ଉପରେ ରାମ ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, "ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଦୟାକରି କୈକେୟୀ ଓ ଭରତଙ୍କ ଉପରେ ଆପଣଙ୍କ କୃପା ଦିଅନ୍ତୁ।" "ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ କୈକେୟୀ ଓ ତାଙ୍କର ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ନିରାସ କରିବା ଯେଉଁ ଶାପ ଦେଇଥିଲେ, ସେହି ଶାପ କୈକେୟୀ ଓ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଛୁଅନ୍ତୁ ନାହିଁ," ରାମ ଅନୁରୋଧ କଲେ। ଦଶରଥ 'ତଥାସ୍ତୁ' କହି ରାମଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଲେ ଏବଂ ପୁନି କଥା କହିଲେ— "ତୁମେ ଓ ସୀତା ରାମଙ୍କ ସେବା କରି ମୋତେ ବଡ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଛ, ଏହା ଧର୍ମର ଫଳ ଅଟୁଟ ଅଛି।" "ଧର୍ମଜ୍ଞ, ତୁମେ ଧର୍ମ ଓ ବଡ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରିବ; ରାମ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିଲେ, ସ୍ୱର୍ଗ ଏବଂ ପରମ ମହିମା ମଧ୍ୟ ଲାଭ କରିବ। ସୁମିତ୍ରାନନ୍ଦନ, ରାମଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଓ ସେବା କର; ରାମ ସଦା ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ନିମନ୍ତେ ନିୟୋଜିତ।" "ଏହି ତିନି ଲୋକ, ଇନ୍ଦ୍ର, ସିଦ୍ଧ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ମହାତ୍ମା ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପୁରୁଷ ରାମଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି। ଏହି ଅଦୃଶ୍ୟ, ଅକ୍ଷୟ, ବ୍ରହ୍ମାଦି ଦେବତାମାନଙ୍କ ହୃଦୟର ଗୁପ୍ତତମ ଶିକ୍ଷା ରାମଙ୍କ ପାଖରେ ଅଛି।" "ତୁମେ ଓ ସୀତା ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ ସେବା କରି ଧର୍ମାଚରଣ ଓ ବଡ ଖ୍ୟାତି ଅର୍ଜନ କରିଛ।" ଏପରି କହି ଦଶରଥ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ; ତାପରେ ସୀତାଙ୍କୁ ମଧୁର ଭାବେ 'ଜାଅ' ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ— "ବୈଦେହୀ, ଏହି ବିୟୋଗ ଉପରେ କ୍ରୋଧ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ରାମ ତୁମ ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ, ତୁମ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏହା କରିଥିଲେ।" "ମୋ ଝିଅ, ଏହି ଆଚରଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ; ତୁମ ଚରିତ୍ର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାରୀଙ୍କ ଖ୍ୟାତିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବ। ତୁମକୁ ପତିସେବା ବିଷୟରେ ଅପଦେଶ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ, ତଥାପି କହୁଛି— ସେ ତୁମର ପରମ ଦେବତା।" ଏପରି ନିଜ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଓ ସୀତାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ରାଘବ ଦଶରଥ ଦେବ ରଥରେ ଚଢି ଇନ୍ଦ୍ର ଲୋକକୁ ଯାଇଲେ। ମହାତ୍ମା ଦଶରଥ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ଓ ସୀତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ଦେବ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି ଦେବତାମାନଙ୍କ ସ୍ଥାନକୁ ଚଲିଗଲେ। ଏହିପରେ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ଏକ ଶତ ବିଶତିତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଦଶରଥ ବିଦାୟ ହେବା ପରେ, ପାକଶାସନ ମହେନ୍ଦ୍ର ଅତି ଆନନ୍ଦରେ ହାତ ଜୋଡି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ— "ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ତୁମେ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ ଆମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ; ଏହି ଆନନ୍ଦରେ ତୁମ ମନର ଆଶା କ'ଣ, କୁହ।" ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏପରି ଉପକୃତ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ରାମ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ କହିଲେ— "ପ୍ରଭୁ, ଯଦି ଆପଣ ମୋରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ତେବେ ଏହି ବର ଦିଅନ୍ତୁ— ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ବନରାଜି ଓ ଭାଲୁମାନେ ଯମଲୋକକୁ ଗଲେ, ସେମାନେ ପୁନଃ ଜୀବନ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ।" "ମୋ ପାଇଁ ଯେଉଁ ବନରାଜି ତାଙ୍କ ପୁଅ, ସ୍ତ୍ରୀମାନେଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଲେ, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଆସନ୍ତୁ। ଯେଉଁମାନେ ଶୂର ଓ ମହାବୀର, ମୃତ୍ୟୁକୁ ଅବହେଳା କରି ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡିଗଲେ, ପୁରନ୍ଦର, ସେମାନେ ପୁନଃ ଜୀବନ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ। ମୋ ପ୍ରିୟ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଗଣନା କରନ୍ତି ନାହିଁ; ଆପଣଙ୍କ କୃପାରେ ସେମାନେ ପୁନଃ ଜୀବନ୍ତ ହେଉନ୍ତୁ— ଏହି ବର ମୁଁ ଚାହେଁ।" "ମୁଁ ସମସ୍ତ ବନରାଜି ଓ ଭାଲୁମାନେ ସୁସ୍ଥ, ଅଘାତହୀନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରାକ୍ରମୀ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ। ତାପରେ ଅପରିପକ୍କ ଋତୁରେ ମଧ୍ୟ ଫୁଲ, ମୂଳ, ଫଳ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉ ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ବନରାଜି ଅଛନ୍ତି ସେଠାରେ ପବିତ୍ର ନଦୀ ଵହୁଅ।" ଏହି ଦୟାମୟ ରାମଙ୍କ ଆବେଦନ ଶୁଣି ମହେନ୍ଦ୍ର କହିଲେ— "ରଘୁବଂଶୀ, ତୁମେ ଯେଉଁ ବଡ ବର ମାଗିଛ, ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ପୂର୍ବେ କେବେ ଦେଇନଥିଲି, ଏହିପରି ହେଉ।" "ଯେଉଁମାନେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି, ମୁଣ୍ଡ, ହାତ କଟାଯାଇଛି— ସମସ୍ତ ବନରାଜି ଓ ଭାଲୁମାନେ ପୁନଃ ଉଠିଯିବେ। ସମସ୍ତେ ସୁସ୍ଥ, ଅଘାତହୀନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରାକ୍ରମୀ ହେବେ, ଯେପରି ଶୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଏଉଁ ଉଠିଲେ। ସମସ୍ତେ ଆତ୍ମୀୟ, ବନ୍ଧୁ, ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ସହିତ ଉଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦରେ ଏକତ୍ରିତ ହେବେ।" "ଧନୁର୍ଧର, ବୃକ୍ଷମାନେ ଅପରିପକ୍କ ଋତୁରେ ମଧ୍ୟ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଦେବେ, ନଦୀମାନେ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବେ।" ଏଭଳି ଦେବତାଙ୍କ କୃପାରେ ପ୍ରଥମେ ଯେଉଁମାନେ ଶରୀରରେ ଘାଉ ନେଇ ଶୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଏବେ ଅଘାତହୀନ ଦେହରେ ଦୀର୍ଘ ଶୟନରୁ ଉଠିଲେ। ସମସ୍ତ ବନରାଜି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ଦେଖିଲେ, ରାମ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି କହିଲେ— "ହେ ରାଜା, ଏବେ ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଯାଅ, ବନରାଜିମାନେଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦିଅ।" "ମୈଥିଳୀ, ତୁମର ଭକ୍ତିଶୀଳ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦିଅ। ତୁମ ଭାଇ ଭରତ, ତୁମ ବିୟୋଗରେ ଉପବାସ ରହିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଦେଖ। ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଓ ସମସ୍ତ ମାଆମାନେ, ରିପୁନାଶକ, ତୁମେ ଦେଖ। ଆପଣ ଅଭିଷେକ କରି ନାଗରିକମାନେଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କର।" ଏଭଳି କହି, ସହସ୍ରନୟନ ଇନ୍ଦ୍ର ରାମ ଓ ସୌମିତ୍ରି ସହ ଦେବତାମାନେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରଥରେ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ତାପରେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ତାଙ୍କର ବାସସ୍ଥାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଦେଲେ।