ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚୋରି ନିଆଯିବା ପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଅହଂକାରୀ ଦାନବ ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ, ଜଙ୍ଗଲରେ ଏକା ଏବଂ ଅସହାୟ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସୀତା ତୁମେ ପ୍ରତି ସଦା ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ରହିଥିଲେ। ରାବଣଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ବନ୍ଦୀ ହୋଇ, କ୍ଷୁଦ୍ର ମନସ୍କ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ପାଳନା କରୁଥିଲେ, ତଥାପି ସୀତାଙ୍କ ମନ ତୁମେ ପ୍ରତି ଏକାଗ୍ର ଏବଂ ଭକ୍ତିଶୀଳ ରହିଥିଲେ। ଅନେକ ଭଳି ଭଳି ଲୋଭ ଦିଆଯିବା ଏବଂ ଦମକ ଦିଆଯିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ମୈଥିଳୀ କେବେ ଅନ୍ୟଥା ହେବାକୁ ଚାହିଲେ ନାହିଁ; ତାଙ୍କ ମନ ତୁମେ ପ୍ରତି ଏକାଗ୍ର ରହିଲା। ଏହିପରେ, ମୈଥିଳୀ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ଏବଂ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ; ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କର, ଏହା ଉପରେ ଆଉ କିଛି କହିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ—ମୁଁ ଏହି ଆଜ୍ଞା ଦେଉଛି। ଏହି ଶୁଭ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ରାମଙ୍କ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; ସେ କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଚିନ୍ତା କରି, ଆନନ୍ଦରେ ଆଖି ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ହେଲା। ଏପରେ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଧୈର୍ୟଶୀଳ ରାମ, ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ କହିଲେ— "ସତ୍ୟପାଇଁ, ସୀତା ଜନକନନ୍ଦିନୀ, ଯେଉଁଠି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରାବଣଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ରହିଥିଲେ, ସେ ଲୋକମାନଙ୍କ ଆଗରେ ଶୁଦ୍ଧ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ। ଦୁଃଖ ଯେ, ଯଦି ମୁଁ ସୀତାଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା ଦେଇନଥାନ୍ତି, ତେବେ ଲୋକମାନେ ମୋତେ ଅପୌରୁଷ ଏବଂ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତ ନଥିବା ଭାବିଥାନ୍ତି। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଜାଣିଛି, ସୀତା ମୋ ପ୍ରତି ଅନ୍ୟଥା ଚିତ୍ତ ନାହିଁ, ସେ ମୋ ମନକୁ ନିଜ ମନରେ ରଖିଛନ୍ତି। ବିସାଳ ନୟନ ଧାରଣ କରିଥିବା ଏହି ମହିଳା, ନିଜ ନିତିରେ ସୁରକ୍ଷିତ, ରାବଣ ତାଙ୍କୁ କେବେ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ର ତାଙ୍କ ତୀରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରେ ନାହିଁ। ଏହି ତିନି ଜଗତର ନିଶ୍ଚିତତା ପାଇଁ, ମୁଁ ତଥାପି ସତ୍ୟ ଉପରେ ଆଶ୍ରୟ କରି, ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା ଦେବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲି। ଦୁଷ୍ଟ ମନ ବିଶିଷ୍ଟ ଲୋକ କେବେ ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ; ସେ ଅଗ୍ନିର ଶିଖା ପରି ଅପରିଗ୍ରହ୍ୟ। ରାବଣଙ୍କ ଅନ୍ତଃପୁରରେ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସୀତା କେବେ ଦୁର୍ବଳତା ଦେଖାଇନାହିଁ; ସେ ମୋ ପ୍ରତି ଏକାଗ୍ର, ଯେପରି ରୋଶନି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତି। ମୈଥିଳୀ ତିନି ଜଗତରେ ପ୍ରଶାସ୍ତ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ; ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କେବେ ପରିତ୍ୟାଗ କରିପାରିବି ନାହିଁ, ଯେପରି ସମ୍ମାନିତ ଲୋକ ନିଜ କୀର୍ତ୍ତିକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରିପାରିବି ନାହିଁ। ଏବଂ, ଆପଣମାନେ ଯେଉଁ ଭଲ କଥା କହିଛନ୍ତି, ମୋ ପାଇଁ ଉପକୃତ, ଲୋକମାନଙ୍କ ପ୍ରେମ ଭରା, ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଏହି କଥା ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି।" ଏପରେ ରାମ, ଶୂର ବିଜୟୀ, ନିଜ କର୍ମ ପାଇଁ ପ୍ରଶଂସିତ, ନିଜ ପ୍ରିୟା ସୀତାଙ୍କ ସହ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ନିଜ ଯୋଗ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରିଲେ। ଏଠାରେ ଶ୍ରୀମଦ୍ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ଏକ ଶତ ଉନନ୍ବିଂଶ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ରାଘବଙ୍କ ଶୁଭ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ମହାପ୍ରଭୁ ଆଉ ଶୁଭ ଶବ୍ଦ କହିଲେ— "ହେ ପଦ୍ମନୟନ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ, ବିସାଳ ଛାତି ଧାରଣ କରିଥିବା ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ତୁମେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିଛ; ତୁମେ ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଭାଗ୍ୟବଶତଃ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧକାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱରୁ ଦୂର ହୋଇଛି; ରାବଣ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ଭୟ ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୂର କରିଛ। ବର୍ତ୍ତମାନ, ଦୁଃଖିତ ଭରତକୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦିଅ, କୌଶଳ୍ୟାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ, ଏବଂ କୈକେୟୀ ଓ ସୁମିତ୍ରା, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ମାତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଉ। ଅୟୋଧ୍ୟାରେ ରାଜ୍ୟ ଲାଭ କରି, ମିତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଖୁସି କର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଉତ୍ତରାଧିକାର ଏସ୍ଥାପନ କର। ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଧନ ଦେଇ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କରି, ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ।" "ଏଉଁଠି ରାଜା ଦଶରଥ, ତୁମେର ପିତା, ଦିବ୍ୟ ରଥରେ ବସିଛନ୍ତି, ହେ କକୁସ୍ଥ ବଂଶଜ, ତୁମେର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିକ୍ଷକ। ସେ ଇନ୍ଦ୍ରର ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିଛ; ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କର।" ମହାଦେବଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାଘବ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ଦିବ୍ୟ ରଥ ଉପରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ କଲେ। ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ତେଜରେ ପ୍ରଭାମାନ୍, ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣ ଧାରଣ କରି, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ଦେଖିଲେ। ରଥ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟାମାନ ରାଜା ଦଶରଥ ନିଜ ପୁଅକୁ ଦେଖି ବଡ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଶରଥ ଦିବ୍ୟ ଆସନରେ ବସି, ରାମଙ୍କୁ ଗୋଦିରେ ବସାଇ, ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, କହିଲେ— "ସ୍ୱର୍ଗ ମୋ ପାଇଁ କିଛି ମୂଲ୍ୟ ନାହିଁ, ଦେବମାନଙ୍କର ଗୌରବ ମଧ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ ଅନର୍ଥ, ଯଦି ମୁଁ ତୁମେରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ; ମୁଁ ଏହି ସତ୍ୟ କହୁଛି। ଆଜି, ତୁମେ ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ଦଳି, ମୋ ଆଗରେ ଦେଖିବାରେ, ମୋର ହୃଦୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା; ତୁମେର ଅରଣ୍ୟବାସ ସମାପ୍ତ ହେବାରେ, ଅତି ଆନନ୍ଦ ମୋରେ ଉପଜିଛି।" "ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବକ୍ତା, କୈକେୟୀଙ୍କ ନିକାଳା ପାଇଁ କହିଥିବା କଥା ଆଜି ମଧ୍ୟ ମୋ ହୃଦୟରେ ଅଟୁଟ ରହିଛି। ଏବେ, ତୁମେ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିବାରେ, ମୁଁ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ, ଯେପରି ମିଷ୍ଟରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ବାହାରିବା।" "ମୁଁ ତୁମେ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଛି, ମୋର ନୀତିଶୀଳ ପୁଅ, ଯେପରି ଧର୍ମିକ ବ୍ରାହ୍ମଣ କହୋଳା ଅଷ୍ଟାବକ୍ର ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଥିଲେ।" "ଏବେ ମୁଁ ବୁଝିପାରିଛି, ମୂଦୁ ଚରିତ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ ଦେବମାନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଏଠାରେ ରାବଣଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ।" "କୌଶଳ୍ୟା ନିଶ୍ଚିତ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, କାରଣ ସେ ତୁମେ ଅରଣ୍ୟରୁ ଫେରିବାରେ ଆନନ୍ଦରେ ଦେଖିବେ, ଶତ୍ରୁନାଶୀ ରାମ।" "ସେଇ ଲୋକମାନେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଯେଉଁମାନେ ତୁମେ ରାଜ୍ୟର ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧି ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଦେଖିବେ।" "ମୁଁ ଚାହେ, ତୁମେ ଭକ୍ତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରଶାସ୍ତ ଏବଂ ଧର୍ମିକ ଭରତଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ର ହେଉ।" "ଚୌଦ ନିଅର୍ଷ, ମୂଦୁ ଚରିତ୍ର, ତୁମେ ଅରଣ୍ୟରେ ସୀତା, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏବଂ ମୋ ପାଇଁ ରହିଛ।" "ତୁମେ ଅରଣ୍ୟବାସ ସମାପ୍ତ କରିଛ, ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିଛ, ଯୁଦ୍ଧରେ ରାବଣଙ୍କୁ ହତ କରି, ଦେବମାନେକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିଛ।