ସେହି ଦିନ, ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ, ମିଥିଳା ରାଜା ଜନକଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଏକ ଭଲ ତିଆରି ଲୋହା ଦେଉଳି ନେଇ ଆସିଲେ, ଯାହା ଭିତରେ ଦିବ୍ୟ ଧନୁ ରହିଥିଲା। ଏହି ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପରି ରାଜା ଜନକଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଓ ମିଥିଳାର ଅଧିପତି, ଏହି ଧନୁ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ; ଆପଣ ଚାହିଲେ ଏହାକୁ ଦେଖନ୍ତୁ।” ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ଶୁଣି ଜନକ ରାଜା ହାତ ଜୋଡି ମହାନ ଆତ୍ମା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ, “ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁ ଆମେ ଜନକ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗଭୀର ସମ୍ମାନ ପାଇଛି, ଏବଂ ସେମାନେ ଏହାକୁ ତାଲି ଦେଇ ପାରିଲେ ନାହିଁ। ଦେବ, ଅସୁର, ରାକ୍ଷସ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, କିନ୍ନର, ମହାନ ନାଗମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଧନୁକୁ ତାଲି ଦେଇ ପାରିନାହିଁ। ମାନବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଧନୁକୁ ଉଠାଇବା, ତାଲି ଦେଇବା, ଭାଙ୍ଗିବା କିମ୍ବା ବୋଉ ଭାବରେ ଚାଲିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁ ଆଣାଯାଇଛି, ଓ ମହାନ ଋଷି, ଦୟାକରି ଏହାକୁ ଦୁଇ ରାଜକୁମାରଙ୍କୁ ଦେଖାନ୍ତୁ।” ଜନକଙ୍କ ଏହି ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋ ଶିଶୁ, ରାମ, ଧନୁକୁ ଦେଖ।” ମୁନିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ରାମ ଧନୁ ଥିବା ଦେଉଳି ପାଖକୁ ଗଲେ, ଦେଉଳି ଖୋଲି ଧନୁକୁ ଦେଖି କହିଲେ, “ଏହି ଦିବ୍ୟ ଧନୁକୁ ମୁଁ ହାତରେ ଛୁଇଁବି; ଏହାକୁ ଉଠାଇ ତାଲି ଦେବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି।” ରାଜା ଏହାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମଧ୍ୟ ଅନୁମତି ଦେଲେ। ରାମ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଶବ୍ଦରେ, ଧନୁକୁ ମଧ୍ୟରେ ଧରିଲେ। ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ଦେଖିବା ସମୟରେ, ରାମ, ରଘୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ ଓ ଧର୍ମାତ୍ମା, ଏହି ଧନୁକୁ ପାଣିରେ ଦେଖିବା ପରି ସହଜରେ ତାଲି ଦେଲେ। ତାଲି ଦେଇ ଏହି ଧନୁକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଟାଣିଲେ, ତାପରେ ଏହି ବିରାଟ ମନୁଷ୍ୟ ଧନୁକୁ ମଧ୍ୟରେ ଭାଙ୍ଗି ଦେଲେ। ଧନୁ ଭାଙ୍ଗିବା ସମୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ ତୁଡ଼ିବା ପରି ଏକ ବିଶାଳ ଶବ୍ଦ ହେଲା; ପୃଥିବୀ କମ୍ପିତ ହେଲା, ପାହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିବା ପରି। ଏହି ଶବ୍ଦରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଭୟରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ରାଜା ଓ ଦୁଇ ରଘୁବଂଶୀ ପୁତ୍ର ଛଡ଼ି। ଲୋକମାନେ ଭୟ ହରାଇ ପୁନି ଉଠିଲେ, ରାଜା ଜନକ ହାତ ଜୋଡି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦେଖିଛି; ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ଅକଳ୍ପନୀୟ, ମୋ ଆଶା ଉପରେ। ମୋ ଜନକ ଗୃହ ରାମଙ୍କୁ ଦାମାଦ ଭାବେ ପାଇ ମହିମା ପାଇବ। ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ ହେଲା: 'ଶୀତା କୌଶଳ ଦ୍ୱାରା ଲଭ୍ୟ।' ମୋ ପ୍ରାଣଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରିୟ ଜନକନନ୍ଦନୀ ଶୀତାକୁ ରାମଙ୍କୁ ଦେବି। ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତିରେ, ମୋ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଶୀଘ୍ର ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଯାନ୍ତୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦ। ତେବେ ଆୟୋଧ୍ୟାର ରାଜାଙ୍କୁ ଆମ ନଗରକୁ ଆଣନ୍ତୁ, ଏବଂ ମୋ ଜନକନନ୍ଦନୀ ଶୀତାକୁ ଶୌର୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଲଭ୍ୟ ଭାବେ ଦେବା ଦିନ୍ଦିବାର ଖବର ଦିଅନ୍ତୁ। ଦୁଇ କକୁତ୍ସ୍ଥ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମୁନିଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାରେ ଆଣିବା ଓ ରାଜାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ତଥ୍ୟ ଦେଇ ଶୀଘ୍ର ଆଣିବା ପ୍ରେରଣ କରନ୍ତୁ।” ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏହାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିଲେ, ଓ ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଜା ଜନକ ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ପଠାଇଲେ। ଏହି ପରେ ବାଲ କାଣ୍ଡର ଅଠଷଠିଏ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଜନକଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାନୁସାରେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ, ତିନି ରାତି ରାସ୍ତାରେ ବିତାଇ ଆୟୋଧ୍ୟା ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ତାଙ୍କର ଯାନ ଅତିକ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସରି ଏହି ଦୂତମାନେ ରାଜପାଳିସରେ ଯାଇ, ଦେବତା ପରି ଚମକୁଥିବା ବୃଦ୍ଧ ଦଶରଥ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସମସ୍ତ ଦୂତ, ହାତ ଜୋଡି, ଭୟ ଶୂନ୍ୟ ଭାବରେ ଆଦର ଓ ମଧୁର ଶବ୍ଦରେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ। ମିଥିଳାର ରାଜା ଜନକ, ତାଙ୍କ ପୁରୋହିତ ଓ ଗୁରୁମାନେ ସହିତ, ପ୍ରଥମେ ଦଶରଥଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ଓ ନିରାପଦ ଧନ-ଧାନ୍ୟର ସମ୍ବାଦ ନେଲେ। ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ସୁସ୍ଥତା ପ୍ରଶ୍ନ କରି, କୌଶିକ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଏହି ମଧୁର ଶବ୍ଦ କହିଲେ, “ମୋ ପୂର୍ବ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଆପଣ ଜାଣିଛନ୍ତି: ମୋ ଜନକନନ୍ଦନୀ ଶୀତା କୌଶଳ ଦ୍ୱାରା ଲଭ୍ୟ। ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଅସମର୍ଥ ହୋଇ ନିରାଶ ହୋଇ ଫେରିଗଲେ। ଏହି ଜନକନନ୍ଦନୀ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ଆସି, ଶୌର୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଲଭ୍ୟ ହୋଇଛନ୍ତି। ଦିବ୍ୟ ଧନୁ ଏକ ବିଶାଳ ସଭାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ଭଙ୍ଗି ଦେଲେ। ତେଣୁ ମୁଁ ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବି—ଶୀତାକୁ ଏହି ମହାନ ଆତ୍ମା ରାମଙ୍କୁ ଦେବି; ଦୟାକରି ଆପଣ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ। ଆପଣ, ଗୁରୁ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତୁ; ଦୁଇ ରଘୁବଂଶୀ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ। ଆପଣ ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ; ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଆନୁରାଗ ଲଭିବେ।” ଏହିପରି ଭାବରେ ବିଦେହ ଅଧିପତି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ଶତାନନ୍ଦଙ୍କ ସହିତ ଏହି ମଧୁର ଶବ୍ଦ ଦଶରଥଙ୍କୁ ପଠାଇଲେ। ଏହି ଶୁଣି ଦଶରଥ ରାଜା ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଇ ନିଜ ପୁରୋହିତ ବଶିଷ୍ଠ, ବାମଦେବ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “କୌଶିକଙ୍କ ପୁତ୍ର ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାରେ, କୌଶଳୀର ଆନନ୍ଦ ରାମ ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏବେ ବିଦେହମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅଛନ୍ତି। ଜନକ ରାଜା ରାମଙ୍କ ଶୌର୍ୟ ଦେଖି ତାଙ୍କ ଜନକନନ୍ଦନୀ ଶୀତାକୁ ରାଘବଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।” ଏଭଳି ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଧନୁଭଙ୍ଗ ଶୌର୍ୟ ଦେଖି ଜନକ ରାଜା ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବାକୁ ଦଶରଥଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ପଠାଇଲେ, ଏବଂ ଦଶରଥ ରାଜା ଖୁସି ହୋଇ ନିଜ ଗୁରୁ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ମିଥିଳା ଯିବା ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେଲେ।