ବିଶିଷ୍ଟ ମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ରାଜା ଜନକଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ, “ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ଦିବ୍ୟ ଧନୁଷ୍ୟଟି ରାମଙ୍କୁ ଦେଖାନ୍ତୁ।” ତାହାପରେ ଜନକ ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଇ କହିଲେ, “ଗନ୍ଧ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଧନୁଷ୍ୟ ଆଣିଦିଅ।” ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଏହି ଅଷ୍ଟଚକ୍ରୀ ବୃହତ୍ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁଷ୍ୟ ଥିବା ଲୋହା ଦାଣ୍ଡିକୁ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପ୍ରୟାସରେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିଲେ। ପଞ୍ଚଶ ଶତ ପୁରୁଷ ଏହି ଦାଣ୍ଡିକୁ ଏକାଠି ଉଠାଇ ବାହାରେ ଆଣିଲେ। ପରେ ଏହି ଧନୁଷ୍ୟ ରାଜା ଜନକଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖାଗଲା। ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ନମ୍ରତାରେ କହିଲେ, “ହେ ମିଥିଳାପତି, ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ; ଯଦି ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ଏହି ଧନୁଷ୍ୟକୁ ଦେଖନ୍ତୁ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି ଜନକ ହାତ ଜୋଡି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ, “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହି ଧନୁଷ୍ୟ ପୂର୍ବପୁରୁଷ ଜନକମାନେ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରବଳ ରାଜାମାନେ ପୂଜିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ କେହି ବାଣ୍ଧିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଦେବତା, ଅସୁର, ରାକ୍ଷସ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, କିନ୍ନର କିମ୍ବା ମହାନାଗମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଧନୁଷ୍ୟକୁ ବାଣ୍ଧିପାରିନଥିଲେ। ତେଣୁ ମାନବମାନେ କେମିତି ଏହାକୁ ଉଠାଇବେ, ବାଣ୍ଧିବେ କିମ୍ବା ମୋଡିବେ? ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁଷ୍ୟ ଆଣାଯାଇଛି, ଏହାକୁ ଏହି ଦୁଇ ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖାନ୍ତୁ।” ଏହିପରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋ ଶିଶୁ ରାମ, ଏହି ଧନୁଷ୍ୟକୁ ଦେଖ।” ମୁନିଙ୍କ ଆଦେଶ ଶୁଣି ରାମ ଧନୁଷ୍ୟ ଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ, ଦାଣ୍ଡି ଖୋଲି ଧନୁଷ୍ୟକୁ ଦେଖି କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଧନୁଷ୍ୟକୁ ହାତ ଲଗାଇବି, ଏହାକୁ ଉଠେଇ ଓ ବାଣ୍ଧିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି।” ରାଜା ଓ ମୁନି ଦୁଇଁଜଣେ ‘ଏହା ହେଉ’ ବୋଲି ଅନୁମତି ଦେଲେ। ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ସାମ୍ନାରେ, ରାମ ଏହି ଧନୁଷ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଧରି, ସହଜରେ ଏହାକୁ ଉଠାଇ ଏବଂ ପାଣି ମାରିବା ପରି ସୁବିଧାରେ ବାଣ୍ଧିଦେଲେ। ପରେ, ସେ ଧନୁଷ୍ୟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଟାଣି, ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଏହାରୁ ଏମିତି ଭୟାନକ ଧ୍ୱନି ହେଲା, ଯେପରି ମେଘ ଗର୍ଜନ କିମ୍ବା ପୃଥିବୀ ଭାଗିଯିବା ପରି ଅନୁଭୂତି ହେଲା। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଶବ୍ଦରେ ସମସ୍ତେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ପଡିଗଲେ, କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ରାଜା ଓ ଦୁଇ ରଘୁନନ୍ଦନ ଛାଡ଼ି। ଲୋକମାନେ ହୁଷ୍ମିସ୍ଥିତିକୁ ଫେରିବା ପରେ, ଭୟ ହରାଇ ରାଜା ଜନକ ହାତ ଜୋଡି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦେଖିଲି; ଏହା ଅଦ୍ଭୁତ, ଅକଳ୍ପନୀୟ ଏବଂ ମୋ ଆଶା ପରି ନୁହେଁ। ମୋ ଝିଅ ସୀତା, ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ପାଇ ଜନକବଂଶର ଖ୍ୟାତି ବଢ଼ାଇବେ। ହେ କୌଶିକ, ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ ହେଲା—‘ସୀତା କୌଶଳ ଦ୍ୱାରା ଲାଭ୍ୟ।’ ଏହି ପ୍ରାଣଠାରୁ ପ୍ରିୟ କନ୍ୟାକୁ ଏବେ ରାମଙ୍କୁ ଦେବି। ଆପଣଙ୍କ ଅନୁମତି ମିଳିଲେ, ମୋ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦୃତ ଗତିରେ ରଥରେ ଅୟୋଧ୍ୟାକୁ ଯାଉନ୍ତୁ, ଦଶରଥଙ୍କୁ ନମ୍ରତାରେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଇ, ସମସ୍ତ ଘଟଣା ବିବରଣୀ ସହିତ ଏଠାକୁ ଆଣନ୍ତୁ। ଦୁଇ କକୁତ୍ସ୍ଥପୁତ୍ରଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା, ମୁନିଙ୍କ ସହିତ ଥିବା ଏହି ସମସ୍ତ ଖବର ମଧ୍ୟ ଦେଖାନ୍ତୁ, ଏବଂ ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦଶରଥଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ନେଇଆସନ୍ତୁ।” ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଅନୁମତି ଦେଲେ, ରାଜା ଜନକ ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇ ଅୟୋଧ୍ୟାକୁ ପଠାଇଲେ। ତିନି ରାତି ଯାତ୍ରା କରି, ସେହି ଦୂତମାନେ ଅୟୋଧ୍ୟା ନଗରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ ସେମାନେ ରାଜପାଳିସରେ ଯାଇ, ଦେବତାପ୍ରତୀମ ଦଶରଥଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ସମସ୍ତ ଦୂତ ଭୟରହିତ ଭାବେ ହାତ ଜୋଡି ନମ୍ର ଓ ମୃଦୁ କଥାରେ କହିଲେ, “ମିଥିଳାପତି ଜନକ ତାଙ୍କ ଅଗ୍ନି ଓ ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କ ସହିତ, ଆପଣଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଓ ଅବିଚଳ ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରସ୍ନ କରୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ପୂଜ୍ୟ ପ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ପୁରୋହିତମାନେ ସହିତ ଆପଣଙ୍କ କୁଶଳକ୍ଷେମ ଜାଣି ନେଇ, କୌଶିକଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଏହି କଥା ଆପଣଙ୍କୁ କହୁଛନ୍ତି—‘ମୋ ପୂର୍ବ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି, ମୋ କନ୍ୟା କୌଶଳ ଦ୍ୱାରା ଲାଭ୍ୟ। ବହୁତ ରାଜା ଚେଷ୍ଟା କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଅସମର୍ଥ ହୋଇ ଫେରିଯାଇଛନ୍ତି। ଏହି କନ୍ୟାକୁ ଆପଣଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଆସି, ଦୈବକ୍ରମେ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଦିବ୍ୟ ଧନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟସଭାରେ ପ୍ରବଳ ବାହୁ ବଳି ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି। ଏହିପରି ଶୌର୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଲାଭ୍ୟ ସୀତାକୁ, ମୋ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ, ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛି; ଦୟାକରି ଆପଣ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ। ହେ ମହାରାଜ, ଆପଣ ତାଙ୍କ ପୁରୋହିତ ଓ ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ଆସନ୍ତୁ; ଆପଣ ଦୁଇ ରଘୁନନ୍ଦନଙ୍କୁ ନିଜେ ଦେଖିବା ଉଚିତ।’” ଏଭଳି ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଦଶରଥଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା ନିବେଦନ କଲେ।