ହନୁମାନଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଖି, ଦେବୀ ସୀତା ଶାନ୍ତ ରହିଲେ; କିନ୍ତୁ, ସେ ତାଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇଲେ ପରେ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସୀତାଙ୍କ ମୃଦୁ ମୁହଁ ଦେଖି, ବାନରମୁଖ୍ୟ ହନୁମାନ୍ ରାମଙ୍କ ସମସ୍ତ କଥା ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ କହିଲେ, "ୱୈଦେହୀ, ରାମ ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ, ନିରାପଦ ଅଛନ୍ତି। ସେ ତୁମକୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ପଠାଇଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧିତ ହୋଇଛି, ଶତ୍ରୁମାନେ ହରାଇଛନ୍ତି। ବିଭୀଷଣ ଏବଂ ବାନରମାନେ ସହଯୋଗ କରି, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଶୌର୍ୟରେ, ରାମ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାବଣଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଶୁଭ ସମ୍ବାଦ ନେଇ ଆସିଛି, ମହିଳେ, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି। ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ, ଧର୍ମଜ୍ଞାନୀ, ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଶାଳ ବିଜୟ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ବିଜୟ ଆସିଛି, ସୀତା; ଏବେ ଆପଣ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଓ ଦୁଃଖ ହୀନ ହୁଅନ୍ତୁ। ରାବଣ ହତ୍ୟାହୋଇଛି, ଲଙ୍କା ଅଧୀନରେ ଆସିଛି। ନିଦ୍ରା ଛାଡି ଦୃଢ ନିଶ୍ଚୟରେ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କରିଛି, ସାଗର ଉପରେ ସେତୁ ତିଆରି କରି। ରାବଣଙ୍କ ଗୃହରେ ଥିବାବେଳେ ଆପଣ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଦରକାର ନାହିଁ; ଏବେ ଲଙ୍କାର ରାଜ୍ୟ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହିପରି, ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହୁଅନ୍ତୁ ଏବଂ ନିଜ ଘରେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଚଲିବାର ଅନୁମତି ରଖନ୍ତୁ; ରାମ ନିଜେ ଆସୁଛନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆତୁର ଓ ଆନନ୍ଦିତ।" ହନୁମାନଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁହଁ ଥିବା ସୀତା ଆନନ୍ଦରେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇଗଲେ, ଏବଂ କିଛି କହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ତାହାପରେ, ବାନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହନୁମାନ୍ ସୀତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, "ମହିଳେ, କାହିଁକି ଚିନ୍ତା କରୁଛନ୍ତି, ମୋତେ କିଛି କହୁନାହିଁ?" ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ପରେ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠା ସୀତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ, ଅଶ୍ରୁରେ ଗଳା ବନ୍ଧି, କହିଲେ, "ମୋ ପତିଙ୍କ ବିଜୟର ଏହି ଶୁଭ ସମ୍ବାଦ ଶୁଣି ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହୋଇ, କିଛି କ୍ଷଣ ପାଇଁ ନିର୍ବାକ ହୋଇଗଲି। ତୁମେ ଏପରି ମଧୁର ସମ୍ବାଦ ଆଣିଛ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏଠାରେ ବସି, ତୁମକୁ ଦେବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ କିଛି ଦେଖୁନାହିଁ। ପୃଥିବୀରେ ମଧୁର ଖବର ପାଇଁ ଯେଉଁ ଦାନ ଯୋଗ୍ୟ ହେବ, ତାହା ମୁଁ ଦେଖିପାଉନି। ସୁନା, ରୂପା, ମଣିମୁକୁତା, କିମ୍ବା ତିନି ଲୋକର ରାଜ୍ୟ, ଏହି ଖବର ସମାନ ହେବ ନାହିଁ।" ଏପରି କଥା କହିବା ପରେ, ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ହନୁମାନ୍ ହସ୍ତ ଯୋଡି କହିଲେ, "ସ୍ତ୍ରୀ ଯିଏ ପତିଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଚାହେ, ସେଠାରେ ଏପରି ସ୍ନେହ ଭରା କଥା ଯଥେଷ୍ଟ ଉପହାର। ମହିଳେ, ତୁମର କଥା ମୂଲ୍ୟବାନ ଓ ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ; ଏହି କଥା ରତ୍ନର ଢେର, ଦେବତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରେ। ମୋ ପାଇଁ ଏହା ଦେବତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ଠାରୁ ବି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲାଗିଛି; ମୁଁ ଦେଖୁଛି, ରାମ ବିଜୟୀ ଓ ଦୃଢ ନିଶ୍ଚୟରେ ଅଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁମାନେ ହରାଇଛନ୍ତି।" ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଜନକନନ୍ଦିନୀ ମୈଥିଲୀ ପବନପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଏହିପରି ଶୁଭ କଥା କହିଲେ, "ତୁମେ ଏପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲକ୍ଷଣର ଧାରକ, ମଧୁରତାର ଅଳଙ୍କୃତ, ଏବଂ ଅଷ୍ଟବିଧ ବୁଦ୍ଧିର ଧାରକ ଅଟୁଟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ପବନପୁତ୍ର, ତୁମେ ପ୍ରଶଂସାଯୋଗ୍ୟ; ଶକ୍ତି, ପ୍ରତାପ, ଶିକ୍ଷା, ଧୈର୍ୟ, ପ୍ରାକ୍ରମ, ଓତିଶୟ କୌଶଳ ତୁମେ ଧାରଣ କରିଛ। ତୁମର ତେଜ, କ୍ଷମା, ଦୃଢତା, ନିଷ୍ଠା, ନମ୍ରତା—ଏବଂ ଅନେକ ଉତ୍ତମ ଗୁଣ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ଧାରଣ କରିଛ।" ହନୁମାନ୍ ଏହି ସବୁ ଶୁଣି, ଶାନ୍ତ ଓ ନମ୍ର ଭାବରେ, ହସ୍ତ ଯୋଡି, ସୀତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ ପୁନି କହିଲେ, "ଯଦି ଆପଣ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତି, ମୁଁ ଏଠାରେ ଥିବା ସେମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇଥିଲେ, ସେମାନେକୁ ଦଣ୍ଡିତ କରିବାକୁ ଚାହେ। ସେମାନେ କ୍ରୂର, ଭୟଙ୍କର ଦେହ ଓ ଭୟାନକ ଚକ୍ଷୁର ଧାରକ, ଆପଣଙ୍କୁ ଅଶୋକବନରେ ନିର୍ମମ ଭାବେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥିଲେ। ରାବଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଏଠାରେ ଥିବା ବିକୃତ ମୁହଁ ଥିବା ରାକ୍ଷସୀମାନେ ପୁନିପୁନି ଦୁଷ୍ଟ ଶବ୍ଦ କହିଥିଲେ, ଏହି କଥା ମୁଁ ଶୁଣିଛି। ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର, ଦୟାହୀନ, ଭୟାନକ ଦୃଷ୍ଟିର; ମୁଁ ଏମାନେକୁ ବିଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ଦଣ୍ଡିତ କରିବାକୁ ଚାହେ। ଏମାନେ ଯେଉଁ ଦୁଷ୍ଟ କଥା କହିଥିଲେ, ସେମାନେକୁ ମୁଁ ମୁଷ୍ଟି, ଲାତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁ, ଉରୁ, ଜାଙ୍ଘାର ଆଘାତ, ଦାନ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଚବାଇ, କାନ ଓ ନାକ କଟି, ଚୁଲ ଉଖିଡ଼ି, ଏପରି ଦଣ୍ଡିତ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ। ଏମାନେ ଯେଉଁ ଆପଣଙ୍କୁ କ୍ଷତି କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେକୁ ଏପରି ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ହନନ୍ କରିବି।" ହନୁମାନଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦୟାମୟୀ, ଦୁଃଖିତଙ୍କୁ ସ୍ନେହ କରୁଥିବା ସୀତା ଭଲ ଭାବରେ ଭାବି, କହିଲେ, "ମହାବାନର, ରାଜ୍ୟ ଆଜ୍ଞାରେ ଅନ୍ୟର ଆଦେଶରେ ଚାଲିଥିବା ଦାସୀ-ଦାସମାନେ ପ୍ରତି କିଏ କ୍ରୋଧ କରିବ? ଏହି ସବୁ ମୋ ପୂର୍ବ କର୍ମର ଫଳ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକ ନିଜ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କରେ। ଏହିପରି କଥା କହିବେ ନାହିଁ, ଏହା ତ ଦୈବର ନିୟମ। ଏହି ଅବସ୍ଥା ମୋ ପୂର୍ବ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ, ରାବଣଙ୍କ ଦାସୀ ଭାବେ ମୁଁ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇ ଏଠି ରହୁଛି। ଏଠାରେ ରାକ୍ଷସୀମାନେ ରାବଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମୋତେ ଭୟ ଦେଇଥିଲେ; ଏବେ ସେ ମୃତ, ତେଣୁ ସେମାନେ ଆଉ ମୋତେ ଭୟ ଦେବେ ନାହିଁ। ବାନର, ବୃକ୍ଷ ନିକଟରେ ଏକ ପୁରାତନ ଧର୍ମମୟ ଶ୍ଲୋକ ଅଛି, ଯାହା ଭାଲୁ କହିଥିଲେ, ସେଥିରେ କହାଯାଇଛି—ଅନ୍ୟେ ଯେଉଁ ପାପ କରନ୍ତି, ତାହାର ଫଳ ନିଜେ ଭୋଗନ୍ତି, ଅନ୍ୟେ ନୁହେଁ; ଚୁକ୍ତି ରଖିବା ଦରକାର, ଧର୍ମଶୀଳ ଲୋକ ନିଜ ଆଚରଣରେ ଶୋଭିତ।" ଏହିପରି ଭାବରେ, ହନୁମାନ ଓ ସୀତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶୁଭ କଥା, ଦୟା, ଧର୍ମ ଓ ଅନୁଭୂତିର ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଆଲୋଚନା ହେଲା।