ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗାଥାରେ, ମିଥିଲାର ରାଜା ଜନକ ମହାର୍ଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ କହିଲେ, “ହେ କୌଶିକ ପୁତ୍ର, ଆପଣଙ୍କର ତପସ୍ୟା, ଶକ୍ତି ଓ ଗୁଣ ଅପାର। ଆପଣଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ କଥାମୃତରେ ମୋର ଆନନ୍ଦ ଅସୀମ, କିନ୍ତୁ ଏବେ କାର୍ଯ୍ୟର ସମୟ ଆସିଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ଗତିକୁ ଆସନ୍ତୁଛନ୍ତି। ଆପଣ କାଲି ପ୍ରଭାତରେ ଆସି ମୋତେ ଦେଖନ୍ତୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ବାଗତ କରିବି; ଏବେ ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ।” ଏପରି କଥା ଶୁଣି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମହାର୍ଷି ରାଜା ଜନକଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି ତାଙ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେଲେ। ରାଜା ଜନକ ତାଙ୍କ ଗୁରୁ ଓ ବାନ୍ଧବମାନଙ୍କ ସହିତ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ସମ୍ମାନ ପୂର୍ବକ ଚାଲିଗଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଆତ୍ମା, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କର ସମ୍ମାନ ପାଇଲେ। ପରେ ପ୍ରଭାତରେ, ସବୁ କାମ ଶେଷ କରି, ରାଜା ଜନକ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ରଘୁବଂଶୀ ଭ୍ରାତା ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଆତିଥ୍ୟ ଦେଇ, ରାଜା ଜନକ କହିଲେ, “ମହାର୍ଷି, ଆପଣଙ୍କୁ ମୋର ସ୍ବାଗତ। ମୋତେ ଆଦେଶ କରନ୍ତୁ, ମୁଁ କ’ଣ କରିବି?” ତେବେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମହାର୍ଷି କହିଲେ, “ଏହି ଦୁଇଜଣ ଦଶରଥପୁତ୍ର, ପ୍ରସିଦ୍ଧ କ୍ଷତ୍ରିୟ; ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କଠାରେ ଥିବା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧନୁଷ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି। ଏହି ଧନୁଷ୍ୟ ସେମାନେ ଦେଖି ପରେ ଇଚ୍ଛା କରିଲେ ଯିବେ।” ତାପରେ ରାଜା ଜନକ କହିଲେ, “ଏହି ଧନୁଷ୍ୟ କିପରି ଆମଠାରେ ଆସିଛି, ତାହା ଶୁଣନ୍ତୁ। ନିମିର ପୁତ୍ର ଦେବରତ ଏହାକୁ ଅମାନତ ଭାବରେ ନେଇଥିଲେ। ପୂର୍ବକାଳରେ ଦକ୍ଷ ଯଜ୍ଞ ବିନାଶ ସମୟରେ, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶିବ ଏହି ଧନୁଷ୍ୟ ଧାରଣ କରି ଦେବତାମାନେ ଉପରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ କହିଥିଲେ, ‘ତୋମେ ମୋତେ ଆଂଶ ଦେଲୁନାହିଁ, ତେଣୁ ଏହି ଧନୁଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅଙ୍ଗ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବି।’ ପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ, ତେଣୁ ଶିବ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଧନୁଷ୍ୟ ଦେଇ ଦେଲେ। ପରେ ଆମ ପୂର୍ବଜଙ୍କଠାରେ ଏହା ରହିଲା। ମୁଁ ଜମି ଚାଷ କରିବା ସମୟରେ, ମାଟି ଉପରୁ ଏକ କନ୍ୟା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା—ସେହି ହେଉଛି ସୀତା। ମୋ ଜନ୍ମରହିତ କନ୍ୟା, ସେଉଁଠିଁ ପ୍ରତିଭାର ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେଲା। ସମସ୍ତ ରାଜା ତାଙ୍କ ସାହସ ଦେଖାଇବାକୁ ଆସିଲେ, କିନ୍ତୁ ମୁଁ କହିଲି, ‘କୌଶଳ ଛଡ଼ା ମୁଁ ମୋ କନ୍ୟାକୁ ଦେବିନାହିଁ।’ ସେମାନେ ମିଥିଲାକୁ ଆସି ଶିବ ଧନୁଷ୍ୟ ଉଠାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ଉଠାଇପାରିଲେନାହିଁ। ତାହା ଦେଖି ସେମାନେ ଅସମର୍ଥ ଭାବି ରୂଷ୍ଟ ହୋଇ ମିଥିଲାକୁ ଅବରୋଧ କଲେ। ଏକ ବର୍ଷ ହେବା ପରେ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି କ୍ଷୟ ହେଲା। ମୁଁ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଲି, ତେଁମାନେ ମୋତେ ବିଶାଳ ସେନା ଦେଲେ, ଏବଂ ସେମାନେ ପରାଜିତ ହୋଇ ପଳାଇଗଲେ। ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହି ହେଉଛି ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଧନୁଷ୍ୟ। ଏହିବେ ମୁଁ ଏହା ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖେଇବି। ଯଦି ରାମ ଏହି ଧନୁଷ୍ୟ ଧାରଣ କରିପାରିବେ, ମୁଁ ମୋର ଜନ୍ମରହିତ କନ୍ୟା ସୀତାଙ୍କୁ ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମଙ୍କୁ ବିବାହ ଦେଇଦେବି। ଏହି କଥା ଶୁଣି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମହାର୍ଷି ରାଜା ଜନକଙ୍କୁ କହିଲେ, “ରାମଙ୍କୁ ଧନୁଷ୍ୟ ଦେଖାନ୍ତୁ।” ତେବେ ରାଜା ଜନକ ନିଜ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ, “ଫୁଲ ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଧନୁଷ୍ୟ ଆଣିଅ।” ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଏହି ଅଷ୍ଟଚକ୍ରିତ ଲୋହା ଦେଉଳିକୁ ପ୍ରବଳ ପଞ୍ଚଶ ଶତ ମହାବଳୀ ମିଳି ଟାଣି ଆଣିଲେ। ଧନୁଷ୍ୟ ଭିତରେ ଥିବା ଏହି ଦେଉଳିକୁ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖି, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ କହିଲେ, “ହେ ରାଜା, ଏହି ହେଉଛି ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧନୁଷ୍ୟ, ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କର ପୂଜିତ; ଚାହାଁଥିଲେ ଦେଖନ୍ତୁ।” ଏପରି ଭାବେ ମିଥିଲାର ଦିବ୍ୟ ଧନୁଷ୍ୟ ଦେଖିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ, ଏବଂ ଏହି ଦିନ ଇତିହାସର ଏକ ମହାନ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।