ଏହି ସମୟରେ ରାମଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଋଷି ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ—“ଓହ୍ ହରି, ତୁମେ ପିଗଳିଥିବା ସୁନା ପରି ଚମକୁଛ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଅନ୍ଧକାରର ନାଶକ, ଚମତ୍କାର ରୂପୀ, ବିଶ୍ୱର ସାକ୍ଷୀ। ତୁମେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ନାଶ କରି, ପୁଣି ସୃଷ୍ଟି କର, ରକ୍ଷା କର, ତୁମ ରଶ୍ମିରେ ଜଳାଉଛ, ବର୍ଷା କର। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଶୟନ କଲେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଜାଗି ରହ, ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଅଛ, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଓ ତାହାର ଫଳ ତୁମେ। ତୁମେ ଦେବତା, ଯଜ୍ଞ ଓ ଯଜ୍ଞର ଫଳ, ସମସ୍ତ କ୍ରିୟାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଫଳ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକର ନାୟକ। ହେ ରାଘବ, ଯେଉଁମାନେ ବିପଦ, କଷ୍ଟ, ଅରଣ୍ୟ, ଭୟରେ ତୁମକୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ବି ଡୁବନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ର ଭାବେ ଉପାସନା କର; ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ତିନିଥର ପଢିଲେ ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଶ୍ଚିତ ଜୟ ମିଳିବ। ଏହି ସମୟରେ, ହେ ବଳଶାଳୀ, ତୁମେ ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରିପାରିବ। ଏଭଳି କହି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଋଷି ଯେମିତି ଆସିଥିଲେ, ସେମିତି ଚଲିଗଲେ। ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ମହାତ୍ମା ରାମଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର ହେଲା। ରାଘବ ଖୁସି ଓ ସଂଯମିତ ମନେ ଏହାକୁ ମନେ ରଖିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦେଖି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଢି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ। ତିନିଥର ସ୍ନାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ହେଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ଧନୁଷ ଧରିଲେ। ରାବଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା, ଏବଂ ଜୟ ପାଇଁ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ଘିରି, ରାବଣଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଏକାଗ୍ର ହେଲେ। ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତି ଆନନ୍ଦ ଓ ହର୍ଷରେ କଥା କହିଲେ। ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନାୟକ ରାବଣଙ୍କ ନାଶ ଜାଣି, ସେ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶୀଘ୍ର କଥା କହିଲେ। ଏଉଁ ସମୟରେ ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ରାବଣଙ୍କ ରଥଚାଳକ ଖୁସି ହୋଇ, ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା ଏକ ଗନ୍ଧର୍ବନଗର ପରି ରଥ ଚଲାଇଲେ, ଯାହାର ଉପରେ ଉଚ୍ଚ ପତାକା ଫଡ଼ୁଥିଲା। ସେ ରଥ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ାଁକୁ ଯୋଗାଯୋଗ କରାଯାଇଥିଲା, ଯୁଦ୍ଧ ଉପକରଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପତାକା ଓ ଧ୍ୱଜରେ ସଜିତ। ଏହି ରଥ ଆକାଶକୁ ଗିଲିଯାଉଛି ଭାବରେ ଲାଗୁଥିଲା, ଭୂମିକୁ କମ୍ପିତ କରୁଥିଲା, ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ନାଶ କରୁଥିଲା, ନିଜ ସେନାକୁ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଥିଲା। ରଥଚାଳକ ତୁରନ୍ତ ରାବଣଙ୍କ ରଥକୁ ଉତ୍ସାହରେ ଆଗକୁ ଚଲାଇଲେ, ରଥ ଉଚ୍ଚ ଧ୍ୱଜ ସହ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଗଜଗମନ କରୁଥିଲା। ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ରାଜା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କ ରଥକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା କଳା ଘୋଡ଼ାରେ ଯୋଗାଯୋଗ ହୋଇଥିଲା, ଭୟଙ୍କର ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ଏହି ରଥ ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଚମକୁଥିଲା, ତାହାର ପତାକା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରର ଭାସ୍କର୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିଲା। ଏହି ରଥ ମେଘ ପରି ବିପୁଳ ବାଣ ବର୍ଷା କରୁଥିଲା; ଶତ୍ରୁ ରଥକୁ ଦେଖି, ମେଘପରି କଳା ଏହି ରଥ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆସୁଥିଲା। ଏହାର ଶବ୍ଦ ପର୍ବତକୁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଆଘାତ କଲେ ଯେମିତି ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ସେହିପରି ଭୟଙ୍କର ଲାଗୁଥିଲା; ରାମ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ ତାଣିଲେ, ଯୁବା ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ବକ୍ର ଏହି ଧନୁଷ ଶକ୍ତିରେ ତାଣିଥିଲେ। ଏବେ ରାମ ମାତଳିଙ୍କୁ କହିଲେ—"ମାତଳି, ଦେଖ, ଶତ୍ରୁ ରଥ କିପରି କ୍ରୋଧରେ ଆଗକୁ ଆସୁଛି। ଏହି ରଥ ବାମପାଖରୁ ବେଗରେ ଯାଉଛି, ଯୁଦ୍ଧରେ ନିଜେ ନାଶ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ତେଣୁ ସତର୍କ ରୁହ, ଶତ୍ରୁ ରଥକୁ ସାମ୍ନା କର। ମୁଁ ଏହାକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେବି, ଯେପରି ବାୟୁ ଉଠୁଥିବା ମେଘକୁ ଚିରି ଦେଉଛି। ରଥକୁ ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ଅଚଳ ଚାଲା, ହୃଦୟ ଓ ଦୃଷ୍ଟି ସ୍ଥିର ରଖ, ରାଶି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କର। ତୁମକୁ ଶିଖାଇବାକୁ ମୋର ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ, କାରଣ ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରଥ ଚଳାଇବାରେ ଅଭ୍ୟସ୍ତ; ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ତୁମକୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କରାଉଛି।" ମାତଳି ଦେବତାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥଚାଳକ ରାମଙ୍କ କଥାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ରଥକୁ ଆଗକୁ ଚଲାଇଲେ। ତାପରେ ସେ ରାବଣଙ୍କ ମହାନ୍ ରଥର ବାମପାଖରୁ ଘୁରି, ଚକ୍ରର ଧୂଳିରେ ରାବଣଙ୍କୁ ଆଛାଦିତ କଲେ। ତେବେ ଦଶମୁଖୀ ରାବଣ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଲାଲ୍ ଆଖିରେ ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରେ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ବାଣ ବର୍ଷା କଲେ। ଅପମାନିତ ହୋଇ, ରାମ କ୍ଷମା ଓ ଶୌର୍ଯ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ରୋଷ ଦମନ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମହାନ୍ ଧନୁଷ ଧରିଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ପରି ଚମକୁଥିବା ତୀବ୍ର ବେଗ ଥିବା ବାଣ ତାଣିଲେ; ଦୁଇ ଗର୍ବିତ ସିଂହ ପରି ଏକାଉଁଠି ଦୁଇ ଯୋଧ୍ୟା ଏକାଉଁଠି ଲଗିଲେ। ଏହି ମହାସଂଗ୍ରାମ ଦେଖିବାକୁ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ମହାମୁନିମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ, ସମସ୍ତେ ରାବଣଙ୍କ ନାଶ ଅଭିଲାଷା କରୁଥିଲେ। ଭୟଙ୍କର ଓ କେଶ ଉଠାଉଥିବା ଅପଶକୁନ ଦେଖାଦେଲା, ଯାହା ରାବଣଙ୍କ ନାଶ ଓ ରାଘବଙ୍କ ଉଦୟ ଜଣେଇଲା। ଆକାଶରୁ ରାବଣଙ୍କ ରଥ ଉପରେ ରକ୍ତ ବର୍ଷା ହେଲା, ତୀବ୍ର ବାମ ଦିଗରେ ଚକ୍ରାକାର ବାୟୁ ବହୁଥିଲା। ଏକ ବଡ଼ ଶାଳିଆ ପକ୍ଷୀର ଝୁଣ୍ଡ ଆକାଶରେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଘୁରୁଥିଲା, ଯେଉଁଠି ରଥ ଯାଉଥିଲା, ସେଉଁଠି ସେମାନେ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ। ଲଙ୍କା ଗୋଧୂଳିରେ ଆବୃତ, ଲାଲ୍ ଜବା ଫୁଲ ପରି ଚମକୁଥିଲା; ଭୂମି ଦିନରେ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନିରେ ଜଳୁଥିବା ପରି ଲାଗୁଥିଲା। ଘନ ମେଘ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସହ ମହାନ୍ ଗର୍ଜନା ହେଲା, ଏହା ଦେଖି ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ, ଏହି ସବୁ ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆନିତ। ରାବଣ ଯେଉଁଠି ଯାଉଥିଲେ, ଭୂମି କମ୍ପିତ ହେଉଥିଲା; ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ହାତ ମନେ ହେଉଥିଲା କିଛି ଦୃଢ଼ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଧରାଯାଇଛି। ସୂର୍ଯ୍ୟର ରେସ୍ କପି, ହଳଦିଆ, ଧଳା ଓ ଫିକା ରଙ୍ଗରେ ରାବଣଙ୍କ ଆଗରେ ପଡ଼ୁଥିଲା, ପାହାଡ଼ର ଧାତୁ ପରି ଲାଗୁଥିଲା। ଅଗ୍ନି ଝାଡ଼ୁଥିବା ଗୃଧ୍ରମାନେ ରାବଣଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଉଥିଲେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କ ମୁହଁକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଦେଖୁଥିଲେ। ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ବିପରୀତ ଦିଗରୁ ବାୟୁ ବହୁଥିଲା, ଧୂଳି ଉଡ଼ାଉଥିଲା, ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଉଥିଲା।