ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ, ପ୍ରଜାପତି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ଭାବରେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି କରିଲେ—"ଦେବତାଙ୍କ ସାର୍ବଭୌମ ଅଧିକାର ଏହାଙ୍କୁ ଦିଅ; ତାଙ୍କ ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ସେ ସବୁ ପୂରଣ କର।" ଏହା ପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ମିଷ୍ଟି କଥା କହିଲେ—"ଓ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି, ଆପଣଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା। ଆପଣଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଖୁସି।" "ଓ କୌଶିକ, ଆପଣଙ୍କ ଉତ୍କଟ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା, ଆପଣ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପଦବୀ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି; ଆମେ, ମରୁତମାନେ ସହିତ, ଆପଣଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଦେଉଛୁ। ଆପଣଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ହେଉ, ଆପଣଙ୍କୁ ଶୁଭ ହେଉ, ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା, ମୃଦୁଭାବରେ ଯାଆନ୍ତୁ।" ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଏହି ଶବ୍ଦ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିବା ଶୁଣି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଆନନ୍ଦରେ ଶିର ନମାଇ, କହିଲେ—"ଯଦି ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପଦବୀ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଲାଭ କରିଛି, ତେବେ ଓଁକାର, ବଷଟ୍କାର ଓ ବେଦମାନେ ମୋତେ ଚୟନ କରନ୍ତୁ; କ୍ଷତ୍ରବେଦ ଓ ବ୍ରହ୍ମବେଦ ଜ୍ଞାନମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ପ୍ରଥମ ମନ୍ୟନ୍ତୁ।" "ଏହି କଥାକୁ ବ୍ରହ୍ମାପୁତ୍ର ବସିଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେ ସମ୍ମୁଖରେ ଘୋଷଣା କରନ୍ତୁ; ଯଦି ଏହି ମୋର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ, ତେବେ ଦେବତାମାନେ ନିଜ ନିଜ ନିବାସକୁ ଯାଆନ୍ତୁ।" ଦେବତାମାନେ ଖୁସି ହୋଇ, ବସିଷ୍ଠ ମହାର୍ଷି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ସହିତ ମିତ୍ରତା କରି "ତଥାସ୍ତୁ" କହିଲେ—"ନିଶ୍ଚୟ ଆପଣ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି, କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ସମସ୍ତ କାମ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ହୋଇଛି।" ଏପରି କହି, ଦେବତାମାନେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଧାର୍ମିକ ଆତ୍ମା, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ବସିଷ୍ଠଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଏହିପରି ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରି, ସେ ତପସ୍ୟାରେ ଅବିଚଳ ଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ପୃଥିବୀର ଅନ୍ତଃପାତ ଦେଖିଲେ। ଏଭଳି ରାମ, ଏହି ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ଏହି, ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଋଷି, ରାମଙ୍କ କଥା; ଏହି ହେଉଛି ତପସ୍ୟାର ମୂର୍ତ୍ତି, ଏହି ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ, ଏହି ହେଉଛି ଶୌର୍ୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରୟ। ଏପରି କଥା କହି, ମହାନ ଋଷି ଶାନ୍ତ ହେଲେ; ଏବଂ ଶତାନନ୍ଦଙ୍କ ଏହି କଥା ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଶୁଣି, ଜନକ ରାଜା ହସ୍ତ ଯୋଡି କହିଲେ—"ମୁଁ ଧନ୍ୟ, ମୁଁ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମୁନି, ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦର୍ଶନରେ।" "ହେ କୌଶିକ, ଆପଣ କକୁତ୍ସ୍ଥବଂଶୀ ରାମଙ୍କ ସହିତ ମୋର ଯଜ୍ଞରେ ଆସିଛନ୍ତି; ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ମୁଁ ପବିତ୍ର ହେଲି, ମହାମୁନି। ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି ମୋ ପାଖରେ ଅନେକ ଗୁଣ ଆସିଛି; ଆପଣଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ବିବର୍ଣ୍ଣ ଗାଥା ଶୁଣିଛି। ମୁଁ ରାମଙ୍କ ଓ ସଭାରୁ ଆପଣଙ୍କ ଅନେକ ଗୁଣ ଶୁଣିଛି; ଆପଣଙ୍କ ତପସ୍ୟା, ଶକ୍ତି, ଗୁଣ ସମସ୍ତ ଅପାର, ହେ କୌଶିକ।" "ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଗାଥାରେ ମୋର ତୃପ୍ତିର କିଛି ସୀମା ନାହିଁ, ହେ ପ୍ରଭୁ; କିନ୍ତୁ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି, କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟ ନିକଟ ଆସିଛି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ଗତିରେ ଅଗ୍ରସର।" "ଆସନ୍ତା କାଲି ପ୍ରଭାତେ, ଆପଣ ମୋତେ ଦେଖିବେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି; ଆପଣ ଆସିବେ, ମୋତେ ଅନୁମତି ଦିଅ।" ଏପରି କଥାରେ, ପ୍ରଶଂସା କରି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଜନକଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସମୟରେ ଅନୁମତି ଦେଲେ। ଏପରେ, ମିଥିଳାନାଥ ଜନକ, ତାଙ୍କ ଗୁରୁ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିଙ୍କୁ ଅନୁମତି ମାଗିଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଧାର୍ମିକ ଆତ୍ମା, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଲେ, ମହାତ୍ମାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ଏଠାରେ ବାଲକାଣ୍ଡର ଛଷ୍ଠିଏ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ପରେ, ପ୍ରଭାତେ, ରାଜା ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ରଘୁବଂଶୀ ଭ୍ରାତାମାନେ ସହିତ ମହାତ୍ମା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ବିଧିମତ ଅତିଥି ସତ୍କାର କରି, ଧାର୍ମିକ ଜନକ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଆପଣଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା, ମୋ ପାଖରେ କଣ କରିବି? ଆଦେଶ କର, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶର ଅନୁସରଣ କରିବି।" ଏପରି ଜନକଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ—"ଏହି ଦୁଇଜଣ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପ୍ରସିଦ୍ଧ କ୍ଷତ୍ରିୟ; ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ଥିବା ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁଷ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି। ଏହି ଧନୁଷ୍ୟ ଦେଖାନ୍ତୁ, ଏହି ରାଜକୁମାରମାନେ ଇଚ୍ଛା କରିବା ପରେ ଯେଉଁଠି ଚାହିଁବେ, ଯିବେ।" ଏହାରୁ, ଜନକ ମହାରାଜ କହିଲେ—"ଏହି ଧନୁଷ୍ୟ କିପରି ଆମ ପାଖରେ ଅଛି, ତାହା ଶୁଣନ୍ତୁ। ଦେବରତ, ନିମିଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପୁତ୍ର, ଏହି ଧନୁଷ୍ୟକୁ ନିଜ ହାତରେ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।" "ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଦକ୍ଷ ଯଜ୍ଞ ବିନାଶ ସମୟରେ, ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭଗବାନ ଏହି ଧନୁଷ୍ୟକୁ ତାଣି, କ୍ରୋଧରେ ଦେବତାମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରୋଶ କରି, କହିଥିଲେ—'ତୁମେ ଦେବତାମାନେ ମୋ ପାଇଁ ଅଂଶ ନ ଦେଲୁ, ଏହି ଧନୁଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୁମର ଦିବ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବି।' ଏହାରୁ, ଭୟଭିତ ଦେବତାମାନେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ; ସେ ଖୁସି ହୋଇ, ଏହି ଅମୂଲ୍ୟ ଧନୁଷ୍ୟ ଦେଲେ।" "ପରେ, ଏହାକୁ ଆମ ପୂର୍ବଜଙ୍କ ପାଖରେ ରଖାଯାଇଥିଲା; ମୁଁ ମାଟି ଚାଷ କରୁଥିବା ବେଳେ, ଏ ମାଟିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ସୀତା ଦେଖିଲି। ସେ, ମୋର ପୁତ୍ରୀ ଭାବେ ବଢ଼ିଲେ, ଗର୍ଭ ଛାଡ଼ି ଜନ୍ମ ନେଇନଥିଲେ। ଏହି ମାଟିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ସୀତାକୁ ମୁଁ ପ୍ରତିଭାର ପ୍ରତିକ୍ଷାର୍ଥ ରଖିଥିଲି।" "ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନି, ତାଙ୍କର ହସ୍ତ ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ; ସମସ୍ତ ଭୂପତିମାନେ ମୋର ପୁତ୍ରୀକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହିଥିଲେ।