ସମସ୍ତ ସାଗର ଉତ୍କଳିତ ହେଉଛି, ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକ ଭାଙ୍ଗିଯାଉଛି, ଧରିତ୍ରୀ କମ୍ପିତ ହେଉଛି, ଏବଂ ପବନ ବିକଟ ଭାବେ ବହୁଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବିପ୍ଳବ ଦେଖାଯାଉଛି। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦଶା ଦେଖି, ଦେବତାମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ଆମେ କଣ କରିବା ଉଚିତ ତାହା ବୁଝିପାରୁନାହିଁ; କେହି ଅସ୍ତିକତା ଛାଡ଼ୁନାହାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ତିନି ଲୋକ ଭ୍ରମିତ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି।" ଏହି ସମୟରେ, ମହାମୁନିଙ୍କର ତପସ୍ୟାର ତେଜସ୍ୱିତା ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ହରାଇଦେଇଛି। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ମହାମୁନି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେବେନାହିଁ, ତେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେହି ନିଜ ମନକୁ ସ୍ଥିର କରିପାରିବେନାହିଁ। ସେ ଅଗ୍ନି ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ମୁନି ତିନି ଲୋକକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦହିଦେବେ, ଯେପରି ନାଶର ଅଗ୍ନି ପୂର୍ବରୁ ଦହିଦେଇଥିଲା। ଏହିପରି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ରୋକିବା ପାଇଁ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ କହିଲେ, "ତାଙ୍କୁ ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ଦିଅ, ତାଙ୍କର ମନର ଇଛା ପୂରଣ କର।" ଏହିପରି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇ, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ମହାତ୍ମା ଵିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ମିଶ୍ର ଓ ମୃଦୁ କଥା କହିଲେ: "ହେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି, ଆପଣଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ। ଆପଣଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଖୁସି।" ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, "ହେ କୌଶିକ, ଆପଣଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଆପଣ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ଅର୍ଜନ କରିଛନ୍ତି; ମୁଁ ଏବଂ ମାରୁତମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଦେଉଛୁ। ଆପଣଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ, ଶୁଭ ହେଉ, ଆପଣ ଯେଉଁପରି ଇଛା କରନ୍ତି, ତେଉଁପରି ଯାଆନ୍ତୁ।" ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ଏହି ମଧୁର କଥା ଶୁଣି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଆନନ୍ଦରେ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ, "ଯଦି ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଅର୍ଜନ କରିଛି, ତେବେ ଓଁକାର, ବଷଟ୍କାର ଏବଂ ବେଦମାନେ ମୋତେ ଚୟନ କରୁନ୍ତୁ; ମୁଁ କ୍ଷତ୍ରବେଦ ଓ ବ୍ରହ୍ମବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ ହେଉ। ବ୍ରହ୍ମାପୁତ୍ର ଵଶିଷ୍ଠ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏହି କଥା ଘୋଷଣା କରନ୍ତୁ; ଯଦି ଏହି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଇଛା ପୂରଣ ହୁଏ, ତେବେ ଦେବମାନେ ଯିଅନ୍ତୁ।" ତାପରେ, ଦେବମାନଙ୍କ କୃପାରେ, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଵଶିଷ୍ଠ ମିଶ୍ରତା ସ୍ୱୀକାର କରି କହିଲେ, "ଏହିପରି ହେଉ। ନିଶ୍ଚୟ ଆପଣ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି; ଆପଣଙ୍କର ସମସ୍ତ କାମନା ସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି।" ଏହିପରି କହି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଵିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଚିତ୍ତର ଧାରକ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ଅର୍ଜନ କରି, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଵଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ନିଜ ଇଛା ପୂରଣ ହେବା ପରେ, ସେ ପୃଥିବୀରେ ତପସ୍ୟାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହି, ଚାରିଦିଗ୍ ଘୁଞ୍ଚି ଚାଲିଲେ। ଏପରି ଭାବେ, ହେ ରାମ, ଏହି ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଏହି ଉତ୍ତମ କଥା ଶୁଣି, ଶତାନନ୍ଦ ଶେଷ କଲେ। ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କଥା ଶେଷ ହେବା ପରେ, ଜନକ ରାଜା ହାତ ଜୋଡି କହିଲେ, "ହେ କୌଶିକ, ଆପଣଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ମୁଁ ଧନ୍ୟ ଓ ପୂଜ୍ୟ ହୋଇଛି। ଆପଣ ଏହି କାକୁତ୍ସ୍ଥ ବଂଶଜ ରାମଙ୍କ ସହିତ ମୋ ଯଜ୍ଞକୁ ଆସିଛନ୍ତି; ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ମୁଁ ପବିତ୍ର ହୋଇଛି।" "ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ବିଭିନ୍ନ ମହତ୍ ଗୁଣ ଅନୁଭବ କରିଛି; ଆପଣଙ୍କ ତପସ୍ୟାର ବିଶେଷ ଗୁଣ ମୁଁ ରାମ ଓ ସଭାରୁ ଶୁଣିଛି। ଆପଣଙ୍କ ତପସ୍ୟା, ଶକ୍ତି ଓ ଗୁଣ ଅପାର। ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କଥା ମୋତେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଛି, କିନ୍ତୁ ଏବେ କ୍ରିୟାକଳାପର ସମୟ ଆସିଛି।" "କାଲି ସକାଳେ ଆପଣ ମୋତେ ପୁନର୍ଦର୍ଶନ କରନ୍ତୁ; ଆପଣଙ୍କୁ ମୋ ଓଡ଼ିଆ ଦେଉଛି।" ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ମହାତ୍ମା ଵିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଜନକଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ସମୟ ଦେଇ ଦୂର କଲେ। ତାପରେ, ମିଥିଲାପତି ଜନକ ତାଙ୍କର ଗୁରୁ ଓ ବନ୍ଧୁବନ୍ଧବ ସହିତ ଵିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରି ଯାଇଥିଲେ। ଏପରେ, ଧାର୍ମିକଚିତ୍ତ ଵିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ, ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ, ଏବଂ ମହାତ୍ମାମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ଦିନ ଶୁଭ ସକାଳେ, ରାଜା ନିଜ କୃତ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ କରି, ମହାତ୍ମା ଵିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ରଘୁବଂଶୀ ଭାଇମାନେ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଡାକିଲେ। ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଆଦର ଦେଇ, ଧାର୍ମିକ ଜନକ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମହାନୁଭାବ, ଆପଣଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ। ମୋ ପାଖରେ କଣ କରିବାକୁ ଆଞ୍ଜା ଦିଅନ୍ତୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାର ଅନୁସରଣ କରିବି।" ଏହିପରି କଥା ଶୁଣି, ଧାର୍ମିକ ଵିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ, "ଏହି ଦୁଇଜଣ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁଅ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ କ୍ଷତ୍ରିୟ; ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ଥିବା ଉତ୍ତମ ଧନୁଷ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି। ଦୟାକରି ଏହି ଧନୁଷ୍ୟ ଦେଖାନ୍ତୁ, ତେଣୁ ସେମାନେ ଇଛାମତେ ଯାଇପାରିବେ।" ଏହିପରି ଆମନ୍ତ୍ରଣ ପାଇ, ଜନକ କହିଲେ, "ଏହି ଧନୁଷ୍ୟ କିଏ ଏଠାରେ ଆଣିଛି ତାହା ଶୁଣନ୍ତୁ। ନିମିଙ୍କ ପୁଅ ଦେଵରତ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା, ଏହି ଧନୁଷ୍ୟକୁ ଏକ ଆମାନତି ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।" "ପୂର୍ବେ, ଦକ୍ଷ ଯଜ୍ଞ ନାଶ ହେବା ବେଳେ, ଶିବ ଏହି ଧନୁଷ୍ୟକୁ ଧାରଣ କରି, କ୍ରୋଧରେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଇ, କହିଥିଲେ, ‘ଦେବଗଣ, ତୁମେ ମୋତେ ଯଜ୍ଞର ଅଂଶ ଦେଉନାହିଁ, ତେଣୁ ମୁଁ ଏହି ଧନୁଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୁମର ଦିବ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବି।’" "ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭୟଭିତ ହୋଇ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଓ ଭବା ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ ଦେଖି, ଶିବ ଏହି ମହାଧନୁଷ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଦାନ କରିଦେଲେ।" ଏପରି ଭାବେ, ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧନୁଷ୍ୟ ଜନକଙ୍କ ପାଖରେ ରହିଛି।