କିଛି ସମୟ ପରେ, ଦୁଷ୍ଟ ଚିତ୍ତ ରାବଣ ଏକ ବିଶାଳ ବ୍ୟଘ୍ର ଶୂଳ ଉଠାଇଲେ, ଯାହା ସମୟ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ରୋକାଯିବା ଅତି କଷ୍ଟକର, ଏହା ନିଜ ଉଜ୍ଵଳତାରେ ଜ୍ୱଳମାନ ହେଉଥିଲା। ରାବଣ ଶକ୍ତିରେ ଶୂଳଟିକୁ ଧରିବା ସହିତ, ଏହା ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲା, ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ ବିଜୁଳିର ନିମିତ୍ତ ବେଗରେ ଚମକୁଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ, ବୀର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବିଭୀଷଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଦୃତ ଗତିରେ ଆସିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଭୀଷଣ ମୃତ୍ୟୁ ଭୟରେ ପଡିଯାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ, ଶୂଳ ଧରିଥିବା ରାବଣ ଉପରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଙ୍କ ଧନୁଷ ଉଠାଇ ବାଣର ବୃଷ୍ଟି କରିଲେ। ମହାତ୍ମା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ତୀର ବୃଷ୍ଟିରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ରାବଣଙ୍କ ଧୌର୍ଯ୍ୟ ହ୍ରସ୍ତ ହେଲା, ତେଣୁ ସେ ଶୂଳ ଦେଇ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେଇଥିବା ଦେଖି, ରାବଣ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଠାଇ କହିଲେ, “ବିଭୀଷଣ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତିର ଗର୍ବ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ତୁମେ ମୁକ୍ତ କରିଦେଲା; ଏହି ଶୂଳ ରାକ୍ଷସ ପାଇଁ ନ ଲାଗି, ଏବେ ତୁମେ ଉପରେ ଲାଗିବ। ଏହି ରକ୍ତ ଚିହ୍ନିତ ଶୂଳ, ମୋ ମଦ ଭରା ଭୁଜା ଦ୍ୱାରା ଛଡାଯିବା, ତୁମ ହୃଦୟକୁ ବିଦୂରି ତୁମ ଜୀବନକୁ କଢ଼ି ନେବ।" ଏପରି କହି, ଅଷ୍ଟ ଘଣ୍ଟାରେ ଶୂଭିତ, ମାୟା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ଅପରାଜିତ ଏବଂ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଏହି ଶୂଳଟି, ରାବଣ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଉପରେ ନିଶାନା କରି, ଉଚ୍ଚ ରୋର କରି ଛଡାଇଲେ। ଏହି ଶୂଳ ବିଦ୍ୟୁତ ଏବଂ ତୁଫାନର ରୋର ଭଳି ଭୟଙ୍କର ଗତିରେ, ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଉପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ଆଗେଇ ଆସିଲା। ଏହି ଶୂଳ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଉପରେ ଆସୁଥିବା ସମୟରେ, ରାମ ଜପିଲେ, "ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ରକ୍ଷା ହେଉ; ଏ ଅସ୍ତ୍ର, ତୁମ ଚେଷ୍ଟା ଅନର୍ଥକ ହେଉ!" ତଥାପି, ରାବଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧରେ ଛଡାଯାଇଥିବା ଏହି ଶୂଳ, ବିଷାକ୍ତ ସର୍ପ ଭଳି, ଭୟଭୀତ ହେଉଥିବା ଶୂର ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଶରୀରରେ ଲଗିଗଲା। ଶୂଳଟି ସର୍ପ ରାଜାର ଜ୍ୱଳମାନ ଜିହ୍ବା ଭଳି, ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଚଉଡ଼ା ଛାତି ଉପରେ ପଡିଲା। ରାବଣଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଛଡାଯିବା ଏହି ଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଗଭୀର ଭାବରେ ଆଘାତ ପାଇ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ହୃଦୟ ଭିଦ୍ଧ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡିଗଲେ। ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଏପରି ଦୁର୍ବଳ ଦେଖି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ଭାଇର ପ୍ରେମରୁ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। କିଛି ଖଣ୍ଡ ଚିନ୍ତା କରି, ତାଙ୍କ ଆଖିରେ ଅଶ୍ରୁ ଭରିଗଲା, ଏବଂ ସେ ଅତି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ଯେପରି ଏକ ବିପ୍ଳବ ଅଗ୍ନି ଯୁଗ ଶେଷରେ ଦହିଉଥିବା। ରାମ ଚିନ୍ତା କଲେ, "ଏହା ଦୁଃଖ କରିବା ସମୟ ନୁହେଁ," ଏବଂ ରାବଣଙ୍କୁ ମାରିବା ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଗିଗଲେ, ସମୟ ଭରି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ରତାରେ ରକ୍ଷା କରିବା ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ। ଏପରି ରାମ ଦେଖିଲେ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଶୂଳ ଆଘାତରେ ରକ୍ତରେ ରଙ୍ଗିତ, ପାହାଡ଼ ଉପରେ ସର୍ପ ଭଳି ଶୟାନ ହେଇଛନ୍ତି। ମକର ମହାପୁରୁଷମାନେ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଶୂଳଟିର ପ୍ରଭାବକୁ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ମୃଦୁନ୍ଦର ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ବାଣ ବୃଷ୍ଟିରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ଏହି ଶୂଳ ଶୂର ସଉମିତ୍ରିଙ୍କୁ ବିଦୂରି ଭୂମିକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଗଲା। ରାମ, ଭୟଙ୍କର ଶୂଳଟିକୁ ହାତରେ ଧରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହାକୁ ଭଙ୍ଗ କରି, କ୍ରୋଧ ଏବଂ ପ୍ରଭାବରେ ଏହାକୁ ଟାଣି ନେଲେ। ଏହି ଶୂଳ ଉପରେ ରାମ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ସମୟରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାବଣ ତାଙ୍କ ଦେହର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗକୁ ବିଦୂରି ଦେଇ ବାଣରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ। ରାମ ଏ ସମସ୍ତ ବାଣକୁ ଅନ୍ୟଦିଗରେ ଦେଇ, ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ବାହିରେ ଧରି, ହନୁମାନ ଏବଂ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଘେରି ରଖ, ମହାବୀର ବନର ମାନ୍ୟମାନେ; ମୋ ଅତି ଆକାଂକ୍ଷିତ ପ୍ରତାପ ଦେଖିବା ସମୟ ଆସିଛି।" "ଏହି ଦଶମୁଖ ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମା, ଦୁଷ୍ଟତାରେ ଦୃଢ଼, ଅବଶ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇବା ଉଚିତ; ଯେପରି ବର୍ଷା ଶେଷରେ ଚାଟକ ପକ୍ଷୀ ମେଘ ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷା କରେ, ଏପରି ମୁଁ ରାବଣଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଛି।" "ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ମୁଁ ତୁମମାନେକୁ ନିଶ୍ଚିତ କହି ଦେଉଛି: ରାବଣ ବିନା ବା ରାମ ବିନା ଏହି ଜଗତକୁ ଦେଖିବାକୁ ପାରିବ, ବନର ମାନ୍ୟମାନେ।" "ମୋ ରାଜ୍ୟ ହାରା, ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ, ଦଣ୍ଡକ ମେଘରେ ଭ୍ରମଣ, ଭୈଦେହୀର ଦୁଃଖ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହ ମୁଁ ଯେତେ ଦୁଃଖ ଭୋଗିଛି—ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ, ନରକ ଭଳି ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଆଜି ରାବଣଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ମାରି, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଛାଡି ଦେବି।" "ଏହି କାରଣରେ ମୁଁ ବନର ଦଳକୁ ଏକତ୍ର କରିଛି, ଏହି କାରଣରେ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବାଲିକୁ ମାରି ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ରାଜା କରିଛି, ଏହି କାରଣରେ ମୁଁ ସାଗର ଉପରେ ସେତୁ ବନାଇଛି।" "ଏବେ ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ମୋ ଦୃଷ୍ଟି ମଧ୍ୟରେ ଆସିଛି; ଯେଉଁଠାରେ ଆସିଛି, ସେ ଜୀବନ ଦାୟୀ ନୁହେଁ।" "ରାବଣ ମୋ ଦୃଷ୍ଟି ସୀମାରେ ଆସିଛି, ଯେପରି ସର୍ପ ଅନ୍ୟ ସର୍ପର ବିଷ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଆସିଥାଏ, କିମ୍ବା ଗରୁଡ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସାପ ଆସିଥାଏ।" "ବନର ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ପାହାଡ଼ ଶିରା ଉପରେ ବସି, ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ଯୁଦ୍ଧ ମୋ ଏବଂ ରାବଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖ।" "ଆଜି ତିନି ଲୋକ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଦେବ, ଋଷି, ଦେବତାମାନେ, ମୋ ଯୁଦ୍ଧରେ ତଥା ରାମର ସ୍ୱରୂପ ଦେଖିବେ।" "ଆଜି ମୁଁ ଏମିତି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି, ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସମସ୍ତ ଜଗତ, ଚଳିତ ଏବଂ ଅଚଳ, ଦେବମାନେ ମିଶି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀ ରହିଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଯୁଦ୍ଧକୁ ସମସ୍ତେ ସ୍ମରଣ କରିବେ।" ଏପରି କହି, ରାମ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପରେ, ତିକ୍ତ ବାଣ ଏବଂ ତାପିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ଶୋଭିତ ବାଣରେ, ଦଶମୁଖ ରାବଣଙ୍କୁ ଆଘାତ କରିଲେ। ଏପରେ, ରାବଣ ଜ୍ୱଳମାନ ବାଣ ଏବଂ ଗଦାରେ ରାମ ଉପରେ ବୃଷ୍ଟି କରିଲେ, ଯେପରି ବର୍ଷା ମେଘ ଜଳ ବୃଷ୍ଟି କରେ। ଏହି ଦୁଇ ଯୋଦ୍ଧା ରାମ ଓ ରାବଣଙ୍କ ତୀର ପ୍ରହାରରେ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଉପଜିଲା। ତାଙ୍କ ବାଣ, ଅଗ୍ନି ଶିଖା ଭଳି ଜ୍ୱଳି, ଭାଙ୍ଗି ଓ ଚିଅଁ ହୋଇ ଆକାଶରୁ ପୃଥିବୀରେ ପଡିଗଲା। ରାମ ଓ ରାବଣଙ୍କ ଧନୁଷ ତାରର ମହା ତଣ୍ଡାବ ଶବ୍ଦ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେକୁ ଭୟଭୀତ କରିଦେଲା।