ରାବଣ ତାଙ୍କର ଧନୁଷ୍ୟରୁ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଅସ୍ତ୍ର ମୁକ୍ତ କଲେ—ଗଧା, ବନ୍ଦର, କୁକୁର, କୁକୁଡ଼, ମଗର, ଏବଂ ବିଷାକ୍ତ ସାପର ମୁହଁ ଥିବା ବାଣ। ଏହି ସବୁ ମାୟାବି ବାଣ ତୀବ୍ର ଶବ୍ଦ କରୁଥିଲା, ଏବଂ ମନେ ହେଉଥିଲା କ୍ରୁଧ୍ଧ ସର୍ପ ଶ୍ୱାସ ନେଉଛି। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ରାମଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଆସୁଥିଲେ। ରାଘବ, ଯେଉଁଠାରେ ଅସୁର ଅସ୍ତ୍ରର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଥିଲା, ସେ ମଧ୍ୟ ଅଗ୍ନି ସଦୃଶ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ମୁକ୍ତ କଲେ। ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଅଗ୍ନିପରି ଜ୍ୱଳିଥିବା ବାଣ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର, ଧୂମକେତୁ, ଗ୍ରହ, ତାରା ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ଉଲ୍କା ସଦୃଶ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ବାଣ ମୁକ୍ତ କଲେ। ତାପରେ ରାବଣ ମାୟାବି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଝିଅପରି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ତୀବ୍ର ବାଣ ମୁକ୍ତ କଲେ, କିନ୍ତୁ ରାଘବଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଆକାଶରେ ମଧ୍ୟେ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲା। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ହଜିଯିବାକୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତ ବନର ଶୂରବୀରମାନେ ଖୁସିରେ ଚିତ୍କାର କଲେ ଏବଂ ରାଘବଙ୍କୁ ଘେରି ନୃପତି ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦ୶ିନ୍ଦା କଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ ରାଘବ, ଦଶରଥଙ୍କ ମହାନ ପୁତ୍ର, ରାବଣଙ୍କ ହାତରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ, ଯାହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ବନର ନାୟକ ଆନନ୍ଦରେ ଉଲ୍ଲାସ କଲେ। ଏହି ହେଉଛି ମହାନ ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ସହସ୍ରତମ ଅଧ୍ୟାୟର ଆରମ୍ଭ। ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ବିଫଳ ହେବା ପରେ, ରାକ୍ଷସ ରାଜା ରାବଣ ଦ୍ୱିଗୁଣ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଗଲେ ଏବଂ ସେହି କ୍ରୋଧରୁ ତୁରନ୍ତ ଆଉ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ତିଆରି କଲେ। ରାବଣ, ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ, ମାୟା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଏହି ଭୟାନକ ଅସ୍ତ୍ର ରାଘବଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ମୁକ୍ତ କଲେ। ତାଙ୍କର ଧନୁଷ୍ୟରୁ ବଜ୍ର ସମାନ ତୀବ୍ର ଅଗ୍ନିଶିଖା ସହିତ ଅନେକ ବଡ଼ ବଡ଼ ଦାଣ୍ଡ, ଗଦା, ମୁସଳ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ଏହା ସହିତ ତୀବ୍ର ବାୟୁ ସମାନ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅନେକ ଦାଣ୍ଡ, ଦୂର୍ବଳ କରିଦେଇଥିବା ଅସ୍ତ୍ର, ଅଗ୍ନି ଶିଖା ସମାନ ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା। ରାମ, ଅସ୍ତ୍ର ବିଦ୍ୟାରେ ପ୍ରଖ୍ୟାତ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗାନ୍ଧର୍ବ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ। ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ବିଫଳ ହେବା ପରେ, ରାବଣ ରାଗରେ ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତିମ ହୋଇଯାଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ୍ର ମୁକ୍ତ କଲେ। ଦଶମୁଖୀ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ରାବଣଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟରୁ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଅନେକ ବଡ଼ ବଡ଼ ଚକ୍ର ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ସେଗୁଡ଼ିକ ଆକାଶରେ ବିକୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲା, ଦିଗ୍ବଲୟ ଅଗ୍ନିପରି ଜ୍ୱଳିଉଠିଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ଗ୍ରହ ସମାନ ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ଝରିପଡ଼ୁଥିଲା। ରାମ ତାଙ୍କର ତୀର ବର୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଚକ୍ର ଓ ରାବଣଙ୍କ ମାୟାବି ଅସ୍ତ୍ରମାନେ ରଣଭୂମିରେ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ। ଏହି ଅସ୍ତ୍ର ଧ୍ୱଂସ ହେବାକୁ ଦେଖି, ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣ ଦଶଟି ତୀର ଦ୍ୱାରା ରାମଙ୍କ ଦେହର ମୂଳ ମୂଳ ସ୍ଥାନକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ଏହି ଦଶ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଘାୟଳ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ରାମ କିଛି ମାନିଲେ ନାହିଁ। ତାପରେ ରାମ, ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ ଏବଂ ଗଭୀର କ୍ରୋଧରେ, ରାବଣଙ୍କ ଶରୀରର ସମସ୍ତ ଅଂଶକୁ ଅନେକ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ବିଦ୍ଧ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ରାମଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାଉଣୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ କ୍ରୋଧରେ ସତରଞ୍ଜା ବାଣ ଧରି, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଭାବେ ତାଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟକୁ ଦୃଢ଼ କରି ଧରିଲେ। ସେ ତୀବ୍ର ବାଣ ଦ୍ୱାରା ମାନବ ମୁଣ୍ଡ ଅଙ୍କିତ ରାବଣଙ୍କ ପତାକାକୁ କଏଁ ଖଣ୍ଡ କରି ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏକ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ରାବଣଙ୍କ ରଥଚାଳକଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ, ଯେଉଁଠାରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଳଙ୍କାର ଥିଲା, କାଟିଦେଲେ। ପଛରେ, ପାଞ୍ଚ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ଧନୁଷ୍ୟ, ହାତୀ ଶୁଣ୍ଡ ସମାନ ବଡ଼, କାଟିଦେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବିଭୀଷଣ ଏଗିଯାଇ ତାଙ୍କର ଗଦାରେ ରାବଣଙ୍କ ଅଶ୍ୱମାନେ, ମେଘ ସମାନ କଳା ଏବଂ ପାହାଡ଼ ସମାନ ବଡ଼, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରିଦେଲେ। ଅଶ୍ୱମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିବା ପରେ, ରାବଣ ତାଙ୍କ ରଥରୁ ଦୃତ ଗତିରେ ଲାଫ ମାରି, ଭାଇ ବିଭୀଷଣ ପ୍ରତି କ୍ରୋଧରେ ଭରିଗଲେ। ଏହିପରି ଭାବେ ରାକ୍ଷସରାଜ ରାବଣ ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ବଜ୍ର ସଦୃଶ ଶକ୍ତି ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଫିଙ୍ଗିଲେ। କିନ୍ତୁ ଏହା ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଛୁଁଇ ପୂର୍ବରୁ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତିନିଟି ବାଣରେ ଏହି ଶକ୍ତିକୁ କାଟିଦେଲେ। ଏହା ଦେଖି ରଣଭୂମିରେ ବନରମାନେ ବଡ଼ ରୋଷ କଲେ। ସୁନା ଅଳଙ୍କୃତ ଏହି ଶକ୍ତି ତିନି ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଉଲ୍କା ପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। କିଛି ସମୟ ପରେ, ରାବଣ ଏକ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତି ଧରିଲେ, ଯାହାକୁ କେବଳ କାଳ ମଧ୍ୟେ ରୋକିପାରିବ ନାହିଁ, ଏହା ନିଜ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ତେଜରେ ଚମକୁଥିଲା। ଏହି ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଦୁଷ୍ଟ ମନୋଭାବ ରାବଣ ଜୋରରେ ଉଠାଇ ତାଙ୍କ ଭାଇ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଶୂରବୀର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦୃତ ଗତିରେ ବିଭୀଷଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, କାରଣ ସେ ମୃତ୍ୟୁ ସଙ୍କଟରେ ପଡ଼ିଥିଲେ। ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପାଇଁ, ଶୂରବୀର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଧନୁଷ୍ୟ ଟାଣି ରାବଣଙ୍କୁ ଅନେକ ବାଣର ବର୍ଷା କଲେ। ଏହି ନିର୍ମୋହ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ତୀର ବର୍ଷାରେ ରାବଣ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ଶକ୍ତି ମାରିବାକୁ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ। ତାଙ୍କ ଭାଇ ବିଭୀଷଣ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଧାର ହେବାକୁ ଦେଖି, ରାବଣ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ କହିଲେ: "ବିଭୀଷଣ, ଯିଏ ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଉପରେ ଗର୍ବ କରେ, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଛି। ଏହି ଶକ୍ତି, ଯାହା ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଛୁଁଇପାରିଲା ନାହିଁ, ଏବେ ତୁମ ଉପରେ ପ୍ରହାର କରିବ। ଏହି ରକ୍ତ ଚିହ୍ନିତ ଶକ୍ତି, ମୋ ମଦୋନ୍ମତ୍ତ ହସ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଛୁଟି, ତୁମ ହୃଦୟକୁ ଭେଦି ତୁମ ପ୍ରାଣକୁ ନେଇଯିବ।" ଏପରି କହି, ମହାଶବ୍ଦ ଅଟ୍ଟାଳିକା ସହିତ, ଅଷ୍ଟ ଘଣ୍ଟା ଅଳଙ୍କୃତ, ମାୟା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ଅପରାଜୟ ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ରାବଣ ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଛୁଟି ଦେଲେ।