ମହୋଦର ନାମକ ରାତିର ଅସୁର ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ସମାନ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଗଦାଟିକୁ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ରୋଷରେ ରକ୍ତିମ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ସେ ମହାସଂଗ୍ରାମରେ ତାଙ୍କର ଗଦା ଉଠାଇ, ଭୟାନକ ଏବଂ ବଳଶାଳୀ ଗଦାଟିକୁ ଆସୁଥିବାବେଳେ ଆଘାତ କଲେ। ବାନର ରାଜା ସେ ଗଦାକୁ ଗଦାରେ ଆଘାତ କଲେ, ଏବଂ ଗଦା ଭଙ୍ଗ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ଏହା ପରେ, ଦୀପ୍ତିମାନ ସୁଗ୍ରୀବ ଭୂମିରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁନାରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଏକ ଭୟାନକ ଲୋହାର ମୁଷଳ ଉଠାଇଲେ। ସେ ଏହାକୁ ଉଠାଇ ଅସୁର ମହୋଦର ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ, ଏହି ସମୟରେ ମହୋଦର ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଗଦା ଛାଡ଼ିଲେ। ଦୁଇ ଅସ୍ତ୍ର ଆକାଶରେ ମିଶିଗଲା, ଏବଂ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ଅସ୍ତ୍ର ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ, ଦୁଇ ନିଜ ଶରୀର ଶକ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରଭାବରେ ସମାନ ହୋଇ, ମୁଠି ମୁଠି ମାର୍ପିଟ ଆରମ୍ଭ କଲେ, ଦୁଇଁଜଣ ଯଜ୍ଞାଗ୍ନି ସମାନ ଜ୍ୱଳି ଉଠିଲେ। ସେମାନେ ପୁଣିପୁଣି ଏକାପରେ ଏକ ଆଘାତ କଲେ, ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ହାତ ହାତ ମିଶି ଦୁଇଁଜଣ ଭୂମିରେ ଚିତ୍ପଡ଼ିଗଲେ। କିନ୍ତୁ, ଦୁଇଁଜଣ ତୁରନ୍ତ ଉଠି, ପୁଣି ଏକାପରେ ଏକ ଆଘାତ କଲେ, ଆପଣାମାନେ ଦୁଇଁଜଣ ଅନ୍ୟଅନ୍ୟଙ୍କୁ ବଳପୂର୍ବକ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ପରେ, ଦୁଇଁଜଣ ଶରୀର ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ନିକଟରେ ପଡ଼ିଥିବା ତାଙ୍କର ତଳୱାର ଉଠାଇଲେ। ରାକ୍ଷସ ମହୋଦର ବାୟୁ ବେଗରେ ତାଙ୍କର ଢାଲ ଓ ତଳୱାର ଧରିଲେ; ସେପରି ସବୁଠାରୁ ତୀବ୍ର ବାନର ସୁଗ୍ରୀବ ମଧ୍ୟ ତଳୱାର ଧରିଲେ। ଏହିପରି, ଦୁଇଁଜଣ କ୍ରୋଧରେ ଭରିଯାଇ, ତଳୱାର ଉଠାଇ, ଯୁଦ୍ଧକୁ ଆନନ୍ଦରେ ଏବଂ କୌଶଳରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ଦୁଇଁଜଣ ବିଜୟ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ, ଦୁଃସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଏକ ଅବସର ଖୋଜିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ମହୋଦର, ତୀବ୍ର ଶକ୍ତି ଓ ଗତିରେ, ମନ୍ଦ ଚେତନାରେ, ତାଙ୍କର ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କର ଅମୋଘ କବଚ ଉପରେ ଆଘାତ କଲେ। କିନ୍ତୁ ସୁଗ୍ରୀବ ତଳୱାର ଉଠାଇ, ମହୋଦରଙ୍କ ତଳୱାରକୁ ଆଘାତ କରି, ମୁଣ୍ଡ ହେଲମେଟ ଓ କୁଣ୍ଡଳ ସହ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିଦେଲେ। ମହୋଦରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିବାସହିତ, ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ସେନା ଭୟରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲା। ସୁଗ୍ରୀବ ଏହି ବିଜୟରେ ଆନନ୍ଦରେ ବାନରମାନେ ସହ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ଜୟଧ୍ୱନି କଲେ; ରାବଣ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ, ଏବଂ ରାମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲେ। ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ମୁଁହ ନମାଇ, ଭୟଭୀତ ହୃଦୟରେ ଦୌଡ଼ିପଳାଇଲେ। ମହୋଦରଙ୍କୁ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦେଲାପରେ, ସୁର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର ସୁଗ୍ରୀବ ଏଠିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ସମାନ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ତେଜରେ ଉଜ୍ୱଳିତ ହେଲେ। ଏହି ବିଜୟ ସମୟରେ, ଦେବ, ସିଦ୍ଧ, ଯକ୍ଷ ଓ ପୃଥିବୀର ଅନେକ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧ ମଞ୍ଚରେ ଦେଖି, ଆନନ୍ଦରେ ପୂରିତ ହେଲେ। ଏଠାରେ ମହାନ୍ୟ ଭାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ଅଠାନବେଁ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ମହୋଦରଙ୍କ ବଧ ହେବା ପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହାପାର୍ଶ୍ୱ ରୋଷରେ ରକ୍ତିମ ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଦେଖିଲେ। ସେ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ଭୟାନକ ସେନାକୁ ବାଣବର୍ଷାରେ ଅସ୍ଥିର କରିଦେଲେ, ଏବଂ ରାକ୍ଷସ ଅଗ୍ରଗାମୀ ବାନରମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ଆଘାତ କଲେ। ବାୟୁର ଶାଖାରୁ ଫଳକୁ ଝଡ଼ିଦେବାପରି, ସେ ତୀରେ ଅନେକ ବାନରଙ୍କ ହାତକୁ କାଟିଦେଲେ। ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ, ମହାପାର୍ଶ୍ୱ କିଛି ବାନରଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଆଘାତ କଲେ; ସେମାନେ ବାଣବର୍ଷାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇଗଲେ। ସମସ୍ତେ ଭୟଭୀତ ଓ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ପଳାଇଗଲେ; ଅଙ୍ଗଦ ତାଙ୍କ ସେନାର ଦୁଃଖ ଓ ଆହତ ହେବାର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ। ସେ ତୀବ୍ର ଗତିରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣ ସମାନ ଚମକୁଥିବା ଏକ ଇସ୍ପାତ ଗଦା ଧରିଲେ। ସେ ମହାପାର୍ଶ୍ୱଙ୍କୁ ଏହି ଗଦାରେ ଆଘାତ କଲେ। ଏହି ଆଘାତରେ, ମହାପାର୍ଶ୍ୱ ଅଚେତନ ହୋଇ ତାଙ୍କ ରଥିକ ସହ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଏହି ସମୟରେ, କଳିକ ଗିରିକଣ୍ଡ ସମାନ ଦେହ ଥିବା ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାଲୁ ରାଜା ଜାମ୍ବବାନ ତାଙ୍କ ଦଳରୁ ବିପୁଳ ଶକ୍ତି ସହ ଉତ୍ପାତ ହେଲେ। ସେ କ୍ରୋଧରେ ଏକ ପାହାଡ଼ ଶିଖର ସମାନ ବଡ଼ ପାଥର ଉଠାଇ, ଘୋର ଶକ୍ତିରେ ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ; କିଛି ସମୟ ପରେ, ମହାପାର୍ଶ୍ୱ ପୁଣି ଚେତନାରେ ଆସିଲେ। ସେ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଅନେକ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ, ଏବଂ ଜାମ୍ବବାନଙ୍କୁ ତିନିଟି ବାଣରେ ଛାତିରେ ଆହତ କଲେ। ସେ ଭାଲୁ ରାଜା ଓ ଗଭାକ୍ଷକୁ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ବାଣରେ ଆଘାତ କଲେ; ଗଭାକ୍ଷ ଓ ଜାମ୍ବବାନ ବାଣରେ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ ଦେଖି, ଅଙ୍ଗଦ କ୍ରୋଧରେ ତୀବ୍ର ହୋଇ ଏକ ଭୟାନକ ରାକ୍ଷସ ଗଦା ଧରିଲେ, ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଅଗ୍ନି ସମାନ ଚମକୁଥିଲା। ସେ ଦୁଇଁହାତରେ ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ସମାନ ଚମକୁଥିବା ଗଦାକୁ ଦୂରରୁ ଘୁମାଇଲେ। ବାଲିପୁତ୍ର ଏହାକୁ ମହାପାର୍ଶ୍ୱଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ; ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗଦା ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲା। ଏହାର ଆଘାତରେ ତାଙ୍କର ଧନୁ, ବାଣ ଓ ମୁଣ୍ଡ ରକ୍ଷା ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା; ଏପରେ ବାଲିପୁତ୍ର ତୀବ୍ର ଗତିରେ ତାଙ୍କୁ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଆଗ୍ରହରେ କାନ ତଳେ ଏକ ଭୟାନକ ଦଳ ଆଘାତ କଲେ। ମହାପାର୍ଶ୍ୱ ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧ ଓ ଶକ୍ତିରେ, ଏକ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ କୁଟାର ଉଠାଇ, ଏହାକୁ ବାଲିପୁତ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଆଘାତ କଲେ; କିନ୍ତୁ ଅଙ୍ଗଦ, ବାମ କନ୍ଧରେ ଭୟାନକ ଆଘାତ ପାଇ ମଧ୍ୟ, କ୍ରୋଧରେ ସେ କୁଟାର ଚଂଗୁଟିରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଗିଲେ। ଏହିପରି ନିର୍ଭୟ ଓ ଶୂର ଅଙ୍ଗଦ, ତାଙ୍କର ବଜ୍ର ସମାନ ମୁଠି ଉଠାଇ...