ଏହିପରି ଘଟଣାରେ, ବଡ଼ ଯୋଦ୍ଧା ରାବଣ ତାଙ୍କର ତୀବ୍ର ଗତିର ଘୋଡ଼ା ସହିତ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ସେଠାରୁ ବାହାରିଲେ, ଯେଉଁ ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ହରାଇଦେଲେ, ଦିଗଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ଧକାର ଆବରଣ କରିଲା, ଦ୍ୱିଜଗଣ ଅଶୁଭ ଧ୍ୱନି କରିଲେ, ଭୂମି କମ୍ପିତ ହେଲା। ଆକାଶରୁ ରକ୍ତ ବର୍ଷା ହେଲା, ଘୋଡ଼ାମାନେ ଠିଅଉଛି ଅଟକିଗଲେ, ଏକ ଶକୁନି ରଥଧ୍ୱଜ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା, ଓ ଶ୍ୱଳ୍ଲିଙ୍ଗା ଅଶୁଭ ଡାକ ଦେଲେ। ରାବଣଙ୍କର ବାମ ଆଖି ଫଡ଼ିଲା, ବାମ ହାତ କମ୍ପିତ ହେଲା, ମୁହଁ ଶୁଖିଲା, ଓ ଶବ୍ଦ କ୍ଷୀଣ ହେଲା। ଦଶମୁଖ ରାକ୍ଷସ ଯୁଦ୍ଧକୁ ବାହାରୁଥିବାବେଳେ ଏହି ସମସ୍ତ ଅପଶକୁନ ଦେଖାଦେଲା, ଯାହା ତାଙ୍କର ବିନାଶ ସୂଚନା କରୁଥିଲା। ଏବେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଉଲ୍କା ତୀବ୍ର ଧ୍ୱନି ସହିତ ଆକାଶରୁ ତଳେ ପଡ଼ିଲା; ଶକୁନି ଓ କାଉ କଳା କଳା ଅଶୁଭ ଚିତ୍କାର କଲେ। ଏଭଳି ଦୁର୍ଦ୍ଦୈବ ଚିହ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ଅବହେଳା କରି, ମୃତ୍ୟୁରେ ଆନ୍ଧ ହୋଇଥିବା ରାବଣ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଚାଲିଗଲେ। ଏହି ଦେଖି, ବଡ଼ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରଥ ଧ୍ୱନି ଶୁଣି, ବାନରସେନା ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆଗେଇଲେ। ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ କ୍ରୋଧ ଓ ଜୟ ଅଭିଲାଷାରେ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରି, ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ତେଣୁ ଦଶମୁଖ ରାବଣ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ସୁନ୍ଦର ସୁନ୍ଦର ସୁରାଳଙ୍କିତ ବାଣରେ ବାନରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ହତ୍ୟାଳୀଳା ଆରମ୍ଭ କଲେ। କେହି ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେଲେ, କେହି ହୃଦୟ ଭେଦିଦେଲେ, କେହି କାନ ବିହୀନ ହେଲେ, କେହି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, କେହି ପାର୍ଶ୍ୱ ଛିନ୍ନ ହେଲେ, କେହି ମୁଣ୍ଡ ଫାଟିଗଲା, କେହି ଚକ୍ଷୁ ବିହୀନ ହେଲେ। ଯେଉଁଠାରେ ଦଶମୁଖ ରାବଣ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ରାଗରେ ଚକ୍ଷୁ ବିସ୍ତୃତ କରି ଆଗେଇଲେ, ସେଠି ବାନରମୁଖ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କର ବାଣ ତୀବ୍ରତା ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଏଠାରେ ମହାବୀର ବାନରମାନେ ଦଶମୁଖ ରାବଣଙ୍କର ବାଣରେ ଆହତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ଛିତରାଇପଡ଼ିଲେ। ରାବଣଙ୍କର ତୀବ୍ର, ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ବାଣବର୍ଷା ବାନରମାନେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ସହିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଦୀପ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ପତଙ୍ଗା ଜଳିଯାଏ। ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଦିଗ୍ବିଦିଗ୍ ଅଭିମୁଖେ ଚିତ୍କାର କରି ପଳାଇଗଲେ, ଯେପରି ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ ହାତୀମାନେ ଦୌଡ଼ିଯାନ୍ତି। ରାବଣ ତାଙ୍କର ବାଣରେ ବାନରବଳକୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କରି, ମେଘମାଳାକୁ ବାୟୁ ଯେପରି ଚାଲିଯାଏ, ସେଭଳି ଚାଲିଯାଉଥିଲେ। ବନବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୀବ୍ର ହତ୍ୟାଳୀଳା କରି, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ରାଜା ତେବେ ରାଘବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆଗେଇଲେ। ଯୁଦ୍ଧରେ ବାନରମାନେ ଭଙ୍ଗ ଓ ଭୟଭୀତ ହୋଇଥିବା ଦେଖି, ସୁଗ୍ରୀବ ତାଙ୍କର ଦଳର ନେତୃତ୍ୱ ସୁଷେଣଙ୍କୁ ଦେଇ, ତୁରନ୍ତ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। ସେ ନିଜ ସମାନ ଶୂରବାନର ସୁଷେଣଙ୍କୁ ଦଳ ଦେଇ, ଏକ ବୃକ୍ଷ ଧରି ଶତ୍ରୁ ଦିଗକୁ ଆଗେଇଲେ। ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଓ ପଛରେ ସମସ୍ତ ବାନରମୁଖ୍ୟମାନେ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଓ ବିଭିନ୍ନ ବୃକ୍ଷ ଉଠାଇ ଅନୁସରଣ କଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ଯୁଦ୍ଧଭୂମିରେ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରି, ଅନେକ ରାକ୍ଷସମାନେ ମାରି ଗଲେ, ଓ ପ୍ରମୁଖ ରାକ୍ଷସମାନେ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ। ବାନରମାନେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଉପରେ ପାହାଡ଼ର ବର୍ଷା କରିଲେ, ଯେପରି ମେଘ ଜଙ୍ଗଲରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ଉପରେ ପଥ୍ଥର ବର୍ଷା କରେ। ବାନରରାଜାଙ୍କ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ପାହାଡ଼ ବର୍ଷାରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ମୁଣ୍ଡ ଭାଙ୍ଗି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ, ଯେପରି ପାହାଡ଼ ଫାଟିଯାଏ। ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭଙ୍ଗ ଓ ଅନେକ ଚିତ୍କାର କରିପଡ଼ୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବଡ଼ ଧନୁର୍ଧର ରାକ୍ଷସ ବିରୂପାକ୍ଷ ନିଜ ନାମ ଘୋଷଣା କରି ରଥରୁ ଅବତରି, ଏକ ହାତୀର ପିଠିରେ ଚଢ଼ିଲେ। ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିରୂପାକ୍ଷ ହାତୀ ଚଢ଼ି ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରି, ବାନରମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ସେ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଉପରେ ଦୁର୍ଦ୍ଦମ୍ୟ ବାଣ ମାରିଲେ, ବାନରମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସେହି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଘାୟଲ ହୋଇ, ବାନରରାଜା ସୁଗ୍ରୀବ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧରେ ଚିତ୍କାର କରି, ବିରୂପାକ୍ଷକୁ ମାରିବା ନିଶ୍ଚୟ କଲେ। ସେ ଏକ ବୃକ୍ଷ ଧରି ଆଗକୁ ଧାଇ, ବଡ଼ ହାତୀକୁ ଜୋରରେ ଆଘାତ କଲେ। ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ଆଘାତରେ ହାତୀ ଧନୁର ଦୂରତା ପଛକୁ ହଟି, ବସି ଗର୍ଜନ କଲା। ଏହାପରେ ବିରୂପାକ୍ଷ ତୁରନ୍ତ ହାତୀରୁ ଅବତରି, ତୀବ୍ର ଗତିରେ ନିଜ ଶତ୍ରୁ ବାନର ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସିଲେ। ସେ ବୃଶଳ ତ୍ୱଚାର ଢାଳ ଓ ତଳବାର ନେଇ, ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଧମକ ଦେଇ ଆଗେଇଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ବଡ଼ ପଥ୍ଥର ଉଠାଇ ବିରୂପାକ୍ଷ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ, ମେଘମାଳା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ପଥ୍ଥର ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ବିରୂପାକ୍ଷ ଚତୁର୍ ଭାବେ ଏଡ଼ାଇ ତଳବାର ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଆଘାତ କଲେ। ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତଳବାର ଆଘାତରେ ବାନର ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ି ଅଚେତନ ହେଲେ। କିନ୍ତୁ ଦ୍ରୁତ ଉଠି, ସେ ମୁଠି ଭରି ବିରୂପାକ୍ଷଙ୍କ ଛାତିରେ ଭୟଙ୍କର ଆଘାତ କଲେ। ବିରୂପାକ୍ଷ, ଏହି ଘୁସିରେ ଆଘାତ ପାଇ, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ତଳବାର ନେଇ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ସେନାର ସମ୍ମୁଖରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଏଭଳି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଏକାଉଠି ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିଲେ, ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦିଗ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କମ୍ପିତ ଓ ଭୟଭୀତ ହେଉଥିଲା।