ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍, ଦୁଇଜଣେ ଶୂରବୀର ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଧନୁର୍ଧର, ଏକ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ। ସେମାନେ ଏକାପରେ ଏକ ତୀର ମାରି, ଅପୂର୍ବ ପ୍ରତାପ ଦେଖାଇଲେ। ତୀର ଘାତରେ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଶରୀର ରକ୍ତରେ ରଙ୍ଗାଗିଲା, ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଫୁଲିଥିବା କିଂଶୁକ ଗଛ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଦୁଇଜଣ ଧନୁର୍ଧର ଏପରି ଭାବରେ ସମ୍ନିକଟରେ ଆସି, ମନୋରଥ ନେଇ ଏକାପରେ ଏକ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ, ତାଙ୍କର ଦେହର ପ୍ରତିଟି ଅଂଗକୁ ଆଘାତ କରିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଯୁଦ୍ଧ ରୋଷରେ ଭରିଥିବା ରାବଣଙ୍କ ପୁଅ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍, ଭିବୀଷଣଙ୍କ ମୁହଁକୁ ତିନୋଟି ତୀର ମାରିଲେ। ରାକ୍ଷସେଶ୍ୱର ଭିବୀଷଣଙ୍କୁ ତିନିଟି ଇସ୍ପାତ ମୁଣ୍ଡିଆ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ କରି, ପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବାନର ସେନାନାୟକଙ୍କୁ ଏକ ତୀର ମାରିଲେ। ଏହି ଦେଖି ଭିବୀଷଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଓ ତାଙ୍କ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ଦୁଷ୍ଟ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ଙ୍କ ଘୋଡ଼ାମାନୋ ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ଆଘାତ କରିଲେ। ତାଙ୍କ ରଥର ଘୋଡ଼ା ଓ ସାରଥି ନିହତ ହେବା ପରେ, ଶୂରବୀର ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ ରଥରୁ ଝାପି ପଡ଼ି, ଏକ ବଡ଼ ବାଣ ନେଇ ତାଙ୍କ ମାମାଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ। ଏହି ବାଣ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଭିବୀଷଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ସୁମିତ୍ରାନନ୍ଦନ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଦଶ ଖଣ୍ଡ କରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଦେଲେ। ଏହାପରେ, ଭିବୀଷଣ ତାଙ୍କ ଧନୁକୁ ଦୃଢ଼ କରି, ଘୋଡ଼ାମାନୋ ହତ୍ୟାରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ପଞ୍ଚଟି ବଜ୍ର ସମ ତୀର ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ଙ୍କ ଛାତି ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ। ସେଇ ସୁନା ମୁଣ୍ଡିଆ ତୀର ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ଭେଦି, ରକ୍ତରେ ରଙ୍ଗାଗିଲେ, ଏବଂ ବଡ଼ ଲାଲ୍ ସର୍ପ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଦେଖି ରାକ୍ଷସମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ ବଡ଼ କ୍ରୋଧରେ ଯମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ମାମାଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତୀରକୁ ଧନୁରେ ଆସିଥିବା ଦେଖି, ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଏକ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର ଧରିଲେ। ଏହି ତୀର ଅପାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲା, ଯାହା କୁବେର ଜୀବନ୍ତ ସ୍୵ପ୍ନରେ ଦେଇଥିଲେ, ଏହାକୁ ଦେବତା, ଦାନବ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ରୋକିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ଲୋହା ଗଦା ସମ ଭୁଜା ଦ୍ୱାରା ଧନୁକୁ ତାଣିବା ସମୟରେ ଧନୁର୍ ଶବ୍ଦ କଞ୍ଚ ଚିତ୍କାର ପରି ଶୁଣାଯାଉଥିଲା। ଦୁଇଜଣେ ତାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ ଉପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର ଧରି, ଏହି ଧନୁର୍ ଅପୂର୍ବ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲା। ଏହି ଦୁଇ ତୀର ଆକାଶକୁ ଆଲୋକିତ କରି, ଦୁଇଜଣ ଧନୁର୍ଧରଙ୍କ ଧନୁରୁ ଛୁଟି, ଶିର୍ଷରେ ଶିର୍ଷ ଟକ୍କର ଦେଲେ। ଏହି ଦୁଇ ଭୟଙ୍କର ତୀର ଟକ୍କର ଦେଇ ଭୟାନକ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ କଲା, ଧୂଁଆଁ ଓ ଚିଙ୍ଗାରି ଉଡ଼ିଲା। ଏହି ଦୁଇ ତୀର ବଡ଼ ଗ୍ରହ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଟକ୍କର ଦେଇ ଶଂଖ ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ। ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇ ତୀର ବିଫଳ ହେବା ଦେଖି, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ ଲଜ୍ଜିତ ଓ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ଏହାପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସୌମିତ୍ରି ଭୟଙ୍କର ବାରୁଣାସ୍ତ୍ର ଧରିଲେ; ଆଉ ମହାପ୍ରତାପୀ ମହେନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ। ବାରୁଣାସ୍ତ୍ରକୁ ସେଇ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ରୋକାଯାଇଲା; ଏହାପରେ ଅପରାଜିତ ଯୁଦ୍ଧବୀର ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ କ୍ରୋଧରେ ଦହିଯାଇ, ଜଗତକୁ ସଂହାର କରିବା ପ୍ରୟାସେ ଦାହମାନ ଅଗ୍ନେୟାସ୍ତ୍ର ଧରିଲେ। ଏହି ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତାଙ୍କ ନିଜ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ; ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ବିଫଳ ହେବା ଦେଖି ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ ଅତି କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ସେଉଁଠାରେ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ରାକ୍ଷସ ତୀର ଧରି, ତାଙ୍କ ଧନୁରୁ ଅଗ୍ନିସ୍ପର୍ଶୀ, କଂଟାଳ ଏବଂ ଚିରିଦେବା ଶକ୍ତି ସହିତ ଅନେକ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ। ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅନେକ ବର୍ଚ୍ଛ, ଗଦା, ମୁସଳ, ଖଡ଼ଗ ଓ ପରଶୁ ପ୍ରକଟ ହେଲା। ଏହି ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ଦେଖି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଅଭୟ ରହି, ମହେଶ୍ୱର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ। ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଅପୂର୍ବ ଓ କନ୍ପକାମ୍ପା ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ଆକାଶର ଜୀବଗଣ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସ ଯୁଦ୍ଧରେ, ଭୟାନକ ଚିତ୍କାର ଶବ୍ଦରେ ଆକାଶ ଉତ୍ସୁକ ଆତ୍ମାମାନୋ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା। ଦେବତା, ଋଷି, ପିତୃ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଗରୁଡ଼ ଓ ସର୍ପମାନେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଲେ। ତାପରେ ରାଘବଙ୍କ କ୍ଷୁଦ୍ର ଭାଇ ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏକ ତୀର ଧରିଲେ, ଯାହା ଅଗ୍ନିସ୍ପର୍ଶ ସମ ଏବଂ ରାବଣଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ସଂହାର ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଥିଲା। ସେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପଙ୍ଖା, ଦୃଢ଼ ଯୋଗ, ସୁନା ଶୋଭିତ, ଶରୀର ନାଶକ ତୀର ଉଠାଇଲେ। ଏହି ତୀର କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ, ଭୟଙ୍କର, ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା, ସର୍ପ ବିଷ ସମ ଏବଂ ଦେବତାମାନୋ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଥିଲା। ଏହି ତୀର ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର ପୂର୍ବରୁ ଦେବାସୁର ସଂଗ୍ରାମରେ ଦାନବମାନୋ ଉପରେ ବିଜୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ଏହି ଅପରାଜିତ ଇନ୍ଦ୍ରାସ୍ତ୍ରକୁ ସୌମିତ୍ରି ତାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ ଉପରେ ଧରି, ସମ୍ବୋଧନ କଲେ: "ଯଦି ଦଶରଥନନ୍ଦନ ରାମ ଧର୍ମ, ସତ୍ୟ ଓ ନୀତିରେ ନିଷ୍ଠାବାନ, ଏବଂ ଅପରିମିତ ପ୍ରତାପୀ, ତେବେ ଏ ତୀର, ରାବଣଙ୍କ ପୁଅକୁ ବିନାଶ କର।" ଏପରି କହି, ଯୁଦ୍ଧ ମଞ୍ଚରେ ଶୂରବୀର ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସିଧା ତୀରକୁ କାନ ଯାଏଁ ତାଣି, ଏହାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରାସ୍ତ୍ର ସହ ଯୋଗ କରି, ଶତ୍ରୁନାଶକ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ। ସେଇ ତୀର, ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ଓ ଚମକୁଥିବା କୁଣ୍ଡଳ ସହିତ, ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ଦେହରୁ ଅଲଗା କରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଦେଲା। ରକ୍ତରେ ତିରିଥିବା, ଶୋଣିତ ରଙ୍ଗରେ ଚମକୁଥିବା ଏହି ରାକ୍ଷସ ପ୍ରିନ୍ସଙ୍କ ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡ ଭୂମିରେ ଦେଖାଯାଇଲା। ଏଭଳି ଭାବେ ରାବଣଙ୍କ ପୁଅ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍, କବଚ, ମୁକୁଟ, ଧନୁର୍ ଓ ତୀର ପକେଇ, ଭୂମିରେ ଚିତ୍ପଡ଼ିଗଲେ।