ଏହି ସମୟରେ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଯାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦୀର୍ଘ ଦୁଃଖରେ ଶୀର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିବା ଦେଖି ବିଭୀଷଣ ଏହି ଭ୍ରମ ଦୁଃଖକୁ ଛାଡିଦେବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଏଠାରେ ଶାନ୍ତ ହୃଦୟ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମନୋବଳ ସହିତ ବସ, ଆମେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ସେନାପତିମାନେ ସହିତ ପଠାଉ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ରାବଣଙ୍କ ପୁଅକୁ ଦୂର କରିବେ; ପରେ ସେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବେ। ଏହି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣମାନେ, ପକ୍ଷୀ ପରି ମୃଦୁ, ତ୍ୱରିତ ଶରୀର ଓ ପାଖ ଥିବା, ତାଙ୍କ ରକ୍ତକୁ ପିଇବେ।” ବିଭୀଷଣ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ, ଇନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଅସ୍ତ୍ର ଚଲାଇ, ଦାନବ ନାଶ ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ନିର୍ଦେଶ ଦିଅ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟ, ଶତ୍ରୁ ନାଶ ପାଇଁ ଏଠାରେ ବିଳମ୍ବ ନାହିଁ; ଆଜି ତୁମେ ଏହା କରିପାରିବେ। ମହେନ୍ଦ୍ର ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଦଳନ କରିଥିବା ଭଳି ଅସ୍ତ୍ର ଚଲାଇ। ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଛି, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି; ଯଦି ତାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ପରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଯିବା, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ଦେହ କରିବେ।” ଏଠାରେ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ବିଭୀଷଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଦୁଃଖରେ ବିହ୍ବଳ ରାମ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦାନବର ଉତ୍ତର ବୁଝିପାରିଲେ ନାହିଁ। ପରେ ସେ ଆତ୍ମବଳ ଆଣି, ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏ ରାତ୍ରିଚର ଦେବତା, ବିଭୀଷଣ, ତୁମେ ଯାହା କହିଥିଲ, ମୁଁ ପୁନଃ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ। ତୁମେ ଯାହା କହିବାକୁ ଚାହୁଁ, କହ।” ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଚତୁର ବିଭୀଷଣ ପୁନଃ କହିଲେ, “ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ, ତୁମେ ଯେପରି ନିର୍ଦେଶ ଦେଲ, ସେନା ବିନ୍ୟାସ ଏହିପରି ହେଇଛି। ସମସ୍ତ ସେନା ଚାରିପାଖରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ହୋଇଛି, ସେନାପତିମାନେ ନିୟମାନୁସାରେ ସ୍ଥିତ। ଏହି ମହାପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଆଉ ଏକ କଥା କହିବାକୁ ଚାହୁଁ; ତୁମେ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହେବାରୁ ଆମର ହୃଦୟ ମଧ୍ୟ ଚିନ୍ତିତ। ରାମ, ଏହି ଦୁଃଖ ଓ ଅନାବଶ୍ୟକ ଚିନ୍ତାକୁ ଛାଡିଦିଅ; ଏହି ଚିନ୍ତା ଶତ୍ରୁଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଏ। ଶୁର, ଚେଷ୍ଟା କର, ଆତ୍ମବଳ ଧର; ଯଦି ସୀତାକୁ ଫେରାଇବା ଏବଂ ରାତ୍ରିଚରମାନେ ନାଶ କରିବା ଚାହୁଁ। ଏହି ରଘୁବଂଶୀ ରାମଙ୍କୁ ବିଭୀଷଣ କହିଲେ, “ମୋର ଉପକାରୀ କଥା ଶୁଣ; ଲକ୍ଷ୍ମଣକୁ ବଡ଼ ସେନା ସହିତ ପଠାଅ। ସେ ନିକୁମ୍ଭିଳାକୁ ପହଞ୍ଚି, ରାବଣଙ୍କ ପୁଅକୁ ବାଣରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ହତ କରିବେ; ତାଙ୍କ ବାଣ ବିଷ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମାରାତ୍ମକ ସାପର ବିଷ ସମାନ। ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁର୍ଧର, ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ, ରାବଣଙ୍କ ପୁଅକୁ ବାଣରେ ହତ କରିବା ଉଚିତ; ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟା ଓ ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ଦାନରେ ବ୍ରହ୍ମଶିରସ୍ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଇଚ୍ଛାମୂଳକ ଘୋଡ଼ା ପାଇଛନ୍ତି। ଏହି ସେନା ସହିତ ସେ ଏବେ ନିକୁମ୍ଭିଳାକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି; ଯଦି ସେ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଇ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ମୃତ ଭଳି ହେବା। ଯଦି ଶତ୍ରୁ ନିକୁମ୍ଭିଳାକୁ ଯାଇନାହିଁ ଓ ଅଗ୍ନି ଯଜ୍ଞ କରିନାହିଁ, ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ହତ କରିବା, ଏହି ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେବ। ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ମହାପ୍ରଭୁ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ଏକ ବର ଅନୁସାରେ ଏହି ଜ୍ଞାନୀ ପୁଅର ମୃତ୍ୟୁ ଏହିପରି ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ ନାଶ ପାଇଁ ସେନାକୁ ନିର୍ଦେଶ ଦିଅ, ରାମ; ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ସହିତ ରାବଣ ଓ ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ମିତ୍ରମାନେ ନାଶ ହେବେ।” ବିଭୀଷଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାମ କହିଲେ, “ମୁଁ ତାଙ୍କ ମାୟା ଓ ସତ୍ୟ ଶୌର୍ୟକୁ ଜାଣିଛି। ସେ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ବିବେକୀ, ବଡ଼ ମାୟା ଓ ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ; ଯୁଦ୍ଧରେ ବରୁଣ ସହିତ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଚେତନ କରିଦିଅନ୍ତି। ସେ ତାଙ୍କ ରଥରେ ଆକାଶରେ ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କ ଗତିକୁ କେହି ବୁଝିପାରିନାହିଁ, ମେଘରେ ଲୁଚିଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି। ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଶତ୍ରୁର ମାୟା ଓ ଶକ୍ତି ଜାଣି, ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ବାନରରାଜାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଦଳ ଓ ହନୁମାନ ଆଦି ସେନାପତିମାନେ ସହିତ ଯାଅ। ଜାମ୍ବବାନ୍ ଓ ତାଙ୍କ ଦଳ ସହିତ ରାକ୍ଷସପୁଅ, ମାୟା ଓ ଶକ୍ତିର ଅଧିକାରୀକୁ ହତ କର। ଏହି ମହାତ୍ମା ରାତ୍ରିଚର, ତାଙ୍କ ମାୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ତୁମେ ଯାଉଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ପରିକରମାନେ ସହିତ ପଛରୁ ଆସିବେ।” ରାମଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ଶୌର୍ୟଶାଳୀ ବିଭୀଷଣ ସହିତ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଅନ୍ୟ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଧନୁ ନେଇଲେ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆମ୍ର୍ୟ, ପାଶରେ କଟାରୀ, ପିଠିରେ ତୀର, ବାମ ହାତରେ ଧନୁ ନେଇ, ସମୁତ୍ସୁକ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାମଙ୍କ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରି କହିଲେ, “ଆଜି ମୋ ଧନୁରୁ ଛୁଟିଥିବା ବାଣ ରାବଣଙ୍କ ପୁଅକୁ ବିଦ୍ଧ କରି ଲଙ୍କାରେ ପଦ୍ମପୋଖରୀରେ ହଂସ ପରି ପଡ଼ିବ। ଆଜି ଏହି ବାଣ ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ବିଦ୍ଧ କରି ନାଶ କରିଦେବେ।” ଏପରି କହି, ଚମକିଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାବଣଙ୍କ ପୁଅକୁ ହତ କରିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ୍ତ ହୋଇ ଭାଇଙ୍କ ପୂର୍ବରୁ ତ୍ୱରିତ ଚାଲିଲେ। ଗୁରୁଙ୍କ ପାଦ ପ୍ରଣାମ କରି, ପରିକ୍ରମା କରି, ନିକୁମ୍ଭିଳା ଦେବାଳୟ ପାଇଁ ବଢ଼ିଗଲେ, ଯାହା ରାବଣଙ୍କ ପୁଅ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। ବିଭୀଷଣ ସହିତ ଶୌର୍ୟଶାଳୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଭାଇଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଇ ଦ୍ରୁତ ଚାଲିଗଲେ। ହନୁମାନ ଆଦି ହଜାର ହଜାର ବାନର, ବିଭୀଷଣ ଓ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦ୍ରୁତ ଆଗେ ଆଗେ ବଢ଼ିଗଲେ। ବଡ଼ ବାନରସେନା ତ୍ୱରିତ ଗତିରେ ଚଳିଥିବା ଦେଖି ତାଙ୍କ ପଥରେ ଭାଲୁରାଜାଙ୍କ ଦଳକୁ ଥିବା ଦେଖିଲେ।