ଏହି ଘଟଣା ବଳିରାମ, ମହାମୁନି ଓ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ କଥା କହିଥିବା ପରେ, ମଧ୍ୟମ ପୁତ୍ର ଶୁନଃଶେପ ନିଜେ ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ। ସେ କହିଲେ, “ପିତା କହିଛନ୍ତି ବଡ଼ ପୁଅକୁ ବିକ୍ରି କରିହେବ ନାହିଁ, ମାତା କହିଛନ୍ତି ସାନାକୁ ବିକ୍ରି କରିହେବ ନାହିଁ, ମୁଁ ଭାବୁଛି ମଧ୍ୟମ ପୁଅକୁ ବିକ୍ରି କରାଯିପାରିବ, ଏଇପରି ରାଜନ, ତେଣୁ ମୋତେ ନେଇଯାଅ।” ଏହା ପରେ, ବଳଶାଳୀ ରାଜା ଅମ୍ବରୀଷ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “କୋଟି କୋଟି ସୁନା, ରତ୍ନ ଓ ମାଣିକ୍ୟ ଦେଇ ମୁଁ ଏହି ପୁଅକୁ ନେଉଛି।” ରାଜା ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଏକ ଲକ୍ଷ ଗାଈ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଶୁନଃଶେପକୁ ନେଇଲେ ଓ ଚାଲିଗଲେ। ଶ୍ରୀମାନ୍ ବୈଦିକ ରାଜା ଅମ୍ବରୀଷ ତୁରନ୍ତ ଶୁନଃଶେପକୁ ତାଙ୍କ ରଥରେ ବସାଇ ଯାତ୍ରା କଲେ। ଏହିପରି ଶୁନଃଶେପକୁ ନେଇ ରାଜା ଅମ୍ବରୀଷ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ପୁଷ୍କର ତୀରେ ବିଶ୍ରାମ କରିବାକୁ ଥିଲେ। ଏବେ ଶୁନଃଶେପ, ଯିଏ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ପବିତ୍ର ପୁଷ୍କରକୁ ଯାଇ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କ ମୁଖ ଅତି ଦୁଃଖିତ, ତିଆରି ଓ ତ୍ରିଷ୍ଣାରେ କ୍ଳାନ୍ତ, ତିନି ତାଙ୍କ ମାମା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ସହିତ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ୍ନ ଦେଖିଲେ। ସେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ କୋଳରେ ପଡ଼ି ଦୁଃଖଭରା କଥା କହିଲେ, “ମୋର ମା, ବାପା କିମ୍ବା କୌଣସି ଆତ୍ମୀୟ ନାହିଁ। ହେ ମୃଦୁଭାବୀ, ମହାମୁନି, ଧର୍ମରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ଓ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା। ରାଜାଙ୍କ କାମ ସିଦ୍ଧ ହେଉ, ମୋତେ ଦୀର୍ଘ ଓ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଜୀବନ ମିଳୁ। ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତପସ୍ୟା କରି ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି କରିପାରିବି। ମୋର ରକ୍ଷା କର, ମୁଁ ଅନାଥ, ଦୟାଳୁ ହୃଦୟରେ, ପିତା ପୁଅକୁ ଯେପରି ରକ୍ଷା କର, ଏ ପାପରୁ ମୋତେ ବଞ୍ଚାଇଦିଅ।” ଏହି କଥା ଶୁଣି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଭାବରେ ଶାନ୍ତନ କଲେ ଓ ପରେ ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପିତାମାନେ ପୁଅ ଚାହାନ୍ତି ଯାହା ପାଇଁ, ଯେଉଁଥିରେ ଲୋକକଳ୍ୟାଣ ଓ ପରଲୋକ ମଙ୍ଗଳ ଅଛି—ସେ ସମୟ ଏବେ ଆସିଛି। ଏହି ଋଷିପୁତ୍ର ମୋ ଆଶ୍ରୟ ମାଗିଛି, ମୋର ପୁଅମାନେ, ତୁମେ ତୁମ ଜୀବନ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କର। ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ସତ୍କର୍ମ କରିଛ, ଏବେ ରାଜାଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ବଳି ହେଉ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କର। ଏହାରେ ଶୁନଃଶେପ ରକ୍ଷା ପାଇବେ, ଯଜ୍ଞ ନିର୍ବିଘ୍ନ ଚାଲିବ, ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ, ଓ ମୋର ଶବ୍ଦ ପୂରଣ ହେବ।” ମୁନିଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ, ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦା ଆଦି, ଗର୍ବ ଓ ଅଶ୍ରୁଭରା ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, “ଆପଣ କିପରି ନିଜ ପୁଅମାନେକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଅନ୍ୟ ଗୋଟିଏ ପିଲାକୁ ବଞ୍ଚାଇପାରିବେ? ଏହା ଅନୁଚିତ, ମାନେ କୁକୁର ମାଂସ ଭୋଜନ କରିବା ପରି ଅପବିତ୍ର।” ପୁଅମାନଙ୍କ ଏହି ଅନୁଚିତ ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତିମ ହୋଇ କହିଲେ, “ଭୟ ଛାଡ଼ି ଏହିପରି ଅନ୍ୟାୟ କଥା କହିଲ, ଏହା ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ନିନ୍ଦିତ। ମୋର ଆଦେଶ ଅମାନ୍ୟ କଲ, ଏହା ଦୁର୍ଦ୍ଦାନ୍ତ ଓ ରୋମାଞ୍ଚକ। ତୁମେ ସମସ୍ତେ ବସିଷ୍ଠ ଗୋତ୍ରୀୟଙ୍କ ପରି ଜନ୍ମେ କୁକୁର ମାଂସ ଭୋଜନ କରିବ, ଏହି ଭୂମିରେ ହଜାର ବର୍ଷ ରହିବ।” ଏହିପରି ନିଜ ପୁଅମାନେଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇ, ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଦୁଃଖିତ ଶୁନଃଶେପଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଓ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇ କହିଲେ, “ପବିତ୍ର ଦୋରା ପିନ୍ଧି, ଲାଲ ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ, ବିଷ୍ଣୁ-ଖୁଟି ନିକଟକୁ ଯାଅ ଓ ଭଗବାନ ଅଗ୍ନିକୁ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼।” “ଏହି ଦୁଇଟି ଦିବ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଅମ୍ବରୀଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ଗାଉଛ, ତେବେ ତୁମେ ସଫଳତା ପାଇବ।” ଶୁନଃଶେପ ସେଇ ଦୁଇଟି ମନ୍ତ୍ର ଧ୍ୟାନରେ ରଖି, ତୁରନ୍ତ ରାଜା ଅମ୍ବରୀଷଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ରାଜା, ଚତୁର, ଆମେ ତୁରନ୍ତ ଯାଉ। ତୁମେ ଏହି ବ୍ରତ ଶେଷ କର ଓ ଯଜ୍ଞ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘୋଷଣା କର।” ମୁନିପୁତ୍ରଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦରେ, ତୁରନ୍ତ ଯଜ୍ଞଶାଳାକୁ ଗଲେ। ଯଜ୍ଞାଚାର୍ୟମାନଙ୍କ ସମ୍ମତିରେ, ରାଜା ଶୁନଃଶେପଙ୍କୁ ଲାଲ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଇ, ବଳି ଚିହ୍ନ ଲଗାଇ ବିଷ୍ଣୁ-ଖୁଟିକୁ ବାନ୍ଧିଲେ। ଏପରି ବାନ୍ଧାଯାଇ, ଋଷିପୁତ୍ର ଉତ୍ତମ ବାଣୀରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ତେବେ ଶତାକ୍ଷୀ ଇନ୍ଦ୍ର ଗୁପ୍ତ ମନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଶୁନଃଶେପକୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଦାନ କଲେ। ଏହାରେ ରାଜା ଅମ୍ବରୀଷ ଯଜ୍ଞ ସଫଳ କଲେ ଓ ଅପାର ଫଳ ପାଇଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମଧ୍ୟ ଧର୍ମାତ୍ମା ଏବଂ ତପୋନିଷ୍ଠ ହୋଇ, ପୁଷ୍କରରେ ଆଉ ଏକ ଶତବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଏହିପରି, ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ତପସ୍ୟାର ଫଳ ଦେବାକୁ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ଅପାର ତେଜସ୍ୱୀ, ଅନନ୍ଦ ଶବ୍ଦରେ କହିଲେ, “ତୁମେ ଏବେ ତୁମ ନିଜ ଧର୍ମକର୍ମରେ ଋଷି ହେଲେ, ଧନ୍ୟ ହେଲେ।” ଏହିପରି କହି, ଦେବତାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଫେରିଗଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ପୁଣି ଅଧିକ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ୍ନ ହେଲେ। ଏହିପରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ଅପ୍ସରାମଣି ମେନକା ପୁଷ୍କର ତୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ। ତେବେ କୁଶିକନନ୍ଦନ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ମେଘ ମଧ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍।