ଏକ ସମୟର କଥା, ରାଜା ଅମ୍ବରୀଷ ଏକ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଆନିଥିବା ପଶୁ ତାଙ୍କର ଅବହେଳାରେ ହାରାଇଗଲା। ତାଙ୍କର ଉପାଧ୍ୟାୟ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ରାଜା, ତୁମର ଅବହେଳାରେ ପଶୁ ହାରାଇଗଲା। ରାଜା ଯଦି ରକ୍ଷା କରିନାହାନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଅନେକ ଦୋଷ ହୋଇଥାଏ। ଏହା ଏକ ମହା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ; ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ପଶୁ ଆଣି ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କର।" ଏହି ଉପାଧ୍ୟାୟଙ୍କର ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଓ ପ୍ରଶଂସିତ ରାଜା ଅମ୍ବରୀଷ ହଜାର ଗଂ ମାଝିରେ ପଶୁ ଖୋଜିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳ, ସହର, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ତପୋବନ ମାଝିରେ ପଶୁ ଖୋଜିଲେ। ସେ ପତ୍ନୀ ଓ ପୁଅ ସହିତ ଯାଇ, ଭୃଗୁ ପାହାଡ଼ରେ ଋଷି ଋଚୀକଙ୍କୁ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ। ରାଜା ଅମ୍ବରୀଷ ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ପୂର୍ବକ ନମସ୍କାର କରି, ତାଙ୍କର ଅନୁଗ୍ରହ ଲାଗି ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ସେ ଋଚୀକଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରି, କହିଲେ—"ଯଦି ଆପଣ ଚାହିଁଥିବେ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କର ପୁଅକୁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଗଂ ଦେଇ କିଣିବାକୁ ଚାହେଁ। ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ମୁଁ ମୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରିଛି, ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ସବୁଠାରେ ଖୋଜିଛି, କିନ୍ତୁ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ପଶୁ ମିଳିଲା ନାହିଁ। ଆପଣ ମୋତେ ଏକ ପୁଅ ଦିଅନ୍ତୁ।" ଋଚୀକ କହିଲେ, “ମୁଁ କେବେ ମୋର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁଅକୁ ବେଚିପାରିବି ନାହିଁ।” ତାଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ମା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ—"ଭାର୍ଗବ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁଅକୁ ବେଚିବେ ନାହିଁ। ମୋର ଅତି ପ୍ରିୟ କନ୍ଷ, ଶୁନକ, ମୁଁ ଦେଇପାରିବି ନାହିଁ। ସାଧାରଣତଃ ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁଅ ପ୍ରିୟ ହୁଏ, ମାଙ୍କ ପାଇଁ କନ୍ଷ ପୁଅ ପ୍ରିୟ ହୁଏ। ଏହିପରି, ମୁଁ କନ୍ଷ ପୁଅକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବି।" ଏହି ସମୟରେ, ମଧ୍ୟମ ପୁଅ ଶୁନଃଶେପ ନିଜେ ନିଜ ପିତା ଓ ମାଙ୍କୁ କହିଲେ—"ପିତା କହିଛନ୍ତି ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁଅ ବେଚିହେବ ନାହିଁ, ମା କହିଛନ୍ତି କନ୍ଷ ପୁଅ ବେଚିହେବ ନାହିଁ; ମୁଁ ଭାବୁଛି ମଧ୍ୟମ ପୁଅ ବେଚିହେବ। ରାଜା, ତୁମେ ମୋତେ ନିଅ।" ତାପରେ ରାଜା ଅମ୍ବରୀଷ ଅନେକ ଧନ, ରତ୍ନ ଓ ଏକ ଲକ୍ଷ ଗଂ ଦେଇ ଶୁନଃଶେପକୁ ନେଇଲେ। ରାଜା ଅମ୍ବରୀଷ ଶୁନଃଶେପକୁ ତାଙ୍କ ରଥରେ ବସାଇ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ଏହିପରେ, ଶୁନଃଶେପକୁ ନେଇ ରାଜା ଅମ୍ବରୀଷ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ପୁଷ୍କରକୁ ବସିଲେ। ଶୁନଃଶେପ, ଅତିଶୟ କ୍ଲାନ୍ତ ଓ ତ୍ରିଷ୍ଣାରେ ବିନ୍ଦୁ, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ତାଙ୍କର ମାମା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ତପସ୍ୟାରେ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ। ସେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଶିର ଉପରେ ପଡି, କହିଲେ—"ମୋର କୌଣସି ମା, ପିତା, ବନ୍ଧୁ ନାହିଁ। ହେ ମହାମୁନି, ଆପଣ ଧର୍ମରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ଓ ସ୍ରଷ୍ଟା। ରାଜାଙ୍କର କାମ ସଫଳ ହେଉ, ମୋତେ ଦୀର୍ଘ ଓ ଅବିରତ ଜୀବନ ଦିଅନ୍ତୁ। ମୁଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତପସ୍ୟା କରି ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବି। ଆପଣ ମୋତେ ପିତା ପରି ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ମୋତେ ପାପରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ।" ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶୁନଃଶେପକୁ ବହୁ ଭଳିଭଳି ଆଶ୍ୱସ୍ତ କରି, ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ପ୍ରତି କହିଲେ—"ପିତାମାନେ ସନ୍ତାନ ଚାହିଁଥିବା ସମୟ ଏବେ ଆସିଛି; ଏହି ଶୁନଃଶେପ ମୋତେ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଛି। ତମେ ସମସ୍ତେ ତୁମ ଜୀବନ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଉପକୃତ କର। ତମେ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ପଶୁ ହୋଇ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କର। ଶୁନଃଶେପ ପ୍ରତିରକ୍ଷିତ ହେବେ, ଯଜ୍ଞ ବିଘ୍ନ ବିନା ଚାଲିବ, ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ, ମୋର ଶବ୍ଦ ପୂରଣ ହେବ।" ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦା ଦିଆଁ ଆଦି ପୁଅମାନେ ଦୁଃଖ ଓ ଗର୍ବରେ କହିଲେ—"ଆପଣ କିପରି ନିଜ ପୁଅମାନେ ଛାଡି ଅନ୍ୟ ପୁଅକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିପାରିବେ? ଏହା ଅନୁଚିତ, ଯେପରି ଏକ କୁକୁର ମାଂସ ଖାଇବା।" ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏହି ଦୁଃଖଦ କଥା ଶୁଣି, କ୍ରୋଧରେ ଚକ୍ଷୁ ଲାଲ ହୋଇ କହିଲେ—"ତମେ ଭୟ ବିନା କହିଛ, ଏହା ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ନିନ୍ଦିତ; ମୋର ଶବ୍ଦ ଅବହେଳା କରିଛ, ଏହା ଭୟଙ୍କର। ତମେ ବସିଷ୍ଠ ପ୍ରଜା ପରି ଜନ୍ମରେ କୁକୁର ମାଂସ ଖାଇବା; ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀରେ ରହିବା।" ଏହି ଶାପ ପ୍ରଦାନ କରି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଦୁଃଖିତ ଶୁନଃଶେପକୁ ନିଜ ରକ୍ଷା ଓ ମଙ୍ଗଳ ନିଶ୍ଚିତ କରି କହିଲେ—"ପବିତ୍ର ତାନ୍ତ୍ର, ଲାଲ ମାଳା ଓ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ, ବିଷ୍ଣୁ ଦ୍ୱାର ପାଖରେ ଯାଅ, ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଆହ୍ୱାନ କର। ରାଜା ଅମ୍ବରୀଷ ଯଜ୍ଞରେ ଏହି ଦୁଇ ଦିବ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଗାଇବା; ତାପରେ ତୁମେ ସଫଳ ହେବ।" ଶୁନଃଶେପ ଏହି ଦୁଇ ମନ୍ତ୍ର ନିଜରେ ନେଇ, ଶୀଘ୍ର ରାଜା ଅମ୍ବରୀଷଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।