ରାକ୍ଷସରାଜ୍ୟର ରାଜା ରାବଣ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରି କହିଲେ, "ହେ ବୀର, ତୁମେ ଦୃଶ୍ୟ ହେଉ କି ଅଦୃଶ୍ୟ, ଯେଭଳି ହେଉ, ଶକ୍ତିରେ ତୁମେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କର, ସେମାନେ ଯେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ତୁମେ ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କର। ତୁମର କୌଶଳ ଅପୂର୍ବ, ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଜିତିଛ; ଏଠାରେ ଅଧିକ କ'ଣ କହିବି? ଏମିତି ମଣିଷମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିପାରିବ ନାହିଁ କି?" ପିତାଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ତାଙ୍କ ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ କଲେ ଏବଂ ଯଥାଯଥ ରୀତିରେ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳୀରେ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମା ଦେଇଲେ। ଯେତେବେଳେ ସେ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମା ଦେଉଥିଲେ, ରାକ୍ଷସୀମାନେ ଲାଲ ମୁଣ୍ଡା ଅଲଙ୍କାର ପିନ୍ଧି, ଭୟଭୀତ ଅବସ୍ଥାରେ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ, ଯେଉଁଠି ରାବଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ବସିଥିଲେ। ସେମାନେ ନେଇଆସିଥିଲେ ଅସ୍ତ୍ର, ପଖିଳା ଅଣ୍ଡାର ତୀର, ପବିତ୍ର କାଠ, ବିଭୀତକ ଫଳ, ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣୀ ବସ୍ତ୍ର ଓ କଳା ଲୋହାର ଚମଚ। ଅଗ୍ନି ଚାରିପାଖରେ ସେ ତୀର ଓ ବାଣ ଛଡ଼ିଦେଲେ, ଏବଂ ଏକ ସଜୀବ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଳା ଛାଗକୁ ଗଳା ପକଡ଼ିଲେ। ଯେତେବେଳେ ହୋମା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା ଏବଂ ଧୂମ ନଥିବା, ଦହୁଥିବା ଅଗ୍ନି ଉଚ୍ଛ୍ୱାସିତ ହେଲା, ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦେଲା, ଯେଉଁଥିରୁ ବିଜୟର ଚିହ୍ନ ମିଳିଲା। ସେ ଅଗ୍ନି ସ୍ୱୟଂ ଉପରକୁ ବଢ଼ିଗଲା, ତାର ଶିଖା ସୁର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ଭଳି ଦହୁଥିଲା, ଏବଂ ହୋମା ଗ୍ରହଣ କଲା। ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମା ଦେଇ ଦେବତା, ଦାନବ ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରି, ସେ ଅଦୃଶ୍ୟ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ରଥରେ ଆରୋହଣ କଲେ। ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ ଚାରିଟି ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଏଣ୍ଟାଯାଉଥିଲା, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର ଓ ବଡ଼ ଧନୁ ଲଗାଇ ଚମକୁଥିଲା। ସେ ରଥ ସୁନାର ଅଲଙ୍କାର, ମୃଗ, ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଚିତ୍ରରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଥିଲା। ଇନ୍ଦ୍ରଜିତଙ୍କ ଧ୍ୱଜ ତଳ ଗୋଲ୍ଡର ଦଣ୍ଡ, ଅଗ୍ନିର ଭଳି ଜ୍ୱାଳାମୟ ଓ ବୈଡୂର୍ୟ ମଣିରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା। ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ସମାନ ଦୀପ୍ତି ଉପରେ, ରାବଣଙ୍କ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁତ୍ର ଅଜୟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଏପରେ ଯୁଦ୍ଧବିଜୟୀ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ସହର ଛାଡ଼ି, ରାକ୍ଷସମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମା କଲେ ଏବଂ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ କହିଲେ, "ଆଜି ଏହି ଦୁଇ ଅସତ୍ୟ ବନବାସୀ ତାପସଙ୍କୁ ମାରି, ମୋ ପିତା ରାବଣଙ୍କୁ ବଡ଼ ବିଜୟ ଦେଇବି। ଆଜି ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ବଧ କରି ଭୂମିକୁ ଶତ୍ରୁମୁକ୍ତ କରି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦ ପାଇବି।" ଏହିପରି କହି ସେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦଶମୁଖୀ ରାବଣଙ୍କ ଆଦେଶରେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଧନୁ ଓ ତୀର ସହ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଧାଉଥିଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ ଦୁଇ ବିର ନାୟକ, ଯେଉଁମାନେ ତିନିମୁଣ୍ଡିଆ ସର୍ପ ଭଳି ଅସ୍ତ୍ରବର୍ଷା କରୁଥିଲେ, ବାନର ସେନାର ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ିଆ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ। "ଏହି ଦୁଇଜଣ," ଭାବି ସେ ଧନୁ ତାଣିଲେ ଏବଂ ବର୍ଷାଧାରା ମେଘ ଭଳି ଅବିରତ ତୀର ବର୍ଷା କଲେ। ତାଙ୍କ ଆକାଶରଥରେ ବସି, ଅଦୃଶ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀରରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ତାଙ୍କ ତୀରବାରିରେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଅତି ଅତିବିପର୍ୟସ୍ତ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଧନୁ ଏବଂ ତୀର ନେଇ ଦିବ୍ୟାସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ। ଦୁଇ ଭାଇ ଆକାଶକୁ ତୀରରେ ଢାକିଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଦୀପ୍ତିରେ ସେମାନେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ରହିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ଆକାଶରେ ଧୂମ୍ର ଓ ଅନ୍ଧକାର ଆଣିଲେ, ମିଷ୍ଟି ଓ ଅନ୍ଧକାରରେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଲୁଚିଗଲା। ତାଙ୍କ ଚଳ ନ ଶୁଣାଗଲା, ଧନୁର ତାଣି ଶବ୍ଦ କିମ୍ବା ରଥଚକ୍ରର ଧ୍ୱନି ମଧ୍ୟ ନ ହେଲା, ତାଙ୍କ ଆକୃତି କିଏ ଦେଖି ପାରିଲା ନାହିଁ। ଘନ ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରେ ପାଥର ବର୍ଷା ଭଳି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ନାରାଚ ତୀର ବର୍ଷା କଲେ। କ୍ରୋଧିତ ରାବଣ ରାମଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ଭଳି ଚମକୁଥିବା, ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ତୀରରେ ତୀବ୍ର ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗକୁ ଭେଦିଗଲା। ଦୁଇ ବୀର, ନାରାଚ ତୀରରେ ଆଘାତ ପାଇ, ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଝରଣା ଭଳି ଅନୁଭବ କରୁଥିଲେ, ତଥାପି ସେମାନେ ସୁନା ପଖିଳା ଲଗା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ। ସେ ତୀରମାନେ ଆକାଶରେ ରାବଣଙ୍କୁ ମିଳି, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଟି ରକ୍ତରେ ଭିଜି ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଗଲା। ଅତିତୀବ୍ର ତୀର ବର୍ଷା ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇ ଯୋଧ୍ୟା ଅଗ୍ନିର ଭଳି ଚମକୁଥିଲେ, ତାଙ୍କ ତୀରରେ ଆସୁଥିବା ଶସ୍ତ୍ରକୁ ଚରମ ତୀରରେ କଟିଦେଲେ। ଯେଉଁଠି ତୀର ପଡ଼ୁଥିଲା, ସେଉଁଠି ଦଶରଥପୁତ୍ରମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଲେ। ରାବଣ ଚାରିଦିଗରେ ରଥ ଚଲାଇ ଦଶରଥନନ୍ଦନମାନେକୁ ତୀବ୍ର ତୀରରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ସେଉଁଠି ଶୁଭ୍ର ସୁନା ପଖିଳା ତୀରରେ ଦଶରଥପୁତ୍ରମାନେ ଗଭୀର ଭାବେ ଆହତ ହେଲେ, ତେବେ ସେମାନେ ଫୁଲିଥିବା କିଂଶୁକ ଗଛ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। କେହି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଗତି, ଆକୃତି, ଧନୁ କିମ୍ବା ତୀର ଚିହ୍ନଟ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ମେଘରେ ଲୁଚିଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖିପାରାଯାଏ ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ଆକ୍ରମଣରେ ବାନରମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି ଶତଶଃ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡ଼ି ରହିଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି କ୍ରୋଧିତ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଭାଇ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, "ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରି ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସମାନେକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବି।" ରାମ ତାଙ୍କୁ ସାମ୍ନା କରି କହିଲେ, "ଏକ ଲୋକ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସକୁ ମାରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେଉଁଠି ଯୋଧ୍ୟା ଯୁଦ୍ଧ କରୁନାହାନ୍ତି, ଲୁଚିଛନ୍ତି, ଶରଣ ମାଗୁଛନ୍ତି, ପଳାଇଯାଉଛନ୍ତି କିମ୍ବା ମଦ ମାତାଳ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେକୁ ମାରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ମୁଁ ପ୍ରୟାସ କରିବି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍, ଯାହା ବିଷଧର ସର୍ପ ସମାନ।" ବାନରସେନାର ମୁଖ୍ୟମାନେ ଯଦି ସେ ମାୟାବୀ ରାକ୍ଷସ ରଥକୁ ଦେଖିପାରିବେ, ତେବେ ଶକ୍ତିଦେଇ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ମାରିଦେବେ। ସେ ଯଦି ଭୂମି, ଆକାଶ, ପାତାଳ କିମ୍ବା ଅନ୍ତରିକ୍ଷକୁ ଲୁଚିଯାଏ, ମୋ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆକ୍ରମିତ ହୋଇ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରି ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିପଡ଼ି ରହିବ।