ସେହି ସମୟରେ, ଅୟୋଧ୍ୟାର ମହାନ ରାଜା ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଅମ୍ବରୀଷ, ବଡ଼ ଉତ୍ସାହରେ ଏକ ்ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେଉଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଏହି ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଯେଉଁ ପଶୁ ଆଣାଯାଇଥିଲା, ତାହାକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ଚୁରି କରିନେଲେ। ପଶୁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବାରେ, ରାଜପୁରୋହିତ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣଙ୍କର ଅବଧାନ ନ ଥିବାରୁ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଆଣାଯାଇଥିବା ପଶୁ ହରାଇଯାଇଛି। ରାଜା ଯଦି ସତର୍କ ନ ରହନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କର ଦୋଷ ତାଙ୍କୁ ଧ୍ଵଂସ କରିଦିଏ।” ପୁରୋହିତ କହିଲେ, “ଏହା ଏକ ମହାପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ; ଶୀଘ୍ର ପଶୁ ଆଣନ୍ତୁ, ଯାହାଁକି ଯଜ୍ଞ ଅବରୋଧିତ ହେବାର ଆଗରୁ।” ଗୁରୁଙ୍କ ଏହି ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଅମ୍ବରୀଷ ରାଜା ଅନେକ ଗାଁ, ନଗର, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ତପୋବନରେ ହଜାର ଗୋଉଁ ମଧ୍ୟରେ ସେହି ପଶୁକୁ ଖୋଜିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ଖୋଜ କାମରେ ସେ ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଓ ପୁଅ ସହିତ ଚାଲିଥିଲେ। ଏଭଳି ଖୋଜିବାକୁ ଗଲେ, ସେ ଭୃଗୁ ପାହାଡ଼ରେ ବସିଥିବା ଋଚୀକ ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ଅମ୍ବରୀଷ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ନେଇ, ସମ୍ମାନ ସହ କହିଲେ, “ଯଦି ଆପଣ ଚାହାନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ପୁଅକୁ ଏକ ଲକ୍ଷ ଗାଈ ପାଇଁ ମୋତେ ବେଚିଦିଅନ୍ତୁ। ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଖୋଜିଛି, କିନ୍ତୁ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ପଶୁ ମିଳିଲାନି। ଦୟାକରି ଏକ ପୁଅ ଦିଅନ୍ତୁ।” ଋଚୀକ କହିଲେ, “ମୁଁ କେବେ ମୋର ବଡ଼ ପୁଅକୁ ବେଚିପାରିବି ନାହିଁ।” ଏହି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ଅମ୍ବରୀଷଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଭାର୍ଗବ ଋଷି କହିଛନ୍ତି ବଡ଼ ପୁଅ ବେଚିହେବ ନାହିଁ। ମୋର ଛୋଟ ପୁଅ ଶୁନକ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ବହୁତ ପ୍ରିୟ, ତେଣୁ ମୁଁ ଛୋଟ ପୁଅକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଉନି। ସାଧାରଣତଃ ବଡ଼ ପୁଅ ବାପାଙ୍କୁ, ଛୋଟ ପୁଅ ମାଆଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ହୁଏ। ତେଣୁ ମୁଁ ମୋର ଛୋଟ ପୁଅକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବି।” ଏହି ସମ୍ବାଦ ପରେ, ମଧ୍ୟମ ପୁଅ ଶୁନଃଶେପ ନିଜେ ତାଙ୍କ ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ପିତା କହୁଛନ୍ତି ବଡ଼ ପୁଅ ବେଚିହେବ ନାହିଁ, ମାତା କହୁଛନ୍ତି ଛୋଟ; ତେବେ ମଧ୍ୟମ ପୁଅ ବେଚିହେବ। ରାଜନ୍, ମୋତେ ନେଇଯାନ୍ତୁ।” ଏହିପରେ ରାଜା ଅମ୍ବରୀଷ ବଡ଼ ଖୁସିରେ, ଏକ ଲକ୍ଷ ଗାଈ, ଅନେକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ମାଣିକ୍ୟ ଦେଇ, ଶୁନଃଶେପଙ୍କୁ ନେଇ ଯିବାକୁ ଚାଲିଲେ। ରାଜା ଅମ୍ବରୀଷ ଶୁନଃଶେପଙ୍କୁ ରଥରେ ବସାଇ, ତାଙ୍କ ସହ ତୁରନ୍ତ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହିପରେ, ଅମ୍ବରୀଷ ରାଜା ଶୁନଃଶେପଙ୍କୁ ନେଇ, ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ପୁଷ୍କର କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶ୍ରାମ କରିଲେ। ଶୁନଃଶେପ, ଯିଏ ଏବେ ଦୁଃଖିତ ଓ କ୍ଲାନ୍ତ, ପିପାସା ଓ ଶ୍ରମରେ ମୁଁହ ନମ୍ର, ତାଙ୍କର ମାମା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ତାପସ୍ୟାରେ ଲୀନ ଦେଖିଲେ। ସେ ଦୌଡ଼ି ଗିଏ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଛାତିକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଓ କହିଲେ, “ମୋର ମା, ବାପା କିମ୍ବା କୌଣସି ନିଜ ଲୋକ ନାହିଁ। ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆପଣ ଧର୍ମରେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଆପଣ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ ଓ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା। ରାଜାଙ୍କ କାମ ସିଦ୍ଧ ହେଉ, ମୋତେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ ହେଉ। ମୁଁ ଅନାଥ, ଆପଣ ପିତାପରି ଦୟା କରନ୍ତୁ, ମୋତେ ଅପରାଧରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତୁ।” ଶୁନଃଶେପଙ୍କ ଏହି ଦୁଃଖ ଭରା ଅନୁରୋଧ ଶୁଣି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତାଙ୍କୁ ଅନେକ ଭାବରେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେଂକୁ କହିଲେ, “ପିତାମାନେ ପୁଅ ଚାହାନ୍ତି ଭଲ କାମ, ପରଲୋକ ଲାଭ ପାଇଁ; ଏହି ସମୟ ଏବେ ଆସିଛି। ଏହି ଋଷିପୁତ୍ର ମୋ ପାଖରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି; ତୁମେ ତମ ଜୀବନ ଦେଇ ତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କର, ଏହି ଯଜ୍ଞ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ। ତୁମେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ତେଣୁ ରାଜା ପାଇଁ ବଳି ହେଉ, ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କର। ଏହାରେ ଶୁନଃଶେପ ରକ୍ଷିତ ହେବେ, ଯଜ୍ଞ ଅବିରୋଧରେ ଚାଲିବ, ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବେ, ମୋର କଥା ସତ୍ୟିକି ହେବ।” ମୁନିଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତାଙ୍କ ପୁଅମାନେ ମଧୁଚ୍ଛନ୍ଦା ଆଦି, ଅଭିମାନ ଓ ଅଶ୍ରୁଭରା କଣ୍ଠରେ କହିଲେ, “ଆପଣ କିପରି ନିଜ ପୁଅମାନେଂକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଅନ୍ୟ ପିଲାକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ? ଏହା ଅନୁଚିତ, ଏହା କୁକୁର ମାଂସ ଭୋଜନ ଭଳି ଅପବିତ୍ର।” ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଦୁଃଖ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଚକ୍ଷୁ ରକ୍ତିମ କରି କହିଲେ, “ତୁମେ ଭୟ ନ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଏହି କଥା କହିଛ; ମୋ ଆଜ୍ଞା ଅମାନ୍ୟ କରିଛ। ତେଣୁ ତୁମେ ବସିଷ୍ଠ ବଂଶୀୟମାନେ ପରି ଜନ୍ମକୁ କୁକୁର ମାଂସ ଭୋଜନ କରିବେ, ଏହି ଦଣ୍ଡ ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୃଥିବୀରେ ରହିବ।" ଏହି ଶାପ ଦେଇ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଦୁଃଖିତ ଶୁନଃଶେପଙ୍କୁ ନିଜ ରକ୍ଷା ଓ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇ କହିଲେ, “ପବିତ୍ର ଦୋରି ଓ ଲାଲ ମାଳା, ଚନ୍ଦନ ଧରି, ବିଷ୍ଣୁଂଖମ୍ପ ନିକଟକୁ ଯାଅ, ଏବଂ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରସନ୍ନ କର।