ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଅତୁଳ ତପସ୍ୟାର ପ୍ରଭାବରେ ବାସିଷ୍ଠ ଓ ମହୋଦୟର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଅଧୀନ ହୋଇଯାଇଥିବାକୁ ଜାଣି, ମହାତପସ୍ବୀ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସମସ୍ତ ଋଷିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କହିଲେ— “ଏହି ତିନିଶଙ୍କୁ, ଯିଏ ଇକ୍ଷ୍ବାକୁ ବଂଶର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା, ଧାର୍ମିକ ଓ ଦାନଶୀଳ, ସେ ମୋ ପାଖକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି। ସେ ଏହି ଦେହ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗ ଜୟ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ଓ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଏହି ଦେହରେ ଯିବାକୁ ଆଗ୍ରହ କରୁଛନ୍ତି।” ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ମହାର୍ଷି ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ ଓ ଧର୍ମର ଅନୁସାରେ କହିଲେ, “ଏହି କୌଶିକ ବଂଶଜ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧୀ ତପସ୍ବୀ। ସେ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ନିଶ୍ଚୟ ତାହା କରିବା ଦରକାର, କାରଣ ସେ ମହାଗ୍ନି ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଲେ ଶାପ ଦେଇପାରନ୍ତି।” ତେଣୁ ସମସ୍ତେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କଲେ ଯେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ଇକ୍ଷ୍ବାକୁବଂଶୀ ତିନିଶଙ୍କୁ ନିଜ ଦେହ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବେ। ସମସ୍ତ ଋଷି ଏହି ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କଲେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ଅନ୍ୟ ଋତ୍ବିଜ୍ମାନେ ନିୟମ ଓ ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ କ୍ରମକ୍ରମେ ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ହବି ଆହ୍ୱାନ କଲେ, କିନ୍ତୁ କୌଣସି ଦେବତା ତାଙ୍କର ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଆସିଲେ ନାହିଁ। ଏହାଦେଖି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଯଜ୍ଞ ଚମସ ଉଠେଇ ତିନିଶଙ୍କୁ କହିଲେ, “ହେ ରାଜନ୍, ମୋ ତପସ୍ୟାର ଶକ୍ତି ଦେଖ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଦେହ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଉଛି। ଏହି ଶରୀର ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, କିନ୍ତୁ ମୋର ତପସ୍ୟାର ଫଳ ଅଛି। ଏବେ ତୁମେ ଏହି ଦେହରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଅ।” ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ଏହି ଅନୁଗ୍ରହ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ତିନିଶଙ୍କୁ ନିଜ ଦେହ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉତ୍କ୍ରମଣ କଲେ। ଏହାଦେଖି ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବସଭା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ଏଠାରୁ ପୁଣି ପୃଥିବୀକୁ ଫେର, କାରଣ ତୁମେ ଏଠାରେ ସ୍ଥାନ ଅର୍ଜନ କରିନାହାଁ। ତୁମ ଗୁରୁଙ୍କ ଶାପରେ ତୁମେ ମୂର୍ଖ, ମୁଣ୍ଡ ନିମ୍ନ କରି ପୃଥିବୀକୁ ପଡ଼।” ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଏହି ଶାପରେ ତିନିଶଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ ନିମ୍ନ କରି ପୃଥିବୀକୁ ଫେରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଡାକି “ମୋତେ ବଞ୍ଚାନ୍ତୁ!” ବୋଲି ଚିତ୍କାର କଲେ। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଏହି କଥା ଶୁଣି ବହୁତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ ଓ “ଥମ୍ବ, ଥମ୍ବ!” ବୋଲି କହିଲେ। ସେ ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପ୍ରଜାପତି ସମାନ ଅଭିଭାସ ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ। ତାଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ, ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ନବ ସପ୍ତ ଋଷି ଓ ଏକ ନୂତନ ତାରାମାଳା ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ସହିତ ନୂତନ ତାରାମାଳା ତିଆରି କଲେ। କ୍ରୋଧବଶତଃ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ, “ମୁଁ ଚାହିଲେ ଏକ ନୂତନ ଇନ୍ଦ୍ର ତିଆରି କରିଦେବି, କିମ୍ବା ଏହି ଜଗତ୍ ଇନ୍ଦ୍ର ବିନା ରହିଯାଉ।” ଏହିପରି ନୂତନ ଦେବତାମାନେ ତିଆରି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହାଦେଖି ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଋଷି ଓ ଅସୁରମାନେ ଭୟଭିତ ହୋଇ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଓ ସମ୍ମତି ସହ କହିଲେ, “ଏହି ରାଜା ତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କ ଶାପରେ ପୀଡିତ, ଏହି ଦେହ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।” ଦେବତାଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ, “ମୁଁ ଏହି ତିନିଶଙ୍କୁ ଦେହ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗ ଦେବା ପ୍ରତିଞ୍ୟା କରିଛି, ମୁଁ ମିଛ କଥା କହିପାରିବି ନାହିଁ। ତେଣୁ ତିନିଶଙ୍କୁ ଦେହ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗ ଦିଅନ୍ତୁ, ଏବଂ ମୋ ତିଆରି କରା ଏହି ତାରାମାଳା ସଦା ରହୁ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଜଗତ ରହିବ, ଏହି ସବୁ ତାରା ଏଭଳି ରହୁ। ଦେବତାମାନେ ଯାହା କରିଛନ୍ତି, ତାହାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତୁ।” ସମସ୍ତ ଦେବତା ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଯଥାସ୍ତୁ, ଏହି ସବୁ ଅବସ୍ଥା ରହୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ହୋକ୍।” ଏପରି ଆକାଶରେ ଅଗ୍ନିର ପଥରୁ ବାହାରେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କ ତିଆରି କରା ଏହି ତାରାମାଳା ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା। ତିନିଶଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡ ନିମ୍ନ କରି ଅମର ଭଳି ଆକାଶରେ ରହିବେ, ଏବଂ ଏହି ତାରାମାଳା ସେଉଁଠି ରହିବ। ଏହିପରି ଭାବେ ତିନିଶଙ୍କୁ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଓ କୀର୍ତି ସାଧନ କଲେ, ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି କଲେ, ଓ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହେଲେ। ଏହି ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତିରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ମୁନି, ତପସ୍ବୀ ଓ ମହାପୁରୁଷମାନେ ଯଥାଗତି ଚାଲିଗଲେ। ଏଠାରେ ବାଲକାଣ୍ଡର ଏକାଷଠିତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଋଷି, ଦେଖିଲେ ଯେ ସମସ୍ତ ମୁନି ଚାଲିଯାଉଛନ୍ତି। ସେ ଅରଣ୍ୟବାସୀ ତପସ୍ବୀମାନୋ ସହ କହିଲେ, “ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ବଡ଼ ବାଧା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ଚଳ, ଆମେ ଅନ୍ୟ ଦିଗକୁ ଯାଇ ସେଠାରେ ତପସ୍ୟା କରିବା।” “ପଶ୍ଚିମ ଦିଗର ବିସ୍ତୃତ ପୁଷ୍କର ଅଞ୍ଚଳରେ ଆମେ ସୁଖରେ ତପସ୍ୟା କରିବା, ସେଠାର ଅରଣ୍ୟ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପଯୁକ୍ତ।” ଏପରି କହି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ତିବ୍ର ତପସ୍ୟାରେ ନିୟୋଜିତ ହେଲେ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଭୋଜନ କରି ପୁଷ୍କର ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଦ୍ଭୁତ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଅୟୋଧ୍ୟାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା ଅମ୍ବରୀଷ ଏକ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେଲେ।