ଏହି ସମୟରେ, ରାକ୍ଷସମାନେ ତାଙ୍କ ନାୟକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଖି ଭୟରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଭାବି ନପାରି, ଲଙ୍କା ସହର ଦିଗରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦିଗରେ ଦୌଡି ଯାଇଲେ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ବହୁ ଵାନର ଶୁଭ ମୁହଁ ରୂପେ ପ୍ରସ୍ଫୁଟିତ ପଦ୍ମ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁ ଅତିକାୟଙ୍କୁ ହତ କରିଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ଅତିକାୟ, ଯିଏ ମେଘମଣ୍ଡଳ ପରି ଦୃଢ ଥିଲେ, ସେଠି ଯୁଦ୍ଧରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରହାର ପାଇ ଚିତ୍ତପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ବାନରମାନେ ତାଙ୍କୁ ବଡ ଆଦର ଦେଲେ ଏବଂ ସେ ରାମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ। ଏଠିଠାରେ, ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ସତ୍ତରି ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ଗା ଶୁଣ। ଅତିକାୟଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେବାର ଖବର ଶୁଣି, ରାକ୍ଷସ ରାଜା ଚିନ୍ତିତ ହୋଇ କହିଲେ: "ଧୂମ୍ରାକ୍ଷ, ଅତିକ୍ରୋଧୀ, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଅକମ୍ପନ, ପ୍ରହସ୍ତ, ଏବଂ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ—ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟବାନ ରାକ୍ଷସମାନେ, ଯୁଦ୍ଧପ୍ରତି ଉତ୍ସୁକ, ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ଜୟ କରିଥିବା, ସେମାନେ ଅନ୍ୟ କାହାରି ଦ୍ୱାରା ଅଜୟ ଥିଲେ।" "ଏହି ସେନାପତିମାନେ, ତାଙ୍କ ସେନା ସହିତ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସହଜରେ ହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶୂରବୀର ଏବଂ ମହାତ୍ମାମାନେ ମଧ୍ୟ ହତ ହୋଇଛନ୍ତି, ମୋର ପୁଅ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ମଧ୍ୟ, ଯିଏ ଶକ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରତାପରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।" "ସେ ଦୁଇଭାଇ, ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ରବନ୍ଧନରେ ବାନ୍ଧା ହୋଇଥିଲେ, ଯାହା ଦେବତାମାନେ ବା ବଡ ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ଖୋଲିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ଦୁର୍ଜୟ ବନ୍ଧନ ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ଵ, ନାଗମାନେ ମଧ୍ୟ ଖୋଲିପାରିବେ ନାହିଁ; ମୁଁ ଜାଣିନି, ସେମାନେ ଏହାରୁ କିପରି ମୁକ୍ତ ହେଲେ—ଶକ୍ତି ନାହିଁ କି ମାୟା ଦ୍ୱାରା?" "ଅସ୍ତ୍ରବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇ, ରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ପୁନଃ ଫେରିଛନ୍ତି; ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ମୋର ଆଦେଶରେ ଯାଇଥିବା ଶୂରବୀର ରାକ୍ଷସମାନେ—ସମସ୍ତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାନରମାନେ ଦ୍ୱାରା ହତ ହୋଇଛନ୍ତି।" "ଆଜି ମୁଁ ଦେଖୁନି, କିଏ ରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ସେନା, ସୁଗ୍ରୀବ ଏବଂ ବିଭୀଷଣ ସହିତ ନଶ୍ଟ କରିପାରିବ? ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ବଡ; ଅସ୍ତ୍ରର ଉପରେ ତାଙ୍କର ପାରଦର୍ଶିତା ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।" "ତାଙ୍କର ପ୍ରତାପ ଦେଖି, ରାକ୍ଷସମାନେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଛନ୍ତି; ଏହି ଶୂରବୀର ରାଘବକୁ ମୁଁ ନାରାୟଣ ଭାବୁଛି, ସମସ୍ତ ଅପାୟରୁ ମୁକ୍ତ।" "ତାଙ୍କର ଭୟରେ, ଲଙ୍କା ସହରର ଦ୍ୱାର ଏବଂ ତୋରଣ ବନ୍ଦ ହୋଇଛି; ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଏହି ସହରକୁ ସତର୍କ ସେନା ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା କରିବା ଦରକାର।" "ବିଶେଷ କରି ଅଶୋକ ଵାଟିକା, ଯେଉଁଠି ସୀତା ରକ୍ଷିତ; ସେଠି ଯେଉଁଠି ପ୍ରବେଶ ନିକାସ ଅଛି, ସମସ୍ତ ସମୟରେ ଜାଣିବା ଦରକାର।" "ଯେଉଁଠି ଗୁପ୍ତସ୍ଥାନ ଅଛି, ସେଠି ପୁନଃପୁନି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ତୁମେ ତୁମ ଦଳ ସହିତ ରହିବା ଦରକାର।" "ବାନରମାନେ କେଉଁଠି ଯାଉଛନ୍ତି, ସେ ଦିଗ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦେଖିବା ଦରକାର, ସନ୍ଧ୍ୟା, ମଧ୍ୟରାତ୍ରି, ପ୍ରଭାତ—ସମସ୍ତ ସମୟରେ।" "ବାନରମାନେ ପ୍ରତି କେବେ ଅପମାନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; କେଉଁ ଶତ୍ରୁ ସେନା ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ଅଟୁ କରି ରହିଛି?" ଏପରେ, ଲଙ୍କାପତି ରାବଣଙ୍କ ଏହି ଆଦେଶ ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ଏହାକୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ପାଳନ କଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ ଆଦେଶ ଦେଇ, ରାବଣ ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧ ଏବଂ ଦୁଃଖରେ ଭରି, ନିଜ ରାଜପାଳିସକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ରାତିର ନାୟକ ରାବଣ, ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କ ଦୁଃଖ ଚିନ୍ତା କରି, ଗଭୀର ଦୁଃଖରେ ନିଶ୍ବାସ ତଳିଲେ। ଏଠିଠାରେ, ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧ କାଣ୍ଡର ଏକାତ୍ତରି ତୃତୀୟ ସର୍ଗା ଶୁଣ। ତାଙ୍କ ସେନାପତି—ଦେବାନ୍ତକ, ତ୍ରିଶିରା, ଅତିକାୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ—ହତ ହୋଇଯିବା ପରେ, ଅବଶିଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଏହି ଖବର ରାବଣଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଏହି ଦୁଃଖଦ ଖବର ଶୁଣି, ରାଜା ତାଙ୍କର ଆଖିରୁ ବଡ ଅଶ୍ରୁ ଝରାଇ, ପୁଅ ଏବଂ ଭାଇମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଉପରେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା କଲେ। ଏହି ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖି, ରାକ୍ଷସ ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ, ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ କହିଲେ: "ପିତା, ମୁଁ ଯବତ୍ ଜୀବନ୍ତ ଅଛି, ତୁମେ କେବେ ମୋହରେ ଡୁବିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଇନ୍ଦ୍ର ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରହାର ପାଇଥିବା କେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୀବନ ରଖିପାରିବେ ନାହିଁ।" "ଆଜି ତୁମେ ଦେଖିବେ, ରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଶରୀର ମୋ ଅସ୍ତ୍ରରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ ହୋଇ, ଭୂମିରେ ନିର୍ଜୀବ ଭାବେ ପଡିଥିବା, ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ଲୁଚି ଯିବ।" "ମୋର ଏହି ନିଶ୍ଚିତ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଶୁଣ: ଆଜି ଏହି ଦିନରେ ମୁଁ ରାମ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଅଜୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ହତ କରି, ତୁମକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବି।" "ଆଜି, ଇନ୍ଦ୍ର, ଯମ, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର, ସାଧ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ଚନ୍ଦ୍ର, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମୋର ଅପାର ପ୍ରତାପ ଦେଖିବେ, ବଳିଙ୍କ ଯଜ୍ଞରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରି ଭୟଙ୍କର।" ଏହିପରି କହି, ଦେବତାଙ୍କ ନାୟକଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ, ଦୃଢ ଚିତ୍ତରେ, ରାଜାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ବାୟୁଗତି ଦ୍ୱାରା ଚାଲିଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡାରେ ନିୟୁକ୍ତ ନିଜ ରଥରେ ଚଢିଗଲେ। ଅତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ଦେବତାଙ୍କ ରଥ ପରି ରଥରେ ଚଢି, ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଶତ୍ରୁ ଦମନ କରୁଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ। ଅନେକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧା, ଅତି ଉତ୍ତମ ଧନୁର୍ବାନ୍ଧୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁ ନେଇ, ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଇଲେ। କିଛି ହାତୀରେ, କିଛି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡାରେ, ଅନ୍ୟମାନେ ବାଘ, ବିଛା, ବିଲେଇ, ଗଧା, ଉଠ, ନାଗରେ ଚଢି ଗଲେ। ବନ୍ୟ ଶୁଆ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜନ୍ତୁ, ସିଂହ, ପହାଡ଼ ପରି ଅଜଗର, କଉ, ହଂସ, ପାଉଁଠି ସହିତ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରତାପ ରାକ୍ଷସମାନେ ଆଗେଇଲେ। ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର—ଏଁଶ, ତୀର, ତଳୱାର, କୁଟାର, ଗଦା, ମୁସଳ, ମୁଠି, ଲୋହା ଦଣ୍ଡ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆଗେଇଲେ। ଶଙ୍ଖ ଏବଂ ଡ଼଼ାକ ତାଳର ଉତ୍କର୍ଷ୍ଟ ଧ୍ୱନି ସହିତ, ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆଗେଇଲେ।