କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କର ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଭୂମିରେ ଚିଁଟି ପଡିଗଲା, ଏବଂ ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସ ଏହା ଅନୁଭବ କଲେ ଯେ ଏବେ ସେ ନିର୍ଅସ୍ତ୍ର। ତାହାପରେ, ତାଙ୍କର ମୁଷ୍ଟି ଓ ହାତ ଦ୍ୱାରା ସେ ଭୟଙ୍କର ହତ୍ୟା କରିବାରେ ଲାଗିଲେ; ତାଙ୍କର ଶରୀର ତୀରରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ, ରକ୍ତରେ ଭିଜିଯାଇ, ପାହାଡ଼ର ଝରଣା ପରି ଲାଲ ରକ୍ତ ବେହେଇଲା। ଉତ୍କଟ କ୍ରୋଧ ଏବଂ ରକ୍ତ ହାରାଇ ଅବସାନ ହୋଇ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ମକର୍ଦ୍ଧ, ରାକ୍ଷସ ଓ ଭାଲୁକୁ ମୁହଁରେ ପକେଇ ଦେଇ ଦେଖିଲେ। ସେ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ଓ ଶକ୍ତିରେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ, ଏକ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ପାହାଡ଼ ଚୂଡ଼ା ଉଠାଇ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଶକ୍ତିରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ଏହା ରାମଙ୍କ ପାଖରେ ପହଁଚିବା ପୂର୍ବରୁ, ରାମ ତାଙ୍କର ଧନୁ ଚାପି ଏହାକୁ ସଜା ତୀରରେ ସାତ ଭାଗରେ କାଟିଦେଲେ। ତାପରେ, ଧର୍ମାତ୍ମା ରାମ, ଭାରତର ଭାଇମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହି ପାହାଡ଼ ଚୂଡ଼ାକୁ ସୁନା ଅଳଙ୍କୃତ ତୀରରେ ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ। ସେହି ଚୂଡ଼ା, ମେରୁ ପର୍ବତ ଶିଖର ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ପୃଥିବୀରେ ତଳେ ପଡ଼ିବା ସମୟରେ ଦୁଇ ଶହ ମକର୍ଦ୍ଧ ଉପରେ ଚିଁଟିଗଲା। ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଧର୍ମାତ୍ମା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ହତ୍ୟା ପାଇଁ ନିଜେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ ଓ ଅନେକ ଉପାୟ ବିଚାର କରିଲେ। ସେ କହିଲେ, “ହେ ରାଜା, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଏବେ ମକର୍ଦ୍ଧ ଓ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରୁନାହାନ୍ତି; ରକ୍ତ ଗନ୍ଧରେ ମତାଳି ହୋଇ, ସେ ନିଜ ଓ ଶତ୍ରୁ ଉଭୟଙ୍କୁ ପକେଇ ଦେଉଛନ୍ତି। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମକର୍ଦ୍ଧମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚଢ଼ିଯାନ୍ତୁ, ଏବଂ ପ୍ରଧାନ ନେତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚାରିପାଖରେ ଉଭା ରହନ୍ତୁ। ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଚିତ୍ତ ରାକ୍ଷସ, ତାଙ୍କର ଭାରରେ ଭାରାପଡ଼ି, ଆଜି ପୃଥିବୀରେ ଘୂରିବା ସମୟରେ ଅନ୍ୟ ମକର୍ଦ୍ଧମାନେ ଉପରେ ହତ୍ୟା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।” ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କର ଏହି ଜ୍ଞାନୀ କଥା ଶୁଣି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମକର୍ଦ୍ଧମାନେ ଆନନ୍ଦରେ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଚଢ଼ିଗଲେ। କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ, କ୍ରୋଧିତ ଏବଂ ମକର୍ଦ୍ଧମାନେ ରେ ଢ଼କିଗଲା, ଏକ ଜଙ୍ଗଲୀ ହାତୀ ମହାଉତମାନେ ଉପରୁ ଝାଡ଼ି ଦେଇବା ପରି ଶକ୍ତିରେ ସେମାନେକୁ ଝାଡ଼ି ଦେଲେ। ଏହା ଦେଖି, ରାମ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଦ୍ୱେଷରେ ତୀବ୍ର ଗତିରେ ଆଗେଇ ନିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନୁ ଧରିଲେ। ତୀବ୍ର କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ, ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦହିବା ପରି, ରାଘବ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁକ୍ୟମକର୍ଦ୍ଧମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଅତିକ୍ରମିତ ହୋଇ ଭୟଭୀତ ହେଉଥିଲେ। ରାମ ନିଜ ଧନୁ, ନାଗ ପରି, ଦୃଢ଼ ତାର ଓ ସୁନାରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀରରେ ଭରି, ମକର୍ଦ୍ଧମାନେକୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତ କରି ଆଗେଇଲେ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ମକର୍ଦ୍ଧମାନେ ଘେରାଉ କରି, ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ଆଗେଇଲେ। ସେ ଦେଖିଲେ, ମହାତ୍ମା, ମୁକୁଟଧାରୀ, ଶତ୍ରୁନାଶକ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ, ଶକ୍ତିରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଲାଲ ଚକ୍ଷୁ ଓ ରକ୍ତରେ ଭିଜିଥିବା ଶରୀର। କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଦିଗବିଦ୍ଧ ଅନ୍ଧ ହାତୀ ପରି ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ ଘେରାଉ କରି, ମକର୍ଦ୍ଧମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ। ସେ ବିନ୍ଧ୍ୟ ଓ ମନ୍ଦାର ପର୍ବତ ପରି, ସୁନା ଅର୍ମଲେଟରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ମୁଁହରୁ ରକ୍ତ ବେହେଇଥିବା ନୂତନ ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ରକ୍ତ ଲିପ୍ତ ଓଠକୁ ଜିଭାରେ ଚାଟି, ମକର୍ଦ୍ଧ ଦଳକୁ ଚାପି ଦେଉଥିଲେ, ସେ ଏକାନ୍ତ ମୃତ୍ୟୁ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସକୁ ଦେଖି, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି, ମନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ଧନୁ ଚାପିଲେ। ଧନୁର୍ବାଣର ଧ୍ୱନିରେ ରାକ୍ଷସ ଶିରୋମଣି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଏହି ଶବ୍ଦ ସହିପାରିନଥିଲେ, ରାଘବଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ତାହାପରେ, ସର୍ପ ପରି ହାତ, ବାତ ଚାଳିତ ମେଘ ଓ ପାହାଡ଼ ପରି ଆଗେଇଥିବା କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ରାମ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ, “ଆସ, ରାକ୍ଷସମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁ, ନିରାଶ ହେବନାହିଁ। ମୁଁ ଧନୁଧାରୀ ରହିଛି। ମୋତେ ରାକ୍ଷସବଂଶ ନାଶକ ଭାବେ ଚିହ୍ନ; ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଅଚେତନ ହେବାକୁ ଯାଉଛ।" “ଏହି ରାମ," ବୁଝି, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଭୟଙ୍କର ହସରେ ହସି, କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ମକର୍ଦ୍ଧମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ହସ ମେଘ ଗୁଞ୍ଜନ ପରି ଶବ୍ଦ କରି, ସମସ୍ତ ଜଙ୍ଗଲବାସୀ ମନ୍ୟମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ। କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ରାଘବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ବିରାଧ, କବନ୍ଧ, ଖର, ଭାଲି, ମାରୀଚା ନୁହେଁ; ମୁଁ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ, ଏଠାରେ ଆସିଛି। ମୋର ଭୟଙ୍କର ଗଦା ଦେଖ, କଳା ଲୋହାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବିଶାଳ; ଏହି ଗଦାରେ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେକୁ ହରାଇଥିଲି। ମୋତେ 'କାନ ବିହୀନ ଓ ନାକ ବିହୀନ' ଭାବି ଉପେକ୍ଷା କରନାହିଁ; ମୋ ଶିର ଓ ନାକ ହରାଇବାରେ ମୋତେ କିଛି ଯନ୍ତ୍ରଣା ନାହିଁ। ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ, ତୁମେ ମୋ ଶରୀର ଉପରେ ତୁମ ଶକ୍ତି ଦେଖା; ତୁମ ଶୌର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି, ମୁଁ ତୁମକୁ ପକେଇ ଦେବି।” କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଏହି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ରାମ ସୁନ୍ଦର ପରି ତୀର ଛାଡ଼ିଲେ; ବିଜୁଳି ପରି ତୀବ୍ର ତୀରରେ ବିଦ୍ଧ ହୋଇ, ଦେବମାନେର ଶତ୍ରୁ କୌଣସି ଚଳନ କଲେନାହିଁ, କଳାପରି ଅଡ଼ି ରହିଲେ। ଏହି ତୀର, ଯେଉଁ ତୀରରେ ଭାଲି ମକର୍ଦ୍ଧ ହତ୍ୟା ହୋଇଥିଲେ ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ କାଟିଯାଇଥିଲେ, ସେମାନେ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଶରୀରକୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଶରୀର ଅଦମ୍ୟ ପରି ରହିଲା, ସେ ଅନୁଭବ କଲେନାହିଁ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ତୀରଗୁଡ଼ିକୁ ଜଳ ଧାରା ପରି ଶରୀରରେ ଅଭିଗ୍ରହ କରି, ଭୟଙ୍କର ତୀବ୍ର ଗଦା ଉଠାଇ ରାମଙ୍କ ତୀର ଆକ୍ରମଣକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ। ସେହି ରାକ୍ଷସ, ରକ୍ତ ଲିପ୍ତ ଗୋଡ଼ରେ, ଦେବମାନେର ବଡ଼ ଦଳକୁ ଭୟଭୀତ କରି, ଭୟଙ୍କର ତୀବ୍ର ଗଦା ଉଠାଇ ମକର୍ଦ୍ଧ ଦଳକୁ ଭାଗି ଦେଲେ। ଏହା ଦେଖି, ରାମ ବାୟୁ-ମିଶ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ଧରି, ଏକ ଅନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ; ଏହାରେ ତାଙ୍କର ଗଦା ସହିତ ହାତ କାଟିଗଲା, ଏବଂ ଏକ ହାତରେ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଭୟଙ୍କର ଚିତ୍କାର କଲେ। ତାଙ୍କର ଏହି ହାତ, ପାହାଡ଼ ଚୂଡ଼ା ପରି, ଗଦା ସହିତ, ରାଘବଙ୍କ ତୀରରେ କାଟି ମକର୍ଦ୍ଧ ଦଳ ମଧ୍ୟରେ ଚିଁଟିଗଲା ଓ ମକର୍ଦ୍ଧମାନେକୁ ହତ୍ୟା କଲା।