ଏହି ସମୟରେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ବନରାଜଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ଓ ଦୁଃଖ ବ୍ୟାପି ଥିଲା। ଅଙ୍ଗଦ ସ୍ବର ଉଚ୍ଚ କରି କହିଲେ, "ଆମେ ଯଦି ଏଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିବାକୁ ପଡ଼େ, ତେବେ ଆମ ଜୀବନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଛୋଟ ହେବ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସେଇ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିବା, ଯେଉଁଥିରେ ପାପୀମାନେ ପହଞ୍ଚିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ବିଧ୍ୱଂସ କରି, ଯଦି ଆମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ ହେବା, ତେବେ ଖ୍ୟାତି ଲାଭ କରିବା; ଯଦି ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିବାକୁ ପଡ଼େ, ତେବେ ବୀରମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଶୂରବୀର ଲୋକକୁ ଯିବା, କିମ୍ବା ଧନ-ଧାନ୍ୟ ପାଇବା।" ଅଙ୍ଗଦ ଆହୁରି କହିଲେ, "କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ କକୁତ୍ସ୍ଥ (ରାମ)ଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପରେ ଜୀବିତ ରହିପାରିବେ ନାହିଁ, ଯେପରି ଏକ ଶଳଭ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିକୁ ଛୁଇଁଲେ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯାଏ। ଯଦି ଆମେ ପଳାଇଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହେବା, ତେବେ ଆମର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନଷ୍ଟ ହେବ; ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶତ୍ରୁ ଅନେକଙ୍କୁ ଭଙ୍ଗ କରିପାରେ।" ଅଙ୍ଗଦଙ୍କର ଏହି ଶୂରବାଣୀ ଶୁଣି, ଯେଉଁମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଯାଉଥିଲେ, ସେମାନେ କହିଲେ, "କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଆମ ଉପରେ ଭୟଙ୍କର ବିନାଶ ଆଣିଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ଏଠାରେ ରୁହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ—ଆମେ ପଳାଇଯିବା ଉଚିତ୍, କାରଣ ଆମେ ଜୀବନକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ କରୁ।" ଏହି ପରେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଭୟରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦିଗକୁ ପଳାଇଗଲେ, କାରଣ ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର ଭୀମ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲେ। କିନ୍ତୁ ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ପ୍ରେରଣା ଓ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ପୁନଃ ପଛକୁ ଫେରିଲେ। ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ, ମନ୍ଦମନା ବନରାଜମାନେ ଆନନ୍ଦ ଭରି ଆଦେଶ ପ୍ରତୀକ୍ଷା କରି ଦଢ଼ ହୃଦୟରେ ଦଢ଼ ହେଲେ। ଏହି ମହାନ ବନରାଜମାନେ—ଋଷଭ, ଶରଭ, ମୈନ୍ଦ, ଧୂମ୍ର, ନୀଳ, କୁମୁଦ, ସୁଷେଣ, ଗବକ୍ଷ, ରମ୍ଭ, ତାରା, ଦ୍ୱିବିଧ, ପନସା ଓ ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ—ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲେ। ଏଠିଏ ବାଲ୍ମୀକିଙ୍କ ଶ୍ରୀରାମାୟଣର ଯୁଦ୍ଧକାଣ୍ଡର ସତ୍ସପ୍ତତିତମ ସର୍ଗ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି। ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ଉତ୍ସାହଦାୟକ ବାଣୀ ଶୁଣି, ସେଇ ମହାକାୟ ବନରାଜମାନେ ଦଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ନେଲେ—ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧ ଚାହିଁଲେ। ସେମାନେ ନିଜ ଶୂରତା ଓ ପ୍ରାଣ ପ୍ରତି ଭୟକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ଦଢ଼ ହେଲେ। ମୃତ୍ୟୁକୁ ଅଙ୍ଗୀକାର କରି, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯାଇ ପଡ଼ିଲେ। ସେମାନେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ଓ ପାହାଡ଼ ଉପଟି, ଦୂତିଆ ଦେଖାଯାଉଥିବା କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଭୟଙ୍କର ରୋଷରେ ତାଙ୍କର ମହା ଗଦା ଉଠାଇ, ଚାରିପାଖରେ ବନରାଜମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ। ତାଙ୍କ ମହା ଶରୀର ଦ୍ୱାରା ସେ ୭,୦୦,୦୦୦ ଏବଂ ଆଠ ହଜାର ବନରାଜମାନେ ମାଟି ଉପରେ ସ୍ଥିର ହୋଇ ପଡ଼ିଲେ। ସେ ଏକେ ଏକେ ଶୋଳ, ଆଠ, ଦଶ, କୁଡ଼ି, ତିରିଶ ବନରାଜଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଦୁଇ ହାତରେ ଧରି, ଗରୁଡ଼ ନାଗମାନେ ଖାଉଥିବା ପରି, ଦୌଡ଼ି ଦୌଡ଼ି ଖାଇ ଦେଲେ। କିଛି ବନରାଜ ଦୁଃଖରେ ଚେତନା ଫେରି, ଏଠି ସେଠି ଏକଠା ହୋଇ, ପୁନି ଯୁଦ୍ଧରେ ଗଛ ଓ ପାହାଡ଼ ନେଇ ଦଢ଼ ହେଲେ। ତାପରେ, ବନରାଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରମୁଖ ଦ୍ୱିବିଧ ଏକ ପାହାଡ଼ ଉପଟି, ମେଘ ମୁଣ୍ଡ ନେଇ ଚାଲିଥିବା ପରି, ତାହା କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ। କିନ୍ତୁ ଏହା କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ପଡ଼ିଲା ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ସେନା ଉପରେ ଗେଲା। ଏହି ପାହାଡ଼ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ପାହାଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ରଥ, ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ। ଯୁଦ୍ଧଭୂମି ରକ୍ତରେ ଭିଜିଗଲା, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥଯୋଧ୍ୟାମାନେ ନିହତ ହେଲେ। ବନରାଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁମାନେ ରଥଯୋଧ୍ୟା ଥିଲେ, ସେମାନେ କ୍ରୋଧର ମୃତ୍ୟୁ ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିଲେ। ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ବନରାଜମାନେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଗଛ ଉପଟି, ରଥ, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ଉଣ୍ଟ, ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ। ହନୁମାନ ଆକାଶରେ ଦଢ଼ ହୋଇ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପାହାଡ଼ ଶିଖର, ପାଥର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଗଛ ବର୍ଷାଇଲେ। କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କର ଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ସେଇ ପାହାଡ଼ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରି ଗଛ ବର୍ଷାକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଦେଲେ। ତାପରେ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୂଳ ଧରି, ସେ ବନରାଜମାନଙ୍କ ସେନା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଲେ। ହନୁମାନ ଏକ ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଧରି, ସେଠାରେ ଦଢ଼ ହୋଇ ଉଭୟ ମୁହାଁମୁହିଁ ହେଲେ। କ୍ରୋଧିତ ହନୁମାନ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ମହା ପର୍ବତ ସମ ଶରୀରକୁ ଭୟଙ୍କର ଚୋଟ ଦେଲେ। ସେଇ ଘାଉରେ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ରକ୍ତ ଓ ଚର୍ବିରେ ଭିଜିଗଲା। ତାପରେ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କ ଶୂଳ ଦ୍ୱାରା ଏକ ଅଗ୍ନିପର୍ବତ ଶିଖରକୁ ଭେଦି, ହନୁମାନଙ୍କ ଦୁଇ ହାତ ମଧ୍ୟରେ ଘାଉ କଲେ—ଏମିତି ଯେପରି ଗୁହା ତୀବ୍ର ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କ୍ରଞ୍ଚ ପର୍ବତକୁ ଭେଦିଥିଲେ। ଏହି ଘାଉରେ ହନୁମାନ ରକ୍ତ ଝରାଇ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନା କଲେ, ଯେପରି ଯୁଗାନ୍ତରେ ମେଘ ଗର୍ଜନା କରେ। ହନୁମାନଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦେଖି, ରାକ୍ଷସମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଉଲ୍ଲାସ କଲେ, ଏବଂ ବନରାଜମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ନୀଳ ଶୂରବୀର ବନରାଜମାନେ ଏକଠା କରି, ଏକ ପାହାଡ଼ ଶିଖର କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ। କିନ୍ତୁ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କ ମୁସ୍ତିରେ ଏହାକୁ ଆଘାତ କରି, ଏହି ପାହାଡ଼ ଚୁର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା। ତାପରେ, ଋଷଭ, ଶରଭ, ନୀଳ, ଗବକ୍ଷ ଓ ଗନ୍ଧମାଦନ—ଏହି ପଞ୍ଚ ବନରାଜ ଶିଘ୍ର କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ସେମାନେ ପାହାଡ଼, ଗଛ, ହାତ, ପାଉଁ, ମୁଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଚାରିପଟେ ଆଘାତ କଲେ। କିନ୍ତୁ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ସେମାନଙ୍କ ଘାଉକୁ କେବଳ ଛୁଆଁ ମାନି ଅନୁଭବ କଲେ, ଅସ୍ଥିର ହେଲେ ନାହିଁ। ସେ ତାଙ୍କ ଦୁଇ ହାତରେ ଛୁଆଁ ଧରି ମହାବଳଶାଳୀ ଋଷଭଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ଭାବେ ଭୁମିରେ ପକାଇ ଦେଲେ, ତାଙ୍କ ମୁହଁ ରକ୍ତରେ ଭିଜିଗଲା। ଶରଭଙ୍କୁ ମୁଷ୍ଟି ଘାଉ, ନୀଳଙ୍କୁ ଘୁଣ୍ଡି ଆଘାତ, ଗବକ୍ଷଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ତଳହାତରେ ଆଘାତ ଦେଇ, ଗନ୍ଧମାଦନଙ୍କୁ କ୍ରୋଧରେ ଦୁଇଁ ଚାଲି ଲାଗିଲେ।