ଏହି ଦୁର୍ଦ୍ଦାନ୍ତ ଯୁଦ୍ଧର ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ରାବଣଙ୍କ ନିକଟରେ ବସିଥିଲେ। ରାବଣ କହିଲେ, “ମୁଁ ତୁମର ମୃତ୍ୟୁଭୟକୁ ଦୂର କରିଦେଉଛି, ରାମଙ୍କ ହାତରେ ତୁମେ ମରିବା ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହେଉନାହାଁ। ମୋ ପକ୍ଷରୁ କୌଣସି ଶତୃତା ନାହିଁ, ତୁମେ ଖୁସି ରୁହ। ନିଜେ ଗର୍ବ କରିବା ନାହିଁ, ଯେପରି ଜଳ ବିନା ମେଘ ଖାଲି ଶବ୍ଦ କରେ। ମୋ କଥା କିପରି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟରୂପେ ପୂରଣ ହେବ, ତାହା ଦେଖିବ। ସତ୍ୟବାନ୍ ବୀରମାନେ ନିଜେ ନିଜେ ମହିମା କରିବେ ନାହିଁ, ବଡ କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଦେଖାଇବେ। ମହୋଦର, ତୁମ କଥା ଦୁର୍ବଳ ଓ ମୂର୍ଖ ରାଜାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଶୁଣନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ନିଜକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଭାବନ୍ତି। ତୁମ ପରି ଭୀତୁ ଓ ରାଜାଙ୍କ ପଛରେ ଚଲୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଯୁଦ୍ଧର ନୀତିକୁ ନଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି। ଏବେ ଲଙ୍କାରେ କେବଳ ରାଜା ଅଛନ୍ତି, ଧନଭଣ୍ଡାର ଶୂନ୍ୟ, ସେନା ଧ୍ୱଂସ, ଏହି ରାଜା ଯେଉଁଥିରେ ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ଥିଲା, ସେ ଏବେ ଶତୃ ହୋଇପାରିଛନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ଶତୃ ଜୟ କରିବି ଓ ଏହି ବଡ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ଖରାପ ଉପଦେଶକୁ ଠିକ କରିଦେବି।” କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଏପରି କଥା କହିବା ପରେ, ରାକ୍ଷସପତି ରାବଣ ହସିଲେ ଓ କହିଲେ, “ମହୋଦର ନିଶ୍ଚୟ ରାମଙ୍କୁ ଭୟ କରୁଛନ୍ତି, କାରଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି ନାହିଁ। ମୋ ପ୍ରିୟ ଭାଇ, ବନ୍ଧୁତ୍ୱ ଓ ବଳରେ ତୁମ ସମ କେହି ନାହିଁ। ଯାଅ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ, ଶତୃ ହତ୍ୟା କରି ବିଜୟ ଆଣ। ମୁଁ ତୁମକୁ ଜଗାଇଛି ଶତୃ ବିନାଶ ପାଇଁ, ଏହି ହେଉଛି ରାକ୍ଷସମାନେ ପାଇଁ ବଡ ସମୟ। ତୁମର ଶୂଳ ନେଇ ଯାଅ, ଯେପରି ମୃତ୍ୟୁ ନିଜ ପାଶ ନେଇ ଯାଏ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ଦୁଇ ରାଜପୁତ୍ର ଓ ବାନରମାନେ ଖାଇ ଦେଅ। ତୁମ ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି ଦେଖି ବାନରମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଯିବେ, ଏବଂ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ହୃଦୟରେ ମଧ୍ୟ ଭୟଙ୍କର କମ୍ପନ ଆସିବ।" ଏପରି କହି, ପ୍ରଭାଶାଳୀ ଓ ବଳବାନ୍ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ନିଜକୁ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ପାଇଥିବା ପରି ଅନୁଭବ କଲେ। ରାବଣ ତାଙ୍କର ବଳ ଓ ପ୍ରଭାବ ଜାଣି ଖୁସି ହେଲେ, ଯେପରି ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ର ଆକାଶକୁ ଆଲୋକିତ କରେ। ଏପରି କଥା ଶୁଣି ବିଶାଳ ଓ ଆନନ୍ଦିତ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ସେ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, କଳା ଲୋହାରେ ତିଆରି, ତାପିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ଶୋଭିତ, ଶତୃ ଧ୍ୱଂସକୁ ଦ୍ରୁତ ଶୂଳ ଧରିଲେ। ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ହୀରା ପରି ଭାରୀ, ଦେବତା, ଦାନବ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ଓ ସର୍ପମାନେଠାରୁ ବିନାଶକାରୀ। ସେ ଏହି ବିଶାଳ ଶୂଳକୁ ନେଇ, ରକ୍ତ ରଙ୍ଗର ମହାମାଲା ପିନ୍ଧି, ନିଜ ଦୁସ୍ମନଙ୍କ ରକ୍ତରେ ରଞ୍ଜିତ ଏବଂ ନିଜ ଶିରରେ ଅଗ୍ନିପ୍ରଭା ଶୂଳ ଧରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ହେଲେ। ତା’ପରେ ରାବଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏକାକି ଯିବି, ମୋ ସେନା ଏଠି ରୁହୁ।” “ଆଜି ମୁଁ ଭୁଖା ଓ କ୍ରୋଧିତ ଥିଲି ବାନରମାନେ ଖାଇଦେଉଛି।” ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାବଣ କହିଲେ, “ସେନା ଓ ଶୂଳଧାରୀ ବଳବାନ୍ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ସହିତ ଯାଅ, କାରଣ ବାନରମାନେ ବଡ ଆତ୍ମାବାନ୍, ବୀର ଓ ଦୃଢ଼। ଏକାକି ଓ ଅସାବଧାନ ଯାଇଲେ, ସେମାନେ ତୁମକୁ ନିଜ ଦାନ୍ତରେ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରନ୍ତି। ତେଣୁ ଅପରାଜିତ ସେନା ସହିତ ଯାଅ ଓ ସମସ୍ତ ଶତୃ ଦଳକୁ ତୁମ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିରେ ଚୁର୍ମାର କର।" ତା’ପରେ ରାବଣ ତାଙ୍କ ଆସନରୁ ଉଠି, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ମଣିମୁକୁତା ଲଗା ମାଳା ପିନ୍ଧାଇଲେ। ତାଙ୍କ ଶରୀରକୁ ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ସମ ମୁକୁତା ହାର, ମୁଦ୍ରିକା, ରତ୍ନ ମଣି ଓ ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ମାଳା ଦେଇ ସଜାଇଲେ। ତାଙ୍କ କାନରେ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧାଇଲେ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ କଙ୍କଣ, ବାହୁଲେଟ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ, ବିଶାଳ କାନ ଓ ଚମକୁଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ତାଙ୍କ କମରେ ବିବିଧ ରଙ୍ଗର ବଡ ମେଖଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ମନ୍ଦରାଚଳ ପର୍ବତରେ ବାସୁକି ନାଗ ବନ୍ଧାଯାଇଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓଜନଧାରୀ ବଜ୍ରପ୍ରଭା କବଚ ପିନ୍ଧି, ସେ ଧୂସର ମେଘରେ ଛାଉଥିବା ପର୍ବତରାଜ ପରି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ହେଉଥିଲେ। ଏହିପରି ଅଳଙ୍କାର ଓ ଶସ୍ତ୍ର ଧରି, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ନାରାୟଣଙ୍କ ତିନି ପଦ ଦେବା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅବସ୍ଥାରେ ଯେପରି ଦେଖାଯାନ୍ତି, ସେପରି ଶୋଭିତ ହେଲେ। ତା’ପରେ ଭାଇକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ସେ ବିଶାଳ ଆତ୍ମାବାନ୍ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ରାବଣ ମଙ୍ଗଳ ଆଶୀର୍ବାଦ, ସଂଖ ଓ ଢୋଳ ଧ୍ୱନି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ସେନା ସହିତ ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଲେ। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥୀ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥମାନେ ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ମେଘ ପରି ତାଙ୍କ ପଛରେ ଚଲିଲେ। ଅନେକ ସର୍ପ, ଉଠ, ଗଧା, ସିଂହ, ହାତୀ, ବନ୍ୟପଶୁ, ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭୟଙ୍କର କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସହିତ ଯାଉଥିଲେ। ଫୁଲର ବୃଷ୍ଟିରେ ଭିଜା, ଛତା ଧରି, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶୂଳ ଧରି, ରକ୍ତ ଗନ୍ଧରେ ମତ୍ତ, ଦେବଦାନବଙ୍କ ଶତୃ ଏହି କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲେ। ଅନେକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପଦାତି ସେନା, ବିକଟ ରାକ୍ଷସ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଚକ୍ଷୁ, ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀମାନେ ତାଙ୍କ ପଛରେ ଚଲିଲେ। ଲାଲ ଆଖି, ବିଶାଳ କନ୍ଧ, କଳିମ୍ବା ପରି ଦେହ, ଶୂଳ, ତଳୱାର, କଟାରୀ ଉଠାଇ ରହିଥିଲେ। ତା’ମାନେ ଗୁଲି, ଲୋହା ଗଦା, ମୁଷଳ, ତାଡ଼ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଥିଲେ। ଏହିପରି, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୀଷଣ ଆକୃତି ଧାରଣ କରି ତଳକୁ ଆସିଲେ। ତାଙ୍କ ଧନୁଷ ଶତ ହସ୍ତ ଲମ୍ବା, ଦେହ ଛଅଶ ହସ୍ତ ଉଚ୍ଚ, ଚକ୍ରାକାର ଆଖି, ବଡ ପାହାଡ଼ ପରି ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।