ରାକ୍ଷସ ରାଜା ରାବଣଙ୍କ ଆଦେଶ ଶୁଣି, ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୟ ଓ ଅଗ୍ରହରେ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ନିବାସକୁ ଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ରାବଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ, ସେମାନେ ଦ୍ରୁତ ହେଇ ସୁଗନ୍ଧିତ ମାଳା, ବିପୁଳ ପରିମାଣର ଖାଦ୍ୟ, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ନେଇ ଚାଲିଗଲେ। ସେମାନେ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ମଧୁର ଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଯାହା ବିଶାଳ ଦ୍ୱାର ଓ ଏକ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା ଥିଲା, ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଶ୍ୱାସର ଝଟକାରେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ରାକ୍ଷସମାନେ ବେଶ୍ରମ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଗୁହାଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ମଣି ଓ ସୁନାର ତଳା ଥିବା ଏହି ଭବ୍ୟ ଗୁହାରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ସେମାନେ ଦେଖିଲେ—କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ବିରାଟ ଶରୀର ନେଇ ଶୋଇଛନ୍ତି, ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିର ସ୍ୱାମୀ। ସେମାନେ ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇ, ପାହାଡ଼ ଭଳି ଶୋଇଥିବା, ବିକୃତ ଆକୃତିର, ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ଲିନ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଉଠାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଶରୀର କେଶରେ ଚିରିଯାଇଥିଲା, ଶ୍ୱାସ ନାଗ ଭଳି, ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସରେ ପବନ ଗଭୀର ଭାବରେ ଘୂରୁଥିଲା। ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ନାକ ଓ ପାତାଳ ସମାନ ବଡ଼ ମୁଁହ, ଶରୀର ଚର୍ବି ଓ ରକ୍ତର ଗନ୍ଧରେ ଭରିଥିଲା। ସୁନାର କଙ୍କଣ ଓ ମୁକୁଟର ଆଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିବା, ଶତ୍ରୁଦଳନ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ। ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ ଭଳି, ପାହାଡ଼ ଭଳି ଖାଦ୍ୟ ଓ ଉପହାର ରଖିଲେ। ହରିଣ, ମହିଷ, ବନ୍ଦର ମାଂସ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟର ଅନେକ ଢେର ତିଆରି କଲେ। କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ରକ୍ତ ଭରା ଘଡ଼ା ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମାଂସ ରଖିଲେ। ଶତ୍ରୁତାପୀ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇଲେ, ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଓ ସୁଗନ୍ଧ ଦେଇ ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ସଚେତନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଧୂପ ଓ ସୁଗନ୍ଧ ସ୍ପ୍ରେ କରି, ରାକ୍ଷସମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ; ଯାତୁଧାନମାନେ ମେଘ ଭଳି ଗର୍ଜନ କଲେ। ଚନ୍ଦ୍ରମା ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଶଂଖ ଫୁଙ୍ଗିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଏକାଥିରେ ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ କଲେ। ସେମାନେ ହୁଁକାର, ତାଳି, ଓ ଚିତ୍କାର କଲେ; ରାତିର ଚରଣ କରୁଥିବା ରାକ୍ଷସମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶବ୍ଦ କରି କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଜଗାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ଶଂଖ, ଢୋଲ, ମୃଦଙ୍ଗ, ତାଳି, ଛିଁକିବା, ସିଂହ ଭଳି ହୁଁକାର ଦେଇ ଶବ୍ଦ କଲେ; ଏହି ତୀବ୍ର ଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ଆକାଶରେ ଉଡ଼ୁଥିବା ପକ୍ଷୀମାନେ ଭୟରେ ଖସିପଡ଼ିଲେ। ଏତେ ଉତ୍ତେଜନା ଓ ଶବ୍ଦ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରୁ ଉଠିଲେ ନାହିଁ; ତେବେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଦଣ୍ଡ, ଗଦା, ମୁଷଳ ନେଇଲେ। ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନେ ପାହାଡ଼, ମୁଷଳ, ଗଦା, ଦଣ୍ଡ ଓ ମୁଷ୍ଟିଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଛାତି ଉପରେ ପ୍ରହାର କଲେ, କିନ୍ତୁ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଶ୍ୱାସର ତୀବ୍ରତାରେ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଠିଆ ହୋଇପାରୁନଥିଲେ। ସେମାନେ ଦ୍ରୁତ ହୋଇ ଢୋଲ, ନଗଡ଼ା, ଯୁଦ୍ଧ ଢୋଲ, ଶଂଖ ଓ ଜଳଘଡ଼ା ଆଣିଲେ। ଦଶ ହଜାର ରାକ୍ଷସ ଏକାଥିରେ, କଳିମେଘ ଭଳି ଅନ୍ଧକାର ଆକୃତି ଥିବା କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଘେରି ଜଗାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ। ପ୍ରହାର ଓ ଚିତ୍କାର କରିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଉଠିଲେ ନାହିଁ; ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇବାକୁ ଆଉ ତୀବ୍ର ପ୍ରୟାସ କଲେ—ଘୋଡ଼ା, ଉଠ, ଗଧା, ହାତୀମାନେକୁ ଛଡ଼ି ଦଣ୍ଡ ଓ ଅଙ୍କୁଶରେ ପ୍ରହାର କଲେ। ସମସ୍ତେ ଶକ୍ତି ଦେଇ ଯୁଦ୍ଧ ଢୋଲ, ଶଂଖ, ନଗଡ଼ା ଜୋରେ ମାରିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅଂଗ ଉପରେ ବଡ଼ କାଠର ଦଣ୍ଡରେ ପ୍ରହାର କଲେ। ମୁଷଳ ଓ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ଏତେ ଉତ୍ତେଜନା ଶବ୍ଦ କଲେ ଯେ, ସମସ୍ତ ଲଙ୍କା, ପାହାଡ଼ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ସେଇ ଧ୍ୱନିରେ ଭରିଗଲା—ତଥାପି କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଉଠିଲେ ନାହିଁ। ତାପରେ ଏକହଜାର ସୁନା ମୁଣ୍ଡିଆ ଯୁଦ୍ଧ ଢୋଲ ଏକାଥିରେ ମାରିଲେ, ଧ୍ୱନି ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପ୍ରସାରିତ ହେଲା। ଏତେ ଶବ୍ଦ ହେଲା ବି, ଅତ୍ୟଧିକ ନିଦ୍ରାରେ ଲିନ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଉଠୁନଥିଲେ; ଏହା ଏକ ଶାପର ପ୍ରଭାବ ଥିଲା। ରାକ୍ଷସମାନେ ଆଉ ତୀବ୍ର ପ୍ରୟାସ କଲେ, କିଛି ଯୁଦ୍ଧ ଢୋଲ ମାରିଲେ, କିଛି ଚିତ୍କାର କଲେ, କିଛି ତାଙ୍କର କେଶ ଟାଣିଲେ, କିଛି ତାଙ୍କର କାନ କାଟିଲେ। କିଛି ଶତଶତ ଜଳଘଡ଼ା ତାଙ୍କ କାନରେ ଢାଲିଲେ, କିନ୍ତୁ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ଲିନ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଉଠିଲେ ନାହିଁ। ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାକ୍ଷସମାନେ ଲୋହାର ମୁଷଳ ଦେଇ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ, ଛାତି, ଅଂଗ ଉପରେ ପ୍ରହାର କଲେ। ଶତ୍ରୁଦଳନ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦୌର୍ଦ୍ୟଳ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ମାରିଲେ, ତଥାପି ସେ ଉଠିଲେ ନାହିଁ। ଏକହଜାର ହାତୀ ତାଙ୍କ ଶରୀର ଉପରେ ଦୌଡ଼ିଲେ; ଏହି ସ୍ପର୍ଶରେ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ କିଛି ସଚେତନ ହେଲେ। ପାହାଡ଼ ଓ ଗଛ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲେ, ତେଣୁ ତୀବ୍ର ଆଘାତରେ ସେ ଭୟ ଓ ଭୋକରେ ତିବ୍ର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ କଲେ; ନିଦ୍ରା କମିଯିବା ସହ ବଡ଼ ଜମ୍ଭାଇ ଦେଇ ହଠାତ୍ ଉଠିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେ, ଯାହାଙ୍କର ଦୁଇ ବାହୁ ସର୍ପର ଚକ୍ର ବା ପାହାଡ଼ ଶିଖର ଭଳି ଦୃଢ଼, ତାଙ୍କ ଦୁଇ ବାହୁ ବିସ୍ତାରିତ କଲେ; ମାଘାନୀ ମୁଁହ ଭଳି ବଡ଼ ମୁଁହ ଖୋଲି ଭୟଙ୍କର ଜମ୍ଭାଇ ଦେଲେ। ତାଙ୍କ ମୁଁହ ପାତାଳ ସମାନ ଗଭୀର ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ସେ, ମେରୁ ପର୍ବତ ଶିଖର ଉପରେ ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାତିର ଚରଣ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଏବେ ଜଗ୍ରତ ହେଲେ; ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସ ପର୍ବତ ପବନ ଭଳି ଉଠିଲା। ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଆଖି ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ଭଳି, ବିଦ୍ୟୁତ ଭଳି ଚମକୁଥିଲା, ଦୁଇଟି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଗ୍ରହ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ତାପରେ, ରାକ୍ଷସମାନେ ଦେଖାଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ, ଏହି ବଳବାନ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଅନେକ ବନ୍ଦର ଓ ମହିଷ ଖାଇଲେ।